Đọc Murakami ở quán bar: Bí quyết đọc sách sâu trong thời đại số
"Có quyển sách nên đọc ở quán cafe, có sách nên ở quán bar, có sách nên đọc ở bờ biển. Đọc Murakami, nên đọc trong quán bar sẽ thấy hay hơn nhiều. Địa điểm đọc sách cũng rất quan trọng", nhà văn Đức Anh chia sẻ về thói quen đọc của mình trong tọa đàm "Người trẻ đọc gì trong thời đại số". Sự kiện này diễn ra tại Thư viện Quốc gia Việt Nam, thuộc khuôn khổ Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại Hà Nội, với sự tham gia của TS Đỗ Anh Đức và chị Trần Tố Uyên.
Thời đại "muốn đọc gì cũng có" nhưng dễ lạc lối
TS Đỗ Anh Đức, từ Viện Đào tạo Báo chí & Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, nhận định: "Truyền thông như một dòng chảy, thứ anh thấy nổi lên mặt nước là thứ nhẹ hơn. Người nhìn được luồng chảy phía dưới mới là người giỏi. Bắt trend - có vẻ rất 'thời sự', nhưng không có chiều sâu". Ông nhấn mạnh rằng người trẻ cần phát huy tinh thần phản tư để nhìn thấy xu hướng dịch chuyển bề sâu của xã hội.
Nhà văn Đức Anh đồng tình: "Thời nay, muốn đọc gì cũng có, nhưng mặt trái là ta dễ lạc lối, đánh mất khả năng cảm nhận, nhìn đúng, nhìn sâu vào một vấn đề của cuộc sống". Ông cho rằng người đọc hiện nay không thiếu tư liệu nhưng thiếu khả năng đọc sâu và định hướng đọc.
Nội dung ngắn và sự biến mất của hiệu sách truyền thống
Chị Trần Tố Uyên, Giám đốc Quốc gia AI for Vietnam, so sánh nội dung ngắn giống "một nửa của sự thật", tức không phải sự thật. Khi người đọc tiếp xúc nhiều thông tin bề nổi mà không thực sự nhìn vào cốt lõi, khả năng đánh giá vấn đề suy giảm là điều khó tránh.
Nhà văn Đức Anh chỉ ra rằng các trào lưu như BookTok và review sách trên Instagram giúp ngành xuất bản tiếp cận độc giả mới, nhưng đồng thời đối diện với sự biến mất của hiệu sách truyền thống, phố sách, và những người bán sách thực thụ - những người có đọc sách họ bán và thảo luận với độc giả. Tuy nhiên, cả ba diễn giả đều đồng tình đây là thực tế khó tránh, và việc mỗi cá nhân có thể làm là chủ động kiến tạo trải nghiệm đọc cho chính mình.
Dùng AI như công cụ gợi mở, thay vì đọc bằng AI
Trước câu hỏi "Cần đọc thế nào trong thời đại số?", các diễn giả chia sẻ kinh nghiệm đọc với sự chủ động và độc lập. TS Đỗ Anh Đức khuyên người trẻ cần đọc với sự phản tư, tương tác với người khác, và tái xét lại những gì đã đọc. Ông khẳng định: "Đọc để kháng cự, để hiểu ra những nguyên lý trong đời sống này, để tránh bị cuốn theo những vòng xoáy tới kiệt sức".
Nhà văn Đức Anh nhấn mạnh tầm quan trọng của không gian đọc, như thư viện và hiệu sách, nơi có thể vô tình bắt gặp những cuốn sách thú vị không được truyền thông đẩy lên xu hướng. Ông cũng chia sẻ quy tắc khi dùng AI: không để AI đọc hộ, chỉ dùng để tra cứu thông tin và gợi mở các cuốn sách cùng phong cách, đồng thời chia sẻ suy nghĩ với AI sau khi đọc để tạo cảm hứng.
Chị Tố Uyên hạn chế xem nội dung ngắn, kể cả về sách, và khuyến khích đọc sâu để rèn luyện tư duy độc lập.
Lời kêu gọi chia sẻ review sách
Tri Thức - Znews mở chuyên mục "Cuốn sách tôi đọc", là diễn đàn để bạn đọc chia sẻ review sách qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, và số điện thoại.
