Năm 1865, Claude Monet - khi đó mới 24 tuổi - lần đầu tiên có hai tác phẩm được chọn vào Triển lãm Paris danh giá. Sự kiện này không chỉ mang đến cho ông những lời khen đầu tiên từ giới phê bình mà còn đặt nền móng cho một sự nghiệp vĩ đại, gắn liền với sự ra đời của trường phái Ấn tượng Pháp.
Hai tác phẩm đầu tiên tại Triển lãm Paris
Theo tài liệu, Monet đã gửi hai bức họa đến Triển lãm Paris năm 1865, trong đó có bức Mũi Hève lúc triều hạ. Bức tranh thể hiện phong cảnh vùng duyên hải Normandy - nơi thời tiết thay đổi thất thường - với ánh sáng lung linh trên mặt nước và những đám mây đen đang hạ thấp. Tài năng hội họa của chàng trai trẻ được thể hiện rõ qua cách ông xử lý không khí và màu sắc.
Cả hai bức tranh đều vượt qua được khâu tuyển chọn và nhận được những nhận xét tích cực từ giới phê bình. Đối với một họa sĩ trẻ đang tìm cách khẳng định tên tuổi giữa lòng Paris thập niên 1860, đây là thành công quan trọng đầu tiên, mở ra cánh cửa vào giới nghệ thuật.
Quãng thời gian học tại xưởng Gleyre
Trước đó, khoảng năm 1862-1865, Monet ghi danh theo học tại trường của Charles Gleyre - một họa sĩ nổi tiếng thích vẽ bút hơn vẽ cọ và đề cao sự lý tưởng hóa hơn hiện thực. Gleyre thường nhắc học trò phải "luôn luôn nhớ đến cổ nhân", tức tuân theo chuẩn mực mỹ thuật Hy-La cổ điển.
Một giai thoại kể rằng, khi xem Monet vẽ, Gleyre chê: "Sao anh vẽ cái chân như chân thằng mõ thế kia!" Monet đáp rằng ông chỉ phản ánh thực tế, khiến người thầy phải dạy cho bài học về việc noi theo các bậc tiền bối. Dù bảo thủ, trường Gleyre vẫn được đánh giá là cởi mở hơn nhiều trường khác, tạo điều kiện cho các học viên có tinh thần khoáng đạt tụ hội.
Những người bạn chung chí hướng
Chính tại đây, Monet đã gặp Frédéric Bazille, Pierre-Auguste Renoir và Alfred Sisley. Cả bốn người nhanh chóng trở thành bạn lâu năm, cùng nhau trao đổi ý tưởng và chịu ảnh hưởng lẫn nhau. Khoảng mười năm sau, mối kết giao này đơm hoa kết trái, trở thành hạt nhân cho sự ra đời của trường phái Ấn tượng - một cuộc cách mạng trong lịch sử hội họa thế giới.
Thời điểm đó, Monet còn phải thuyết phục cô Lecadre rằng số tiền bà đầu tư cho ông ăn học không phải là vô ích. Giữa kinh đô nước Pháp, con đường duy nhất để làm được điều đó là đưa tranh vào Triển lãm Paris. Chính vì vậy, ông cùng các bạn đã đăng ký tham gia triển lãm, dù cả nhóm đều ngán ngẩm ban giám tuyển.
Vượt qua rào cản của giám tuyển
Ban giám tuyển thời đó nổi tiếng bảo thủ, chỉ ưa thích những tác phẩm "khuôn vàng thước ngọc" theo lối truyền thống. Họ đề cao tranh lịch sử và tranh nhân vật, đồng thời coi tranh phong cảnh và tĩnh vật là hàng thứ cấp. Tuy nhiên, bối cảnh nghệ thuật đang có những chuyển biến tích cực.
Từ thập niên 1830, tranh phong cảnh của các họa sĩ như Jean-Baptiste-Camille Corot và Théodore Rousseau dần được công nhận. Đi theo bước chân họ, chàng trai trẻ Monet chọn thiên nhiên - chủ đề ông tự tin nhất - để chinh phục ban giám tuyển. Và chiến lược này đã phát huy hiệu quả.
Thành công mang tính bước ngoặt
Việc được chọn vào Triển lãm Paris năm 1865 là cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Claude Monet. Nó đến đúng thời điểm ông cần chứng minh năng lực trước gia đình, đồng thời tạo tiền đề cho những tìm tòi đổi mới sau này. Không lâu sau, Monet và các đồng nghiệp sẽ cùng nhau tổ chức những cuộc triển lãm độc lập, khai sinh ra trường phái Ấn tượng.
Ngày nay, Claude Monet được xem là tên tuổi hàng đầu của trường phái Ấn tượng Pháp. Cả cuộc đời ông trung thành với trường phái này và là người tiên phong, tạo ảnh hưởng lâu dài lên nhiều thế hệ họa sĩ sau này. Bức tranh Mũi Hève lúc triều hạ chính là một trong những minh chứng sớm nhất cho thiên tài hội họa của ông.
