Hành trình ký ức Việt Nam qua ống kính nghệ sĩ Pháp
Dominique de Miscault hiện thân cho mối gắn bó hiếm có giữa một nghệ sĩ Pháp và Việt Nam, không chỉ bằng cảm hứng nghệ thuật mà còn qua tình yêu bền bỉ, sâu lắng và đầy nhân văn. Lần đầu đặt chân đến Hà Nội vào năm 1992, bà không mang theo dự án lớn hay kế hoạch cụ thể, chỉ là một cảm giác rõ ràng: Việt Nam đang chờ đợi mình. Tại đây, bà bị cuốn hút bởi vẻ đẹp giản dị, chiều sâu tâm linh và đời sống thường nhật của người dân.
Khởi nguồn từ ấn tượng ban đầu
Ấn tượng thẩm mỹ và cảm xúc sâu sắc ấy đã trở thành nguồn cảm hứng, mở ra hành trình kéo dài hơn ba thập kỷ. Trong suốt thời gian đó, bà thường xuyên trở lại Việt Nam để sống cùng người dân, quan sát và sáng tạo không ngừng. Qua ống kính của Dominique de Miscault, Việt Nam không hiện lên như một điểm đến du lịch hay miền đất kỳ vĩ, mà như một không gian ký ức: giản dị, lặng lẽ và sâu sắc.
Ra mắt sách ảnh đặc biệt
Ngày 12/8/2025, tại Paris, nghệ sĩ nhiếp ảnh Dominique de Miscault đã ra mắt cuốn sách ảnh “Việt Nam - Hành trình ký ức”. Cuốn sách không theo cốt truyện hay trình tự thời gian, mỗi bức ảnh được chụp từ những năm 90 thế kỷ trước đến năm 2000 là một lát cắt ký ức, một mảnh ghép cảm xúc về:
- Những con phố nhỏ
- Gương mặt đời thường
- Dáng ngồi, bàn tay lao động
- Ánh sáng tự nhiên
Dòng mở đầu đầy cảm xúc trong sách viết: “Tôi không sinh ra ở Việt Nam. Nhưng mỗi lần đến đây, tôi thấy mình được trở về”. Những bức ảnh của bà không dàn dựng, không nhằm kể chuyện hay tô vẽ, mà để không quên một Việt Nam gần gũi, trầm lặng, nhân hậu.
Ý nghĩa văn hóa sâu sắc
Được ra mắt đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), “Việt Nam - Hành trình ký ức” không chỉ là một tập sách ảnh. Đây còn là minh chứng sống động cho sức mạnh mềm văn hóa, nơi ký ức cá nhân, nhiếp ảnh và lời kể văn hóa gặp nhau để gìn giữ và lan tỏa giá trị Việt Nam đến bạn bè quốc tế.
Dominique de Miscault mong rằng qua cuốn sách này, độc giả trên toàn thế giới sẽ được trải nghiệm vẻ đẹp của đất nước và con người Việt Nam - một đất nước vừa kiên cường vừa giàu lòng nhân ái, luôn hướng tới hòa bình và tương lai.
Đóng góp không ngừng nghỉ
Bà đã thực hiện hơn 20 triển lãm cá nhân về Việt Nam tại Pháp, Việt Nam và cả Nga. Những triển lãm này không chỉ ghi lại vẻ đẹp hiển hiện, mà còn phản ánh các tầng sâu thẳm của đời sống Việt Nam đang biến chuyển:
- Từ làng quê yên bình đến đô thị sôi động
- Từ văn hóa truyền thống đến thực hành dân gian của các cộng đồng thiểu số và đa số
Ngoài các triển lãm, Dominique de Miscault còn là tác giả hoặc đồng tác giả của nhiều ấn phẩm nghệ thuật quan trọng, như bia kỷ niệm Hiệp định Paris được khánh thành tại Choisy-le-Roi vào dịp kỷ niệm 40 năm ký kết. Bà cũng là tác giả bộ phim tài liệu “Hồ Chí Minh - Khát vọng hòa bình”, thực hiện với Đài Truyền hình Việt Nam.
Trách nhiệm với di sản Việt
Với Dominique de Miscault, tình yêu dành cho Việt Nam còn gắn liền với trách nhiệm bảo tồn và lan tỏa di sản. Cùng với TS Hoàng Thị Hồng Hà - người biên soạn các chú thích, bình luận và lời giới thiệu sách ảnh - bà đồng sáng lập Hiệp hội Tinh hoa Việt Nam tại Pháp. Mục tiêu là gìn giữ và phát triển văn hóa truyền thống, nhất là văn hóa của các dân tộc thiểu số tại Việt Nam.
Bà không ngừng kết nối các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, nghệ nhân từ các cộng đồng để lan tỏa văn hóa Việt, tham gia thiết kế nhiều công trình nghệ thuật công cộng mang tính biểu tượng, như bức tranh gốm sứ Hà Nội được ghi vào Sách Kỷ lục Guinness.
Dominique de Miscault thường nói: “Xin cảm ơn Việt Nam - không chỉ là một vùng đất đã đấu tranh bền bỉ cho tự do, mà còn như một ký ức sống động, một người bạn tâm hồn, một nguồn cảm hứng bất tận”.
