Người Phụ Nữ Đà Nẵng Với Đôi Tay Khéo Léo Thổi Hồn Vào Gỗ
Chị Lê Thị Hà, một phụ nữ sinh ra và lớn lên tại xã Gò Nổi, thành phố Đà Nẵng, sở hữu đôi bàn tay nhỏ nhắn nhưng vô cùng khéo léo. Từ những khối gỗ thô ráp, chị đã tạo nên hàng nghìn tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mang hơi thở và tâm tình của cuộc sống. Mỗi tác phẩm của chị khiến người xem như đang lắng nghe những câu chuyện sinh động được kể bằng chính chất liệu gỗ.
Hành Trình Từ Mưu Sinh Đến Đam Mê Cháy Bỏng
Trong căn xưởng nhỏ ở vùng quê Gò Nổi, giữa âm thanh chan chát của những nhát đục, dáng người nhỏ bé của chị Hà vẫn miệt mài bên khúc gỗ lớn. Với gương mặt rám nắng và đôi tay chai sạn, chị tỉ mẩn đẽo gọt từng chi tiết cho bức tượng còn dang dở. Đã hơn 15 năm gắn bó với nghề điêu khắc – một công việc thường được mặc định dành cho đàn ông – người phụ nữ này vẫn ngày ngày "trò chuyện" cùng gỗ bằng tất cả sự kiên nhẫn và niềm đam mê không ngừng nghỉ.
Trên khuôn mặt phủ đầy bụi gỗ, nụ cười hiền và đôi mắt ánh lên sự say mê giữa âm thanh khô khốc của búa và đục. Chị Hà là người phụ nữ duy nhất ở Gò Nổi kiên trì theo đuổi nghề điêu khắc gỗ suốt 15 năm qua. Chị chia sẻ, sau khi nghỉ học, chị từng vào Sài Gòn để học nghề làm tóc và trang điểm cô dâu – một công việc nhẹ nhàng tưởng chừng sẽ gắn bó lâu dài. Tuy nhiên, vì nhớ nhà và cuộc sống xa quê nhiều vất vả, chị quyết định trở về quê hương.
Một lần tình cờ ghé thăm xưởng gỗ gần nhà, những tác phẩm điêu khắc tinh xảo đã cuốn hút chị ngay từ cái nhìn đầu tiên. Từ đó, chị bén duyên với nghề tưởng chừng xa lạ với phái nữ. Những ngày đầu chập chững, đôi tay mảnh mai của cô gái trẻ liên tục rớm máu vì cầm đục chưa quen và phồng rộp vì búa quá nặng. Dù gỗ văng, tay xước và đau buốt, chị Hà vẫn kiên trì, không một lần nghĩ đến việc bỏ cuộc.
"Nhiều người khuyên tôi nên dừng lại vì nghề này nặng nhọc và không phù hợp với phụ nữ. Nhưng tôi tin rằng nếu thật sự yêu nghề thì không có gì là không thể. Ban đầu, tôi chỉ nghĩ đơn giản là đi làm để kiếm sống, nhưng dần dần nó trở thành đam mê cháy bỏng", chị Hà tâm sự.
Không Chỉ Làm Nghề Mà Còn Truyền Cảm Hứng
Không giữ nghề cho riêng mình, chị Hà sẵn sàng truyền dạy cho các thanh niên trong vùng có mong muốn học nghề. Nghề điêu khắc vốn đòi hỏi sức lực và sự bền bỉ, thường được xem là công việc của đàn ông. Thế nhưng, trong xưởng nhỏ của mình, chị Hà vẫn một tay đảm nhận mọi công đoạn từ chọn gỗ, lên bố cục, cưa, đục cho đến hoàn thiện sản phẩm.
Qua đôi tay nhỏ nhắn nhưng khéo léo của chị, từ những khối gỗ vô tri dần hiện lên chân dung, linh vật và cây cảnh đầy sức sống. Mỗi đường đục và lát gọt đều chứa đựng cảm xúc và tâm tình mà chị gửi gắm vào tác phẩm. Trong xưởng của chị Hà không chỉ có tiếng đục mà còn vang vọng tiếng cười của vài người học trò. Họ là những thanh niên trong vùng, tìm đến học nghề để mưu sinh và ở lại vì yêu nghề.
