Trong thị trường điện ảnh Việt Nam hiện nay, xu hướng đạo diễn đảm nhận cùng lúc nhiều vai trò như biên kịch, diễn viên, nhà đầu tư đang ngày càng trở nên phổ biến. Điều này không chỉ mang lại cơ hội để các nghệ sĩ tạo ra tác phẩm đúng với mong muốn cá nhân, mà còn giúp họ khẳng định tên tuổi và thu hút đầu tư.
Lợi thế của việc kiêm nhiều vai trò
Theo các chuyên gia, việc "bao thầu" nhiều vị trí trong một dự án phim được xem là thuận lợi, vì nó cho phép đạo diễn kiểm soát toàn bộ quá trình sáng tạo, thay vì phụ thuộc vào cách kể của biên kịch hay ý kiến nhà đầu tư. Đây cũng là cơ hội để họ tạo ra tác phẩm mang dấu ấn riêng, từ đó xây dựng thương hiệu cá nhân trong ngành công nghiệp điện ảnh.
Những trường hợp điển hình
Gần đây, nhiều nghệ sĩ đã mạnh dạn thử sức với mô hình này. Vũ Hà, với phim Song hỷ lâm nguy, đã tự mình đảm nhận vai trò biên kịch, đạo diễn và nhà đầu tư. Anh chia sẻ: "Đầu tiên mình phải làm được một bộ phim mà bản thân thích trước đã. Thị trường thay đổi liên tục, gu của khán giả cũng thay đổi liên tục. Mình không thể chắc chắn được người xem thích gì nhưng mình chắc chắn mình thích gì và kỳ vọng những điều đó có thể kết nối được với mọi người".
Mai Tài Phến cũng là một ví dụ điển hình khi vừa làm đạo diễn, biên kịch, vừa đóng vai chính trong phim Tài. Anh thừa nhận lý do thử thách bản thân là muốn mang đến màu sắc của một người trẻ nhiệt huyết, dám kể câu chuyện của mình bằng điện ảnh. Tuy nhiên, việc kiêm nhiệm cũng đòi hỏi sự hỗ trợ, như trong cảnh quay ở biên giới, anh đã phải nhờ đến sự giúp sức của nhà sản xuất Mỹ Tâm để theo dõi monitor từ xa.
Trường Giang, trong dịp Tết vừa qua, đã gây bất ngờ khi thử sức với vai trò đạo diễn. Anh coi đây là một "bước ngoặt" và phải học hỏi nhiều để kiểm soát mọi chi tiết từ kịch bản đến tiến độ sản xuất. "Áp lực là điều không tránh khỏi, nhưng cũng chính thử thách này đã mở ra cho tôi một góc nhìn sâu sắc hơn về điện ảnh", Trường Giang chia sẻ.
Thách thức và áp lực
Bên cạnh những thuận lợi, xu hướng này cũng đặt ra nhiều thách thức. Đức Thịnh, người vừa làm đạo diễn, đồng biên kịch và nam chính phim Trùm Sò, cho biết việc chuyển đổi liên tục giữa vai trò đạo diễn tỉnh táo và diễn viên sống động là một thử thách lớn. Tương tự, các nghệ sĩ như Thu Trang và Trấn Thành từng gây tranh luận về độ hợp vai khi vừa đạo diễn vừa diễn xuất trong các phim như Ai thương ai mến và Thỏ ơi.
Diễn viên Hữu Tiến nhận định: "Ở thời điểm hiện tại, biên kịch giỏi không nhiều, nên để từ một ý tưởng phát triển thành kịch bản phải qua nhiều quá trình. Mỗi giai đoạn đó, đạo diễn đều là người theo sát. Tôi cho rằng chuyện '3 trong 1' xuất phát từ mong muốn phát triển câu chuyện của người diễn viên hay đạo diễn, và đó là điều hợp lý".
Yêu cầu về kỹ năng và sự rèn luyện
Để thành công với mô hình kiêm nhiệm, các đạo diễn cần phải phân chia thời gian hợp lý và có sự rạch ròi khi làm việc với cộng sự. Họ cũng phải trau dồi nhiều mặt kỹ năng từ trước, bởi trong một thị trường điện ảnh cạnh tranh khốc liệt, chất lượng tác phẩm vẫn là yếu tố quyết định, chứ không phải sự đa năng.
Nhìn chung, xu hướng đạo diễn kiêm nhiều vai trò đang mở ra nhiều cơ hội sáng tạo cho nghệ sĩ Việt, nhưng cũng đòi hỏi họ phải vượt qua áp lực và thách thức để tạo ra những tác phẩm chất lượng, đáp ứng kỳ vọng của khán giả.
