Xuất Bản Điện Tử Tăng Vọt, Sách In Giảm Sút Trong Năm 2025
Theo báo cáo từ Cục Xuất bản, In, Phát hành, năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong ngành xuất bản Việt Nam. Số liệu cho thấy có 5.218 xuất bản phẩm điện tử được phát hành, thu hút khoảng 35 triệu lượt truy cập, tăng 49,3% về số lượng sản phẩm và khoảng 66% về lượt truy cập so với năm trước. Ngược lại, xuất bản phẩm dạng sách in đang trên đà giảm sút, với mức giảm 1,5% về số lượng sản phẩm và 8,8% về số bản in.
Hệ Sinh Thái Xuất Bản Đa Nền Tảng Được Nhấn Mạnh
Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong công tác Xuất bản, In và Phát hành năm 2026, diễn ra tại Hà Nội vào sáng ngày 9/3, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phan Tâm đã chỉ ra những thay đổi sâu sắc trong ngành xuất bản cả trong nước và quốc tế. Ông nhận định rằng xuất bản và phát hành đang phát triển thành một hệ sinh thái nội dung tri thức đa nền tảng, nơi sách in, sách nói, dữ liệu tri thức và nền tảng học tập số kết nối chặt chẽ với nhau.
"Giá trị của xuất bản trong tương lai không chỉ nằm ở cuốn sách in, mà nằm ở việc tri thức đó được tổ chức, lan tỏa và tiếp cận rộng rãi trong xã hội thế nào. Vì vậy, tính cạnh tranh của ngành xuất bản sắp tới sẽ là cạnh tranh về chất lượng tri thức, năng lực công nghệ, khả năng kết nối người đọc", Thứ trưởng Phan Tâm phát biểu. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc đẩy mạnh xuất bản phẩm điện tử và ứng dụng công nghệ để phát triển hệ sinh thái này.
Định Hướng Phát Triển Và Các Giải Pháp Cụ Thể
Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy đánh giá cao những nỗ lực chuyển đổi số và phát triển xuất bản điện tử trong năm 2025. Ông kêu gọi toàn ngành tiếp tục chú trọng vào công tác này trong năm 2026, với các biện pháp cụ thể như:
- Đẩy mạnh phát triển xuất bản phẩm điện tử, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số trong quy trình xuất bản.
- Khuyến khích hợp tác với doanh nghiệp công nghệ để hiện đại hóa hoạt động xuất bản.
- Xây dựng cơ sở dữ liệu toàn ngành, chuẩn hóa và số hóa tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị cao.
- Phát triển nền tảng phân phối nội dung số và công cụ bảo vệ bản quyền.
Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam Phạm Minh Tuấn cũng đề xuất các giải pháp để tối ưu hóa xuất bản điện tử và đấu tranh chống sách giả bằng hành động pháp lý, nhằm xây dựng một thị trường sách vững mạnh hơn.
Nguyên Nhân Và Mục Tiêu Cho Năm 2026
Ông Nguyễn Nguyên, Cục trưởng Cục Xuất bản, In và Phát hành, giải thích rằng sự sụt giảm của sách in phần lớn là do số bản sách giáo khoa, sách bài tập và sách tham khảo giảm. Lĩnh vực sách giáo dục chiếm tỷ trọng 32% trong tổng số xuất bản phẩm toàn ngành, và sự phụ thuộc vào các chủ trương từ ngành giáo dục đã ảnh hưởng đến số lượng bản in. Do đó, một mục tiêu quan trọng cho năm 2026 là giảm sự phụ thuộc vào mảng sách giáo dục và tăng cường xuất bản điện tử để bù đắp cho sự sụt giảm này.
Ngoài ra, Cục trưởng Nguyễn Nguyên đã đề ra các mục tiêu cụ thể cho ngành trong năm 2026, bao gồm hoàn thiện thể chế pháp lý. Trọng tâm là tập trung vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2026, cùng với việc hoàn thiện các nghị định và thông tư liên quan để tạo hành lang pháp lý hỗ trợ sự phát triển và hội nhập của các nhà xuất bản, cơ sở in và phát hành.
Nhìn chung, năm 2025 đã chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ sang xuất bản điện tử, trong khi ngành xuất bản in đối mặt với thách thức. Với các định hướng và giải pháp được đề ra, năm 2026 hứa hẹn sẽ tiếp tục thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ sinh thái xuất bản đa nền tảng tại Việt Nam.
