Trong bối cảnh phim truyền hình Việt đang có dấu hiệu “hạ nhiệt” với các đề tài gia đình, tình yêu, hôn nhân dù vẫn giữ lượng người xem ổn định nhưng khó tạo hiệu ứng bàn luận kéo dài, dòng phim hình sự chính luận lại chứng minh sức hút riêng qua hai tác phẩm đang phát sóng giờ vàng là Lửa trắng và Trời cao nguyên xanh. Sức hấp dẫn không chỉ đến từ những màn truy bắt tội phạm hay đấu trí căng thẳng, mà còn nằm ở cách các nhà làm phim đưa hơi thở đời sống, vấn đề xã hội và tính chân thực nghề nghiệp lên màn ảnh.
Thay đổi cách tiếp cận đề tài hình sự
Trước đây, các phim hình sự Việt như Cảnh sát hình sự, Chạy án, Người phán xử, Sinh tử, Mê cung… thường tập trung vào hành trình phá án và cuộc đối đầu chính - tà. Tuy nhiên, hiện tại dòng phim này đã có sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận. Thay vì chỉ kể một vụ án rồi lần lượt tìm hung thủ, nhiều bộ phim hình sự chính luận lựa chọn đào sâu vào bối cảnh xã hội, nguyên nhân phát sinh tội phạm và những hệ lụy đối với cộng đồng. Tội phạm không còn được xây dựng đơn thuần như những kẻ phản diện, mà trở thành mắt xích trong những vấn đề lớn hơn như ma túy, buôn lậu, tội phạm công nghệ cao, tham nhũng, tội phạm xuyên biên giới…
Điều này tạo nên sức hút cho Lửa trắng. Phim không chỉ xoay quanh cuộc chiến phá đường dây ma túy mà còn mở rộng câu chuyện về những góc khuất của đời sống, sự hy sinh của lực lượng làm nhiệm vụ và những lựa chọn đầy giằng xé của từng nhân vật. Trong khi đó, Trời cao nguyên xanh đưa khán giả đến vùng Tây Nguyên qua những câu chuyện gắn với đồng bào các dân tộc, an ninh địa bàn, bảo vệ rừng và cuộc chiến với các loại tội phạm lợi dụng địa hình, phong tục để hoạt động.
Nhịp kể mới, hấp dẫn khán giả trẻ
Một điểm khác biệt nữa là nhịp kể của phim hình sự hiện nay đã thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây, nhiều bộ phim kéo dài với tiết tấu chậm, dành nhiều thời lượng cho các cuộc họp chuyên án hoặc những đoạn giải thích nghiệp vụ, thì các tác phẩm gần đây được xây dựng với nhịp nhanh hơn, nhiều tình huống bất ngờ, đan xen liên tục giữa điều tra, hành động và đời sống nhân vật. Điều này giúp bộ phim dễ tiếp cận hơn với khán giả trẻ - những người vốn quen với tiết tấu nhanh của các nền tảng số.
Theo các nhà làm phim, việc kết hợp giữa câu chuyện điều tra hấp dẫn, hơi thở thời sự, chiều sâu xã hội và tính chân thực nghề nghiệp giúp thể loại này thu hút khán giả hơn bằng giá trị phản ánh hiện thực cùng tính giải trí. Đây cũng là xu hướng mới của dòng phim hình sự chính luận trong giai đoạn hiện nay.
Tính chân thực - điểm nhấn quan trọng
Điều làm nên khác biệt lớn nhất của dòng phim hình sự chính luận là tính chân thực. Không như nhiều thể loại khác, phim về lực lượng công an, quân đội luôn đòi hỏi quy trình sản xuất chặt chẽ. Từ kịch bản, bối cảnh, trang phục, khí tài đến nghiệp vụ chuyên môn đều có sự phối hợp với các bộ, ngành và lực lượng chức năng nhằm bảo đảm tính chính xác. Nhờ vậy, mỗi vụ án, mỗi chuyên án hay từng chi tiết nghiệp vụ đều mang đến cảm giác thuyết phục hơn, giúp khán giả tin vào những gì đang diễn ra trên màn ảnh.
Sự đầu tư ấy phản ánh xu hướng mới của phim hình sự chính luận: kết hợp giữa câu chuyện điều tra hấp dẫn, hơi thở thời sự, chiều sâu xã hội và tính chân thực nghề nghiệp. Nhờ đó, thể loại này không chỉ giữ chân khán giả trung thành mà còn mở rộng tệp khán giả mới, đặc biệt là giới trẻ - những người tìm kiếm sự kịch tính, thực tế và ý nghĩa từ các tác phẩm truyền hình.
