Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Cục A05, Bộ Công an) vừa đưa ra cảnh báo về 'phonefarm' (trang trại điện thoại) – hệ thống gồm hàng trăm, thậm chí hàng nghìn chiếc điện thoại thông minh được kết nối và điều khiển đồng thời. Theo Cục A05, đây là công cụ đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để tạo 'đám đông ảo', thao túng thuật toán mạng xã hội và khuếch đại thông tin sai sự thật.
Phonefarm hoạt động như thế nào?
Phonefarm (còn gọi là Boxphone) là hệ thống nhiều điện thoại hoặc thiết bị chuyên dụng, mỗi máy thường đăng nhập vào một hoặc nhiều tài khoản mạng xã hội khác nhau. Nhờ phần mềm tự động, người vận hành có thể khiến hàng nghìn tài khoản cùng lúc thực hiện các hành động như bấm thích (like), chia sẻ (share), bình luận, theo dõi hoặc xem video. Ban đầu, công nghệ này chủ yếu dùng trong dịch vụ tăng tương tác hoặc quảng bá nội dung.
Nguy cơ thao túng dư luận
Theo Cục A05, phonefarm ngày càng bị lợi dụng để tạo ra 'tín hiệu xã hội giả', khiến người dùng lầm tưởng rằng một thông tin đang được rất nhiều người quan tâm hoặc đồng tình. Điều đáng lo ngại là thuật toán của nhiều nền tảng mạng xã hội thường ưu tiên phân phối nội dung có tốc độ tương tác cao trong thời gian ngắn. Khi phonefarm đồng loạt tạo hàng nghìn lượt thích, bình luận hoặc chia sẻ, hệ thống có thể đánh giá đây là nội dung 'đang thịnh hành' và tiếp tục đề xuất đến nhiều người dùng hơn. Từ đó, một bài viết ban đầu chỉ được lan truyền bằng tài khoản ảo có thể nhanh chóng tiếp cận người dùng thật.
Không ít nhà sáng tạo nội dung hoặc người dùng mạng xã hội cũng tham gia bình luận, chia sẻ vì cho rằng đây là chủ đề đang được cộng đồng quan tâm, vô tình tiếp tục khuếch đại thông tin. Theo Cục A05, mục tiêu của các đối tượng sử dụng phonefarm không phải lúc nào cũng là khiến người dùng tin ngay vào thông tin sai sự thật. Nguy hiểm hơn, chúng tạo cảm giác rằng 'đa số mọi người đều đang nghĩ như vậy', từ đó tác động đến nhận thức, cảm xúc và hành vi của cộng đồng.
Khuyến cáo từ Cục A05
Để hạn chế nguy cơ bị thao túng, Cục A05 khuyến cáo người dân không đánh giá độ tin cậy của một thông tin chỉ dựa trên số lượt thích, chia sẻ hay bình luận. Thay vào đó, cần kiểm tra nguồn đăng tải, đối chiếu với các cơ quan báo chí chính thống và xem xét lịch sử hoạt động của tài khoản trước khi tin tưởng hoặc lan truyền thông tin. Các giải pháp tăng tương tác bằng hàng loạt thiết bị hiện được rao bán công khai trên các hội nhóm mạng xã hội, tạo điều kiện cho tội phạm công nghệ cao hoạt động.