Nguyễn Văn Hùng, một trong những học trò lâu năm, chia sẻ: "Tôi theo cô Hà học hơn 5 năm rồi. Lúc đầu chẳng biết gì, chỉ biết gõ hoài mà hư suốt. Giờ tôi đã tự làm được những tác phẩm, tự kiếm tiền nuôi gia đình và bản thân. Điều khiến tôi gắn bó không chỉ là nghề mà còn là cách dạy và cách sống của cô Hà. Cô nghiêm khắc nhưng đầy tình cảm, dạy chúng tôi không chỉ kỹ thuật mà còn là sự kiên nhẫn và cách cảm nhận thớ gỗ".
Thổi Hồn Vào Từng Thớ Gỗ Với Cảm Hứng Từ Quê Hương
Các tác phẩm của chị Hà thường lấy cảm hứng từ con người và thiên nhiên, đặc biệt là vùng đất miền Trung – nơi chị sinh ra và lớn lên. Vùng đất nhiều nắng gió này, theo chị, mỗi tấc đất và mỗi khuôn mặt đều mang một câu chuyện riêng. Với chị, điêu khắc không chỉ là tạo hình mà còn là cách giữ lại linh hồn của đời sống, nơi người xem có thể cảm nhận được hơi thở lao động, sự chịu đựng và vẻ đẹp trong gian khó qua từng tác phẩm.
"Có những hôm tôi ngồi cả đêm chỉ để ngắm khối gỗ, suy nghĩ xem mình sẽ kể câu chuyện gì qua nó. Gỗ cũng như con người, có khi cứng rắn, khi mềm yếu, có chỗ khuyết và có vân đẹp. Tôi chỉ giúp nó nói lên điều muốn nói mà thôi", chị Hà mỉm cười giải thích.
Nhiều bức tượng được chị Hà tỉ mỉ đục đẽo với sự công phu đáng kinh ngạc. Với những người "thổi hồn" vào gỗ như chị, mỗi tác phẩm không chỉ đơn thuần là sản phẩm thủ công mà là kết tinh của cảm xúc, sự sáng tạo và đôi mắt nghệ thuật tinh tế. Khác với nghề thợ mộc thiên về kỹ thuật và độ chính xác, nghề điêu khắc đòi hỏi người làm phải biết cảm nhận từng thớ gỗ và nhìn thấy hình hài của tác phẩm ẩn chứa bên trong.
"Một khúc gỗ tưởng chừng vô tri, nhưng nếu mình tinh ý, sẽ thấy nó đang kể cho mình nghe câu chuyện riêng của nó. Có khúc hợp làm tượng Phật, có khúc lại nên hình linh thú hay người nông dân…", chị Hà chia sẻ thêm.
Khác với việc tạo ra những chiếc bàn, ghế có khuôn mẫu sẵn, mỗi tác phẩm điêu khắc ra đời đều là độc bản, không cái nào giống cái nào. Cái khó nhất là không có bản vẽ mẫu; người thợ phải dựa vào hình dáng, vân gỗ, khối u hay những đường cong tự nhiên để tìm ra bố cục phù hợp. Chính vì vậy, mỗi đường đục và nhát gọt đều phải được tính toán kỹ lưỡng, vừa giữ được vẻ tự nhiên của gỗ vừa làm nổi bật "thần thái" của tác phẩm.
"Nghề điêu khắc không chỉ cần sức lực mà còn đòi hỏi cảm xúc sâu sắc. Một chi tiết sai có thể hỏng cả tác phẩm, nhưng đôi khi chỉ cần một đường cong tinh tế lại khiến bức tượng trở nên sống động. Điều quan trọng nhất là phải 'thở cùng gỗ'. Khi mình cảm được nó, tác phẩm mới thực sự có hồn", chị Hà nhấn mạnh.
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, khi con người mải mê chạy theo tốc độ và tiện nghi, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ chọn cho mình lối đi chậm rãi. Chị gắn bó với mùi gỗ, với tiếng búa và tiếng đục vang vọng mỗi ngày, tiếp tục thổi hồn vào từng tác phẩm với tất cả tình yêu và niềm đam mê không bao giờ tắt.
