Việt Nam lần đầu hiện diện tại Venice Biennale với gian triển lãm quốc gia
Việc Việt Nam lần đầu tiên có gian Triển lãm Quốc gia tại Venice Art Biennale lần thứ 61 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình hội nhập của mỹ thuật đương đại. Sự kiện này không chỉ là cơ hội giới thiệu tác phẩm mà còn là tuyên ngôn mạnh mẽ về bản sắc văn hóa trong dòng chảy toàn cầu.
Không gian trưng bày tại trung tâm Venice
Gian triển lãm của Việt Nam được đặt tại Ca' Faccanon, ngay trung tâm thành phố Venice, với chủ đề 'Vietnam: Art in Global Flow'. Đây là minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình của mỹ thuật Việt, từ phạm vi nội địa sang thế chủ động hội nhập quốc tế, với tư duy và chiến lược rõ ràng hơn bao giờ hết.
Lê Hữu Hiếu - Điểm nhấn nổi bật
Trong bối cảnh đó, nghệ sĩ Lê Hữu Hiếu trở thành điểm nhấn đặc biệt khi mang tới triển lãm cá nhân 'Tằm'. Anh đại diện cho thế hệ nghệ sĩ theo đuổi con đường kết nối truyền thống với đương đại, với hành trình sáng tác dựa trên nghiên cứu sâu về lịch sử, di sản và chất liệu văn hóa Việt.
- Trước Venice Biennale 61, Lê Hữu Hiếu đã tham gia nhiều sự kiện quốc tế như Florence Biennale, Miami Art Fair Week và triển lãm tại Venice năm 2021.
- Năm 2025, anh được vinh danh là 'Nghệ sĩ tiên phong trong hành trình di sản UNESCO'.
- Đáng chú ý, anh là nghệ sĩ Việt Nam duy nhất có triển lãm cá nhân tại kỳ Biennale này, mở ra tiền lệ cho các nghệ sĩ Việt tiếp cận không gian nghệ thuật quốc tế một cách bài bản hơn.
Tác phẩm 'Tằm' - Sự kết hợp độc đáo
Tại Venice, sắp đặt 'Tằm' giữ vai trò trung tâm trong gian triển lãm Việt Nam. Tác phẩm được xây dựng như một không gian đa tầng, kết hợp giữa truyền thống, đời sống và triết lý văn hóa. Thay vì khai thác trực diện ký ức chiến tranh, nghệ sĩ lựa chọn tiếp cận đời sống thường nhật và các thực hành tín ngưỡng.
- Không gian sắp đặt được tổ chức như một hành trình trải nghiệm, với các lớp biểu tượng như cụm tượng 'thần bảo hộ', trận đồ bát quái, và bức sơn mài khổ lớn.
- Hệ thống 12 pho tượng đại diện cho ngũ hành và đời sống nông nghiệp, nhấn mạnh lịch sử được tạo nên từ những con người bình dị.
- Biểu tượng trung tâm là hình ảnh con tằm, ẩn dụ cho vòng đời con người, với việc nghệ sĩ trực tiếp nuôi tằm trong không gian trưng bày để tạo nên một thực thể sống.
Chất liệu và kỹ thuật truyền thống
Tác phẩm gây ấn tượng bởi việc sử dụng các chất liệu truyền thống như gỗ mít, tơ tằm, sơn mài, vàng lá, vỏ trứng, cùng kỹ thuật hom đất cổ truyền. Điều này phản ánh chiều sâu văn hóa và triết lý cân bằng âm dương, với bức sơn mài khổ lớn khép lại hành trình, gợi nhắc vòng tuần hoàn sinh – diệt – tái sinh.
Đánh giá từ chuyên gia
Nhà phê bình nghệ thuật Vittorio Sgarbi đánh giá 'Tằm' tạo nên không gian vừa hiện thực vừa huyền ảo, nơi đời sống, tín ngưỡng và truyền thuyết hòa quyện. Theo ông, cách tiếp cận đời sống thay vì chiến tranh đã mang lại một góc nhìn sâu sắc và giàu tính nhân văn về văn hóa Việt Nam.
Hành trình và cảm xúc của nghệ sĩ
Chia sẻ về hành trình của mình, Lê Hữu Hiếu dùng từ 'sống lại' để nói về cảm xúc khi góp mặt tại Venice Biennale. Đó là kết quả của gần một thập kỷ theo đuổi ý tưởng, vượt qua nhiều thách thức. Với anh, đây không chỉ là thành tựu cá nhân, mà còn là nỗ lực tìm lời giải cho bài toán đưa văn hóa Việt ra thế giới một cách thuyết phục.
Ý nghĩa và tầm ảnh hưởng
Sự hiện diện của Lê Hữu Hiếu tại Venice Biennale 61 không chỉ là dấu mốc cá nhân, mà còn phản ánh bước chuyển của mỹ thuật đương đại Việt Nam. Thông qua 'Tằm', nghệ thuật Việt cho thấy khả năng đối thoại với thế giới, nơi truyền thống và hiện đại cùng tồn tại, tạo nên những giá trị mới trong dòng chảy toàn cầu.
