Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã ký Nghị định 191/2026/NĐ-CP ngày 29/5/2026 ban hành Quy chế làm việc của Chính phủ. Quy chế này quy định chi tiết các nguyên tắc làm việc, chế độ trách nhiệm, quan hệ công tác, trình tự và thủ tục giải quyết công việc, chương trình công tác, chế độ thông tin báo cáo cùng những nội dung liên quan đến hoạt động của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên Chính phủ.
Phạm vi áp dụng
Quy chế áp dụng đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thành viên Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (gọi chung là các bộ, cơ quan, địa phương) và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có quan hệ công tác với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Nguyên tắc làm việc của Chính phủ
Quy chế nêu rõ 8 nguyên tắc làm việc cốt lõi:
- Mọi hoạt động của Chính phủ phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Chính phủ làm việc theo chế độ kết hợp trách nhiệm tập thể với trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng và từng thành viên. Các quyết định được thông qua theo nguyên tắc đa số.
- Đề cao trách nhiệm cá nhân, nêu gương của thành viên Chính phủ, người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao cho một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm chính, các cơ quan liên quan phối hợp thực hiện.
- Bảo đảm giải quyết công việc đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật; tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin, bảo đảm thống nhất trong xử lý công việc.
- Thực hiện phân công, phân cấp, ủy quyền gắn với cá thể hóa trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực; bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, quản lý thống nhất.
- Thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính; nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; cấp dưới phục tùng, chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên.
- Bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và tổ chức xã hội tham gia, giám sát, đóng góp trong xây dựng và thực hiện chính sách, pháp luật.
- Khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám tham mưu, dám chịu trách nhiệm, đề xuất những vấn đề mới, phức tạp vì lợi ích chung.
- Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu, dữ liệu thời gian thực trong chỉ đạo, điều hành; xây dựng nền hành chính thống nhất, thông suốt, liên tục, dân chủ, pháp quyền, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân.
Trách nhiệm và cách thức giải quyết công việc
Chính phủ thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo Hiến pháp và pháp luật. Các quyết định của Chính phủ được thông qua bằng một trong hai hình thức: thảo luận và quyết nghị tại phiên họp Chính phủ, hoặc lấy ý kiến bằng phiếu của các thành viên. Quyết định phải được quá nửa tổng số thành viên tán thành; nếu số phiếu ngang nhau thì theo ý kiến của Thủ tướng.
Chính phủ phân công Thủ tướng hoặc Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực quyết định các vấn đề cấp bách, sau đó báo cáo tại phiên họp gần nhất. Việc phân cấp, ủy quyền được thực hiện theo quy định pháp luật, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân định thẩm quyền, điều kiện thực hiện, trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực.
Những vấn đề Chính phủ thảo luận và quyết nghị
Quy chế liệt kê 9 nhóm vấn đề thuộc thẩm quyền thảo luận và quyết nghị của Chính phủ, bao gồm: các dự án luật, pháp lệnh trình Quốc hội; chính sách và văn bản quy phạm pháp luật; chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; đề án tổ chức bộ máy; tình hình kinh tế - xã hội định kỳ; chính sách phát triển ngành, lĩnh vực; việc tạm ngưng, đình chỉ, bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật; kiểm điểm công tác chỉ đạo, điều hành; và các vấn đề khác do Thủ tướng quyết định.
Quan hệ công tác với các cơ quan trong hệ thống chính trị
Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, cơ quan, địa phương triển khai nghị quyết, quyết định của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Đảng ủy Chính phủ. Chính phủ phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Định kỳ hàng tháng, quý hoặc khi cần, Chính phủ họp với Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ để thống nhất các chủ trương lớn.
Chính phủ lãnh đạo Ủy ban nhân dân các cấp, hướng dẫn, kiểm tra Hội đồng nhân dân trong việc thực hiện pháp luật. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền đề xuất phân cấp cho địa phương; Chính phủ có trách nhiệm xem xét, giải quyết và trả lời bằng văn bản nếu không đồng ý.
Quan hệ với tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp
Chính phủ thiết lập và duy trì quan hệ với các tổ chức xã hội, tạo điều kiện để họ tham gia tham vấn, góp ý, phản biện chính sách. Các tổ chức này được phát huy vai trò trong tuyên truyền, vận động, hỗ trợ thực thi pháp luật, tham gia giám sát và đối thoại.
Công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình
Chính phủ, Thủ tướng, Phó Thủ tướng và các thành viên Chính phủ thực hiện công khai, minh bạch, cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời qua các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử và nền tảng số. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ là người phát ngôn, chủ trì cung cấp thông tin và tổ chức họp báo.
Xử lý vi phạm Quy chế
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm chỉ đạo thực hiện nghiêm Quy chế, không được phát ngôn trái với quyết định của Chính phủ. Nếu vi phạm, tùy mức độ sẽ bị kiểm điểm, phê bình và báo cáo Thủ tướng. Kết quả xử lý được công khai trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và các cổng thông tin liên quan.
