Hành Trình Cà Phê: Từ London Thế Kỷ 17 Đến Trung Tâm Văn Hóa Và Chính Trị
Cuốn sách 'Tất tần tật về cà phê' của Joseph M. Walsh, do Light Books và NXB Phụ nữ Việt Nam phát hành, mở ra một chuyến hành trình hấp dẫn, đưa độc giả băng qua các lục địa và xuyên suốt dòng chảy lịch sử để khám phá nguồn gốc, sự phát triển và sức ảnh hưởng sâu rộng của một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới. Đặc biệt, giai đoạn thịnh vượng của cà phê tại London vào cuối thế kỷ 17 đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong văn hóa và xã hội.
Sự Bùng Nổ Của Các Quán Cà Phê Ở London
Vào cuối thế kỷ 17, các quán cà phê bắt đầu mọc lên như nấm sau mưa trên những con phố sầm uất của London. Người dân thời đó coi việc tới quán cà phê để tán gẫu như một thú vui thời thượng, tạo nên một làn sóng văn hóa mới. Năm 1657, nhiều quán cà phê khác được mở ra tại London để bán loại thức uống này, và cà phê phải chịu mức thuế tiêu thụ đặc biệt là 8 pence mỗi gallon khi được pha chế và bán ở dạng lỏng.
Cùng năm đó, một quảng cáo xuất hiện trên báo thông báo rằng: 'Trên đường Bartholomew, phía sau Sở Giao dịch cũ, món đồ uống gọi là coffee được bán vào buổi sáng và ba giờ chiều'. Điều này cho thấy cà phê đã bắt đầu len lỏi vào đời sống hàng ngày của người dân London một cách chính thức và rộng rãi.
Quy Định Pháp Lý Và Những Lời Quảng Cáo Đầu Tiên
Lần đầu tiên cà phê được nhắc đến trong sách luật là vào năm 1660, khi mức thuế 4 pence được áp lên mỗi gallon cà phê pha chế và bán ra, với trách nhiệm đóng thuế thuộc về người bán. Một đạo luật khác vào năm 1663 quy định rằng tất cả các quán cà phê cần xin cấp phép tại tòa án trị an theo quý của hạt mà quán đặt địa chỉ, phản ánh sự quản lý chặt chẽ của chính quyền đối với loại hình kinh doanh mới mẻ này.
Một quảng cáo cùng năm lại ca ngợi cà phê với những lời lẽ đầy hứa hẹn: 'Thức uống này làm tinh thần phấn khởi, làm trái tim nhẹ nhõm, kìm nén cơn giận dữ cực tốt và do đó, giúp giảm đau đầu, ngăn ngừa chứng ho và lao phổi, rất hiệu quả khi chữa bệnh gout, bệnh phù nề, scorbut, hypochondria (chứng rối loạn nghi bệnh), v.v.'. Những tuyên bố này không chỉ khuyến khích tiêu dùng mà còn góp phần định hình nhận thức về lợi ích sức khỏe của cà phê trong công chúng.
Cà Phê Trở Thành Trung Tâm Tin Tức Và Văn Hóa
Ở London cũng như các thành phố khác, các quán cà phê nhân rộng một cách nhanh chóng, không chỉ tại thủ đô mà còn ở mọi thành phố lớn của Anh. Vào năm 1688, theo ghi chép của Ray, riêng tại London, số lượng quán cà phê đã nhiều ngang với Cairo, cho thấy sự phổ biến đáng kinh ngạc của thức uống này. Cà phê nhanh chóng trở thành món đồ uống được sử dụng rộng rãi trên khắp đất nước.
Xuất hiện sớm hơn cả báo in, các quán cà phê đã trở thành trung tâm tin tức quan trọng, nơi những người thông thái của thời đó tụ tập để biết được chuyện gì đang xảy ra trong thế giới văn chương và chính trị. Họ thảo luận các vấn đề chung, biện pháp quản lý của chính quyền và góp phần định hình dư luận xã hội. Những nhà tư tưởng, nhà thơ, triết gia và các cây bút tiểu luận tụ họp hàng ngày trong những quán cà phê ở London, trong suốt vài thế hệ, cùng trích dẫn những tác giả được yêu thích nhất.
Trong không gian chật hẹp ấy, bao niềm sợ hãi và nỗi dại dột, bao sự ngớ ngẩn và điều thông tuệ, đã được thốt ra bên trên những cốc cà phê nghi ngút khói, tạo nên một môi trường giao lưu trí tuệ sôi động.
Nơi Tụ Họp Của Các Nhân Vật Lừng Danh
Về sau, nhiều quán cà phê London trở nên nổi tiếng là nơi lui tới của các nhân vật lừng danh. Chính tại quán cà phê Will’s ở khu Covent Garden, những cây bút như Dryden và Addison, Steele và Davenant, Carey và Pope đã gặp gỡ những tác gia khác trong trường phái Khai sáng. Trong khi đó, nhóm khác thường ghé quán Button’s, và David Garrick – một nhân vật quan trọng trong sân khấu Anh thế kỷ 18 – đã nhấm nháp cà phê tại Paine, trên đường Bucknall.
Nhóm chính trị Whigs, một trong hai đảng phái lớn ở Anh thời đó, cũng 'thường xuyên tụ họp' tại những quán cà phê nổi tiếng như Garraway, Coventrie và St.James. Loại 'thức uống trí tuệ' này hàng ngày đều có thêm bạn mới là các trí giả trong triều đại của Nữ hoàng Anne, khẳng định vị thế của cà phê như một biểu tượng văn hóa và chính trị.
Cuốn sách 'Tất tần tật về cà phê' không chỉ kể lại câu chuyện lịch sử mà còn làm nổi bật cách cà phê đã vượt qua ranh giới địa lý và thời gian để trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống con người, từ London thế kỷ 17 đến những ảnh hưởng văn hóa sâu rộng ngày nay.
