Cuộc chiến thành Troy kéo dài 10 năm bắt nguồn từ một quả táo vàng khắc dòng chữ 'Tặng người đẹp nhất'. Sự kiện này được ghi lại trong cuốn 'Thần thoại Hy Lạp' do nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Khỏa biên soạn (Nhà xuất bản Văn học tái bản năm 2014). Mọi chuyện bắt đầu từ đám cưới giữa anh hùng Peleus và nữ thần biển Thetis, cha mẹ của Achilles sau này. Tất cả thần linh trên đỉnh Olympus đều được mời, ngoại trừ Eris – Nữ thần Bất hòa. Bị xúc phạm, Eris mang một quả táo vàng đến đám cưới và ném vào giữa bàn tiệc, gây ra cuộc tranh giành giữa ba nữ thần: Hera (nữ thần Hôn nhân), Athena (nữ thần Trí tuệ và Chiến tranh) và Aphrodite (nữ thần Tình yêu và Sắc đẹp).
Ba nữ thần tranh giành quả táo vàng
Không ai chịu nhường ai, ba nữ thần tới đòi thần Zeus phân xử. Để tránh rắc rối, Zeus đẩy trách nhiệm cho hoàng tử Paris của thành Troy – một chàng trai đẹp trai, đang sống tại thành Troy. Thần Hermes đến gặp Paris, truyền đạt yêu cầu của Zeus: hãy chọn người đẹp nhất trong ba nữ thần. Paris rơi vào thế bế tắc vì cả ba đều đẹp 'một chín một mười'. Cuộc đọ sắc nhanh chóng biến thành màn 'đút lót'. Hera hứa trao cho Paris quyền lực thống trị toàn bộ châu Á. Athena cam kết biến chàng thành chiến binh kiệt xuất, bất bại trên mọi chiến trường. Aphrodite đưa ra lời đề nghị hấp dẫn nhất: tình yêu của Helen – người phụ nữ đẹp nhất thế gian. Paris không ngần ngại trao quả táo vàng cho Aphrodite.
Sự phân xử của Paris và hậu quả
Cuốn 'Thần thoại Hy Lạp' ghi: 'Xét cho cùng sự phân xử của Paris là công bằng và thỏa đáng! Bởi một lẽ đơn giản: có lẽ nào nữ thần Tình yêu và Sắc đẹp lại không phải là nữ thần đẹp nhất…' Tuy nhiên, Hera và Athena nổi giận, thù ghét Paris và người thành Troy, tìm cách trừng trị. Quả táo 'tặng người đẹp nhất' trở thành 'quả táo bất hòa'. Aphrodite giữ lời hứa, giúp Paris quyến rũ Helen – vợ của vua Menelaus thành Sparta. Nhân lúc Menelaus đi dự tang lễ ở Crete, Paris đưa Helen về Troy. Sự mất tích của Helen châm ngòi cho cơn thịnh nộ của Menelaus, huy động liên minh Hy Lạp dưới sự lãnh đạo của Agamemnon tấn công Troy.
Cuộc chiến kéo dài một thập kỷ
Cuộc chiến thành Troy kéo dài 10 năm. Các vị thần chia phe: Athena và Hera hỗ trợ quân Hy Lạp, trong khi Apollo và Aphrodite bảo vệ Troy. Bước ngoặt đến từ kế 'con ngựa thành Troy' do Odysseus nghĩ ra. Quân Hy Lạp giả vờ rút lui, để lại một con ngựa gỗ khổng lồ chứa quân binh, nói rằng đó là quà dâng lên thần Athena. Người Troy kéo ngựa vào thành, và ban đêm quân Hy Lạp chui ra mở cổng, khiến Troy thất thủ. Paris chết trong cuộc chiến. Vua Menelaus tìm thấy Helen, toan giết nàng, nhưng nữ thần Aphrodite đã truyền vào tim ông lòng vị tha, tình yêu với Helen, khiến Menelaus tha thứ và đưa nàng về Hy Lạp. Từ đó, thành ngữ 'con ngựa thành Troy' chỉ một lực lượng nội ứng phá hoại từ bên trong.
Bài học từ quả táo bất hòa
Câu chuyện về quả táo bất hòa không chỉ giải thích nguồn gốc cuộc chiến thành Troy mà còn là lời nhắc nhở về hậu quả của sự kiêu ngạo, ghen tuông và những cám dỗ. Cuốn sách 'Thần thoại Hy Lạp' là tài liệu quý giá giúp độc giả hiểu thêm về văn hóa và lịch sử Hy Lạp cổ đại.
