Ra mắt vào dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ (27/7), bộ phim Thanh âm vượt đại dương đã gây xúc động mạnh mẽ khi tái hiện lại cuộc vượt ngục Côn Đảo chấn động năm xưa. Tác phẩm do Nhà nước đặt hàng, dưới sự chỉ đạo của hai đạo diễn Đào Duy Phúc và Nguyễn Mạnh Hà, lấy bối cảnh giai đoạn 1945-1954.
Ánh sáng giữa địa ngục trần gian
Lấy cảm hứng từ cuộc vượt ngục Bến Đầm tháng 12/1952, phim xoay quanh nhân vật Tâm (Thùy Dương) – một cô gái nghèo theo ông đi biểu diễn đàn bầu. Sau khi ông bị thực dân sát hại vì che giấu chiến sĩ Duy (Quang Thuận), Tâm gia nhập cách mạng, mang thân phận y tá Mây để thâm nhập nhà tù Côn Đảo. Tại đây, cô tái ngộ Duy – người dù tiều tụy về thể xác nhưng ý chí kiên cường, đang cùng đồng đội bí mật đóng thuyền vượt biển trở về đất liền.
Mạch phim đan xen giữa hiện tại và quá khứ, tạo nên những mảnh ký ức sống động. Cuộc tái ngộ định mệnh ở nhà tù Côn Đảo mở ra những hồi ức về lần đầu gặp gỡ, làm nổi bật vẻ đẹp của người chiến sĩ cách mạng: gan dạ, quả cảm, nghĩa hiệp. Hình ảnh Duy dù bị truy quét vẫn giúp ông cháu Tâm lấy lại tiền bị cướp khiến khán giả xúc động.
Hiện thực khốc liệt và tinh thần bất khuất
Hoàn cảnh khắc nghiệt tại Côn Đảo được khắc họa chân thực. Đúng như lời một nhân vật trong phim, đây là nơi “xa nhất, khổ nhất và đáng sợ nhất”, nơi thực dân tra tấn thể xác lẫn tinh thần. Tù nhân bị đánh đập, bóc lột sức lao động, sống trong điều kiện thiếu thốn. Những vết thương lở loét, mưng mủ mang sức sát thương mạnh mẽ, tố cáo tội ác của thực dân.
Dù bị cùm chân trong ngục tối, tinh thần các tù nhân chính trị vẫn vượt ra khỏi bốn bức tường. Gông cùm không ngăn được ý chí đấu tranh. Phim cũng khắc họa phe địch với nhiều góc nhìn: “chúa đảo” Robert tàn bạo, Sẹc Cụt mất nhân tính, nhưng cũng có nhạc sĩ Renne biết rung cảm, bác sĩ trưởng dũng cảm đấu tranh cho mạng sống tù nhân.
Diễn xuất và kỹ thuật điện ảnh
Dàn diễn viên thể hiện tròn vai. Thùy Dương trong vai Tâm/y tá Mây thành công truyền tải nội tâm qua những phân đoạn đấu tranh cảm xúc. Quang Thuận vai Duy tạo thiện cảm với gương mặt chính trực, dù đài từ và biểu cảm đôi khi còn khô cứng. Diễn viên ngoại quốc thể hiện rõ sự tàn bạo nhưng vài phân đoạn còn minh họa, thiếu tự nhiên.
Phim sử dụng màu sắc và ánh sáng tinh tế: nửa đầu gam màu xám lạnh, u tối phản ánh không khí ngục tù, nửa sau tươi sáng hơn khi cách mạng bùng lên. Bối cảnh quay tại Côn Đảo mang đến thước phim chân thực, tương phản giữa thiên nhiên hùng vĩ và cuộc sống tù nhân sau song sắt.
Biểu tượng đàn bầu và thông điệp nhân văn
Đàn bầu được sử dụng như ẩn dụ xuyên suốt phim: không chỉ là kế sinh nhai, nó trở thành biểu tượng quê hương, ký ức và hy vọng. Sự hòa quyện giữa tiếng violin của nhạc sĩ Pháp Renee và tiếng đàn bầu của y tá Mây gửi gắm thông điệp về niềm hy vọng, sự đồng cảm trong tâm hồn, khẳng định tình yêu và cái đẹp vẫn hiện hữu ngay cả trong hoàn cảnh nghiệt ngã nhất.
Theo số liệu mới nhất, tính đến tối 29/7, bộ phim đã thu về 4,5 tỷ đồng. Dù có những hạn chế nhỏ về nhịp phim đầu và một số câu thoại còn văn viết, Thanh âm vượt đại dương vẫn là tác phẩm giàu cảm xúc, tôn vinh tinh thần bất khuất của người chiến sĩ cách mạng trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
