Tại Lễ trao Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ I vào tháng 6/2025, những tác phẩm đoạt giải đã khiến hội trường bất ngờ với những cái tên lạ lẫm. Trong đó, Nên làm gì khi trời nổi gió? của tác giả Giai Du đoạt giải nhất, gây tò mò với nhan đề là một câu hỏi khác thường.
Chia sẻ tại lễ trao giải, Giai Du cho biết anh cũng bất ngờ vì nhà xuất bản hoàn toàn im lặng kể từ khi anh gửi bản thảo dự thi. Gần một năm sau, trước khi tác phẩm được xuất bản, anh đã kịp nhận thêm giải thưởng Văn học trẻ năm 2025 của Hội Nhà văn TP.HCM cho tiểu thuyết Lân tinh.
Khó khăn không nằm ở việc viết
Giai Du chia sẻ rằng ba năm sau khi hoàn thành bản thảo, anh phải đọc lại để nhớ mình đã viết gì. Anh cho biết: "Tôi buộc phải quên đi những tác phẩm đã hoàn thành để còn tinh thần viết những tác phẩm khác." Đọc lại tác phẩm, anh nhận ra sự thay đổi về trải nghiệm và giọng văn, cũng như hoàn cảnh đặc biệt khi viết – một thời điểm đầy hoang mang và chật vật.
Nguồn cảm hứng cho 20 điều nên làm khi trời nổi gió đến từ những điều thường nhật: ăn kẹo, nấu nướng, thăm bạn bè, phơi quần áo… Anh tin rằng một câu chuyện tầm thường vẫn có thể được nhìn thấy.
Quá trình viết diễn ra nhanh chóng, chỉ hơn một tháng, nhưng ý tưởng đã được ấp ủ từ thời cấp ba. Khó khăn lớn nhất không phải là việc viết, mà là xử lý chất liệu: làm sao kể về ly hôn qua góc nhìn một cậu bé mười tuổi, hay về hậu quả chiến tranh trong cuộc sống đời thường.
Tâm thế viết cho thiếu nhi
Giai Du không cho rằng văn học thiếu nhi cần khác biệt so với các thể loại khác. Anh nói: "Tâm thế viết của tôi là cứ viết như trên đời chẳng hề có sự cách biệt hay rào cản thể loại nào cả." Anh lấy cảm hứng từ nhiều tác phẩm, đặc biệt là truyện cổ Andersen, dù tác phẩm của anh không có phép thuật hay phiêu lưu kỳ lạ.
Nhân vật Phong trong sách được xây dựng như một đứa trẻ bên trong tác giả, nhưng không nhất thiết là chính anh. Giai Du kể: "Tôi và cậu trò chuyện, tranh luận, có khi bất đồng ý kiến. Quá trình viết là quá trình Phong chứng minh quan điểm của cậu ấy cho tôi thấy."
Dự định tương lai
Tác giả trẻ cho biết sắp ra mắt tác phẩm thứ năm, viết gần với Nên làm gì khi trời nổi gió? nhưng hoàn toàn khác biệt. Anh hy vọng sẽ tiếp tục biến đổi để không đứng yên một chỗ. Giai Du sinh năm 2001, quê An Giang, hiện sống tại TP.HCM, đã xuất bản các tác phẩm: Chiều chiều quạ nói với diều (2023), Kiện trời (2024), Lân tinh (2025), Nên làm gì khi trời nổi gió? (2026).
