Sách tranh 'Hẹn mùa Tết ngọt': Câu chuyện dịu dàng về những em bé chờ đoàn viên
Trong những năm gần đây, sách Tết đã trở thành món quà tinh thần quen thuộc dành tặng độc giả nhỏ tuổi mỗi độ xuân về. Dù đa dạng về cách tiếp cận kể chuyện và phong cách minh họa, nhưng nhìn chung, sách Tết cho thiếu nhi thường truyền tải hình ảnh ngày Tết sum vầy, ấm cúng trong không gian đậm đà hương vị phong tục tập quán quê hương Việt Nam.
Tinh thần sáng tạo làm mới đề tài Tết
Tưởng chừng đã thành một đề tài đóng vào "khuôn vàng thước ngọc", nhưng mùa Tết năm 2026 chào xuân Bính Ngọ vẫn chứng kiến tinh thần sáng tạo, làm mới của những nghệ sĩ sách tranh giàu tâm huyết với dịp lễ hội cổ truyền này của dân tộc. Trong số đó, Hẹn mùa Tết ngọt của tác giả Quỳnh Lê và họa sĩ Quyên Thái là một mảnh ghép dịu dàng mà độc đáo, thủ thỉ kể chuyện một em bé cùng bà "vun trồng" Tết trong suốt bốn mùa trải một năm dài, chờ ngày đón cha mẹ trở về từ phương xa.
Ý tưởng xuất phát từ những kỷ niệm thơ ấu
Tác giả Quỳnh Lê chia sẻ rằng ý tưởng cuốn sách hình thành từ cuối mùa xuân năm ngoái, khi dọn dẹp nhà cửa và nhìn thấy khay mứt Tết. Ban đầu, chị nghĩ tới sự đoàn viên ngọt ngào, sau đó một loạt câu hỏi về "Tết đến từ bao giờ" bắt đầu nảy nở. Khi bắt tay vào viết, chị nghĩ nhiều hơn về các nhân vật, bối cảnh và câu chuyện của bốn mùa trời đất, thiên nhiên.
Một phần trong đó đến từ khái niệm “tương tức” - “interbeing” mà chị học được từ Làng Mai. Trong một sự vật luôn có tổng hòa của những thứ khác xung quanh. Trong một miếng mứt có nắng, có gió, có mưa, có tình thương và sự làm lụng lao động của con người.
Hành trình hợp tác giữa tác giả và họa sĩ
Tác giả chọn mời họa sĩ Quyên Thái vẽ minh họa vì cảm nhận được tình cảm trong tranh của Quyên. Các gam màu và cách vẽ của họa sĩ cho chị cảm giác khớp với kịch bản này. Họ làm việc với nhau trong suốt nhiều tháng để đi cùng nhau qua nhiều bước, vì bản thân tác giả vừa là người viết vừa là biên tập viên.
Ban đầu, lời văn được viết dưới dạng văn xuôi nhưng sau đó quyết định chuyển thành thơ vì muốn gần gũi và dễ nhớ hơn cho trẻ em. Tác giả Quỳnh Lê viết Hẹn mùa Tết ngọt từ gợi ý từ kỷ niệm thơ ấu và hình ảnh món mứt, kết hợp với những câu chuyện về việc cha mẹ phải xa con, gửi con lại cho ông bà để lên thành phố mưu sinh mà chị bắt gặp trong công việc biên tập bản tin nội bộ cho một chương trình quỹ hỗ trợ học sinh nghèo.
Thông điệp sâu sắc về sự chờ đợi và trưởng thành
Cuốn sách không chỉ kể về Tết mà còn nói đến quá trình chuyển hóa cảm xúc của mỗi người. Khi thấy cháu buồn, khóc nhớ cha mẹ, cách mà bà làm là mời cháu cùng tham gia vào việc làm lụng, cho đôi tay của mình được tiếp chạm với thiên nhiên. Cuốn sách cũng kể câu chuyện về việc thiên nhiên bốn mùa và những lao động từ đôi tay giúp chúng ta vượt qua nỗi buồn ra sao.
Ngoài những hình ảnh về sự chuyển dịch của bốn mùa, tác giả và họa sĩ còn cài cắm thêm chi tiết về cô mèo trong sách. Sau một năm tròn thì từ một cô mèo, cô đã sinh ra cả một bầy mèo con. Một mạch miêu tả thời gian nữa là sự trưởng thành về cảm xúc của nhân vật em bé, từ việc thụ động hỏi ở những trang đầu, sang việc bộc lộ cảm xúc buồn, khóc nhớ cha mẹ đến việc biết khuây khỏa với nỗi buồn bằng việc chơi với bạn, và tự chơi khi bà làm mứt.
Góc nhìn văn hóa đa dạng từ miền Trung
Tết thì nơi đâu trên đất Việt Nam cũng có, nhưng hình ảnh đặc trưng theo môtíp đào - Bắc, mai - Nam dường như chiếm phần nhiều hơn trong sáng tác và nội dung văn hóa. Việc họa sĩ lựa chọn minh họa lấy cảm hứng từ cái Tết miền Trung, đặc biệt là Huế, mang lại sự cân bằng về văn hóa và phản ánh tuổi thơ của chính họa sĩ Quyên Thái.
Văn học thiếu nhi ở Việt Nam, nhất là sách tranh, nên có những góc nhìn đa dạng về đề tài để thế giới quan của trẻ thơ được mở rộng. Khi làm sách, tác giả luôn nghĩ trong đầu, làm sao để kể một câu chuyện theo cách khác, vì thật ra mà nói cách chúng ta kể chuyện như thế nào mới là điều thú vị.
Hẹn mùa Tết ngọt là một tác phẩm ý nghĩa, không chỉ dành tặng cho những em bé đang phải sống xa cha mẹ, mà còn là lời nhắc nhở về giá trị của sự chờ đợi, tình yêu thương gia đình và vẻ đẹp của truyền thống văn hóa Việt trong dịp Tết cổ truyền.
