Cuốn sách 'Miền nhớ' của Võ Thu Hương: Hành trình trở về với ký ức tuổi thơ
Nhà văn Võ Thu Hương vừa cho ra mắt cuốn sách 'Miền nhớ', một tác phẩm gom nhặt nhiều ký ức trong trẻo về quê nhà xứ Nghệ thân yêu. Ở đó, độc giả được đắm chìm trong những năm tháng đáng nhớ của tuổi thơ, khi tác giả lớn lên trong vòng tay yêu thương của cha mẹ, cùng bao cái Tết giờ chỉ còn là hoài niệm. Cuốn sách do Đông Tây & NXB Văn học phát hành, mang đến góc nhìn chân thực và ấm áp về vùng đất và con người miền Trung.
Cô bé bán đào quất: Hình ảnh ám ảnh trong chiều cuối năm
Một trong những câu chuyện xúc động trong 'Miền nhớ' là về cô bé bán đào quất trong một chiều sương lạnh cuối năm. Mấy mẹ con tác giả gặp cô nhỏ cách đây đã vài cái Tết, với đôi môi tím tái bên cành hoa đào hồng tươi khoe sắc. Cành đào nở rực rỡ là hình ảnh quen thuộc trong nhiều gia đình miền Bắc khi Tết đến, nhưng với cô bé, đó là phương kế mưu sinh.
Tác giả nhớ lại những chiều cuối năm phương Bắc, khi nhà cửa đã lau chùi láng bóng, mẹ con mới ra chợ hoa tìm mua những bó hoa còn tươi nguyên của dăm ba người bán muộn. Lúc này trời đã xâm xẩm tối, chỉ vài tiếng nữa là Giao thừa, việc mua hoa vừa rẻ, vừa không phải chen lấn. Nhà tác giả nằm trên con đường họp chợ hoa ở Vinh, nơi những ngày giáp Tết tràn ngập sắc màu từ hoa đào, hoa mận từ miền núi, hoa mai từ miền Nam.
Tình người ấm áp giữa cái lạnh se se
Trong cái se se lạnh mùa xuân phương Bắc, hương hoa len nhẹ giữa phố sá, nhưng câu chuyện về cô bé bán quất mới thực sự làm nên chiều sâu. Dù nhà không dư giả, mẹ luôn phải tính toán từng đồng, nhưng bà lại luôn chờ cô bé bán quất từ miền ngược xuống để mua hàng mà không trả giá, thậm chí còn cho thêm tiền xe cộ. Những ngày giáp Tết, mẹ còn cho cô bé mượn khoảng thềm trước nhà để trưng bày hàng chục cây quất, cây đào, dù việc này có thể mang lại thu nhập nếu cho người khác thuê.
Cô bé là một người bán hàng đặc biệt, chỉ mặc dăm chiếc áo dài tay chồng lên nhau cho đỡ lạnh, không có áo khoác. Mẹ tác giả đã cho cô mượn một chiếc áo khoác cũ, và đúng chiều ba mươi, cô nhóc vào tận nhà trả áo với vẻ mặt tươi rói, kèm theo một cành đào nhỏ tặng làm quà Tết. Qua hỏi han, mới biết cô bé ở với bà ngoại già yếu, không bố, mẹ bỏ đi biệt xứ. Bà trồng quất, trồng đào cho cháu bán kiếm vài đồng ăn Tết, nhưng vì khó khăn, những cành quất, đào thường chèo queo, kém sắc giữa chợ hoa nhộn nhịp.
Ý nghĩa sâu sắc về Tết và tình người
Câu chuyện này trong 'Miền nhớ' không chỉ là ký ức cá nhân, mà còn phản ánh tinh thần Tết Nguyên Đán truyền thống. Như học giả Nguyễn Văn Vĩnh và Phan Kế Bính từng tranh luận gần 100 năm trước, điều cốt lõi của Tết không nằm ở nghi lễ cầu kỳ, mà là tinh thần tưởng nhớ tổ tiên và tận hưởng niềm vui sau một năm làm việc. Hình ảnh cô bé bán đào quất và sự giúp đỡ của mẹ tác giả chính là minh chứng cho sự ấm áp của tình người trong những ngày lễ hội.
Với người miền Bắc, hoa đào như sứ giả của mùa xuân, mỗi độ nở rộ lại báo hiệu Tết đang về. Cuốn sách của Võ Thu Hương không chỉ gợi nhớ về quê hương, mà còn khắc họa những khoảnh khắc đời thường đầy xúc động, như nghi lễ thượng nêu được tái hiện ở Thành Nhà Hồ, hay những chi tiết nhỏ bé như cành đào xâm xẩm trong chiều cuối năm.
'Miền nhớ' là một hành trình trở về với cội nguồn, nơi ký ức tuổi thơ và tình yêu thương gia đình hòa quyện, tạo nên một bức tranh sống động về văn hóa và con người Việt Nam.
