Gánh cải lương Thiên Lý: Không gian mộc mạc hồi sinh nghệ thuật truyền thống
Chỉ 6 giờ 30 tối, khán phòng nhỏ với khoảng 50 chỗ đã gần kín khách, dù suất diễn chính thức bắt đầu lúc 7 giờ. Điều đặc biệt là phần lớn khán giả là người trẻ và rất trẻ, thể hiện sự quan tâm mới mẻ đến nghệ thuật cải lương. Các hàng ghế được ưu tiên cho người lớn tuổi và những vị khách đến sớm nhất, trong khi số còn lại được khuyến khích ngồi bệt trên những tấm chiếu trải ngay sát sân khấu, tạo không gian gần gũi, ấm cúng.
Nghệ sĩ cải lương Tú Quyên (đứng trước), nghệ sĩ Xuân Lan (đứng giữa) cùng các diễn viên trẻ giao lưu với khán giả sau buổi diễn Bên cầu dệt lụa, tháng 2.2026.
Nguyên tắc hoạt động độc đáo
Gánh cải lương Thiên Lý hoạt động dựa trên những tiêu chí nghiêm ngặt và khác biệt:
- Không sử dụng thiết bị khuếch đại âm thanh, tất cả nhạc cụ đều đánh mộc và trực tiếp.
- Diễn viên phải đủ nội lực để ca không cần micro và thuộc tuồng mà không cần nhắc.
- Không có kỹ xảo sân khấu cầu kỳ, thời lượng mỗi vở không quá 1 tiếng rưỡi và không có giải lao.
- Khán giả đến trễ 5 phút sẽ không được vào để đảm bảo trải nghiệm xem trọn vẹn và tôn trọng cảm xúc nghệ sĩ.
Những quy định này nhằm tạo ra một môi trường biểu diễn chân thành, tập trung vào chất lượng nghệ thuật thuần túy.
Dự án phi lợi nhuận vì cải lương
Gánh cải lương Thiên Lý là một dự án phi lợi nhuận được đạo diễn Leon Quang Lê và nghệ sĩ Tú Quyên cùng nhau gây dựng từ tháng 8.2023. Nghệ sĩ Tú Quyên, nổi tiếng qua các vai diễn trong phim Song lang và Quán Kỳ Nam, đã dành tâm huyết cho sân khấu này. Mục tiêu của gánh là:
- Tạo không gian mộc mạc, chân thành để cải lương được biểu diễn đều đặn mỗi tuần.
- Giúp người xem ở mọi thế hệ, đặc biệt là giới trẻ, dễ dàng tiếp cận nghệ thuật truyền thống.
- Xây dựng sân khấu nhỏ để các diễn viên trẻ có cơ hội rèn luyện và tiếp nối nghề.
Khoảnh khắc xúc động với nghệ sĩ Xuân Lan
Suất diễn cuối cùng trong năm Ất Tỵ của Gánh cải lương Thiên Lý được dành cho vở kinh điển Bên cầu dệt lụa. Ở hồi cuối, khi công chúa Bích Vân bước ra, nhiều khán giả đã thở mạnh vì xúc động và bất ngờ. Người hóa thân vào nhân vật này chính là nghệ sĩ cải lương Xuân Lan – người đã rút lui khỏi ánh đèn sân khấu hơn 30 năm trước. Vai công chúa Bích Vân từng là vai diễn gây ấn tượng sâu sắc nhất của bà trong lòng công chúng.
Nghệ sĩ Xuân Lan, năm nay 76 tuổi, ngay giây đầu tiên trở lại sân khấu cũng không giấu được nỗi xúc động khi tái ngộ nhân vật gắn bó với quãng đời thanh xuân của mình. Bà nhanh chóng cuốn hút khán giả bằng giọng ca đầy nội lực, lối nhả chữ sắc gọn, phong thái đĩnh đạc và bản lĩnh sân khấu dày dạn, minh chứng cho hành trình nghệ thuật đầy thăng trầm.
Kết nối cộng đồng qua nghệ thuật
Đêm diễn khép lại trong khoảnh khắc tĩnh lặng thiêng liêng, trước khi những tràng vỗ tay ngưỡng vọng vang lên không dứt. Trong không gian cũ kỹ giữa lòng đô thị nhộn nhịp, Gánh cải lương Thiên Lý đã làm được điều tuyệt đẹp: kéo người xem ngồi sát lại bên nhau, cùng chia sẻ những cung bậc cảm xúc từ tiếng cười đến giọt nước mắt, và cùng trân trọng thưởng thức vẻ đẹp thuần khiết của những lời ca, tiếng đàn được tạo nên bằng tất cả lòng thành.
Dự án này không chỉ hồi sinh nghệ thuật cải lương mà còn xây dựng một cộng đồng yêu nghệ thuật truyền thống, nơi mọi thế hệ có thể gặp gỡ, cảm nhận và gìn giữ những giá trị văn hóa quý báu.
