Hành Trình Toàn Cầu Của Cà Phê: Từ Quả Hoang Dã Đến Thức Uống Văn Minh
Một cuốn sách mới đưa độc giả vào hành trình hấp dẫn xuyên qua các lục địa và dòng chảy lịch sử để khám phá nguồn gốc, sự phát triển và sức ảnh hưởng sâu rộng của cà phê - một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới. Tác phẩm này, được xuất bản bởi Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam, tiết lộ những câu chuyện đầy bất ngờ về cách cà phê chinh phục nhân loại.
Cơn Sốt Cà Phê Bùng Nổ Ở Châu Âu
Sau khi được các thương nhân mang tới Hà Lan và một số nước châu Âu vào cuối thế kỷ 17, cà phê nhanh chóng tạo nên một cơn sốt thực sự. Việc bán cà phê làm thức uống được khẳng định đã du nhập tới Hà Lan lần đầu vào năm 1664. Từ đó, việc sử dụng cà phê lan tỏa nhanh chóng khắp nước Đức và nhiều khu vực khác trên lục địa châu Âu, trở thành món hàng sinh lời lớn cho các nhà buôn.
Một bước ngoặt quan trọng xảy ra khi người Thổ Nhĩ Kỳ mang cà phê tới Vienna năm 1683 trong hoàn cảnh khá đặc biệt. Năm đó, quân đội Ottoman bao vây thành phố Vienna với lực lượng khổng lồ. Theo ghi chép lịch sử, vòng vây bị phá vỡ bởi vua Ba Lan John Sobieski, khiến quân Hồi giáo tan tác rút lui. Một lượng lớn cà phê được tìm thấy ở trại quân Ottoman và được trao tặng cho Franz Kolschidky - một thương nhân hoặc gián điệp gốc Ba Lan hoặc Ukraine - vì hành động dũng cảm hỗ trợ thành phố khi bị bao vây.
Phần thưởng này đã được Kolschidky tận dụng triệt để khi ông mở ra quán cà phê đầu tiên ở Vienna với tên Zur blauen Flasche, đánh dấu sự khởi đầu của văn hóa cà phê tại thành phố này.
Sự Bành Trướng Sang Châu Mỹ Và Toàn Cầu
Tại Mỹ, các quán cà phê đã xuất hiện từ giai đoạn đầu trong lịch sử nước này, nhưng trong một thời gian dài, New Orleans là thành phố duy nhất mà quán cà phê tồn tại theo đúng phong cách học được từ Paris. Tuy nhiên, người Mỹ đã đón nhận món đồ uống này với niềm yêu thích nồng nhiệt ngay từ đầu. Hiện tại, ở đất nước này, cà phê đang được sử dụng rộng rãi hơn hết thảy các quốc gia khác, không loại trừ cả những nước sản xuất gốc.
Chỉ trong vòng vài thế kỷ, một loại quả trước đó hoàn toàn chưa được sử dụng làm đồ ăn thức uống - ngoại trừ ở những bộ tộc bán hoang dã ở Ethiopia và Abyssinia - đã lan rộng trên toàn thế giới văn minh. Sự phổ biến của cà phê thể hiện rõ qua cách thưởng thức khác biệt giữa các nền văn hóa:
- Ở các nước theo đạo Hồi: Cà phê được uống vào mọi lúc trong ngày và cả ban đêm, bởi người thuộc mọi tầng lớp và địa vị, từ Sultan và giáo sĩ Mufti tới thương nhân, thợ thủ công và nông dân.
- Ở các nước theo Ki-tô giáo: Dù đã được biết đến trong vài thế kỷ, cà phê vẫn được coi là một món xa xỉ nhưng vẫn được thưởng thức gần như bởi những người thuộc mọi tầng lớp và hoàn cảnh trong xã hội.
Những Tranh Cãi Và Thách Thức Lịch Sử
Thế nhưng, cũng như mọi sự đổi mới gây ra tiếng vang rộng rãi, cà phê làm dấy lên những ý kiến khác biệt trong nhóm các chuyên gia y tế, các nhà cải cách xã hội và những tổ chức tương tự. Lịch sử của cà phê, ở thời điểm hiện tại, chỉ có giá trị như một ví dụ về một món hàng hóa mà nhìn chung cả nhân loại đều thèm muốn, cả xã hội văn minh lẫn hoang dã.
Cuốn sách minh họa cách cà phê đấu tranh thành công và hoàn toàn thắng lợi trước:
- Sự mê tín tôn giáo
- Sự phản đối chính trị
- Tổn hại về sinh lý được cho là
- Hạn chế tài chính
- Mức thuế khổng lồ
- Các mức thuế quan khác nhau
- Một sự tích tụ vô tận các trở ngại lỗi thời
Tuy nhiên, tác giả cũng chỉ ra rằng, giống như những món hàng thiết yếu quan trọng cho cuộc sống, cà phê chưa bao giờ đạt tới trạng thái tự nhiên "cạnh tranh không giới hạn".
Hành trình của cà phê từ Ethiopia đến toàn cầu không chỉ là câu chuyện về một thức uống, mà còn là minh chứng cho sự giao thoa văn hóa, những xung đột lịch sử và khả năng vượt qua mọi rào cản để trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống nhân loại.
