Ngày 26.7, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh hai nữ sinh ngành y ngồi tại khu vực đón tiếp của Bệnh viện đa khoa Đức Giang (Hà Nội). Trong lúc livestream, hai cô gái có lời lẽ thiếu chuẩn mực và đùa rằng sẽ "tiêm thuốc độc" một người đang bình luận. Đoạn clip nhanh chóng xuất hiện trên nhiều nền tảng, gây phẫn nộ trong cộng đồng mạng không chỉ vì ngôn từ phản cảm mà còn bởi bối cảnh nhạy cảm: quầy tiếp đón bệnh viện – nơi người bệnh và người nhà thường tìm đến trong tâm trạng lo lắng.
Phản ứng từ bệnh viện và nhà trường
Ngay sau đó, fanpage Bệnh viện đa khoa Đức Giang xác nhận hai người trong clip không phải cán bộ, nhân viên mà là sinh viên ngành y đang thực tập. Bệnh viện chấm dứt tiếp nhận thực tập đối với hai sinh viên, đồng thời phối hợp với cơ sở đào tạo để xử lý theo quy định. Trong thông báo cùng ngày, bệnh viện khẳng định thực hiện nghiêm quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp và đề nghị các cơ sở đào tạo tăng cường quản lý, giáo dục sinh viên. Đơn vị này cũng cho biết sẽ không tiếp nhận những trường hợp có hành vi thiếu chuẩn mực, ảnh hưởng đến uy tín bệnh viện.
Tiếp nối tranh cãi: bài đăng 'lấy ven trật 3 lần'
Khi tranh luận về đoạn livestream chưa lắng xuống, một bài đăng khác liên quan đến sinh viên Trường ĐH Y Hà Nội tiếp tục gây chú ý. Nội dung thể hiện nữ sinh dọa xếp giường ở vị trí xấu và lấy ven trật 3 lần vì bị bệnh nhân nói: "Sinh viên y thì đi ra, biết cái gì đâu". Trên Báo Thanh Niên, nhà trường đã xác nhận người đăng là sinh viên ngành hộ sinh vừa hoàn thành năm 2. Tình huống này không xảy ra trên thực tế mà do sinh viên tưởng tượng. Tuy nhiên, với nhiều người, vấn đề không chỉ nằm ở việc câu chuyện có thật hay không. Khi bệnh tật, đau đớn và sự an toàn của người bệnh trở thành chất liệu gây cười, ranh giới giữa hài hước và vô cảm lập tức bị đặt trước một câu hỏi lớn.
Góc nhìn từ công chúng
Lê Nguyễn Minh Thư (23 tuổi), làm việc trên đường Phạm Ngọc Thạch, P.Xuân Hòa (TP.HCM), cho rằng người trẻ có quyền thể hiện cá tính trên mạng xã hội, nhưng sự hài hước cần đúng nơi, đúng chỗ. "Dù không thường xuyên đến bệnh viện, mình vẫn thấy lo khi nghe những câu nói như vậy. Bạn bè đùa với nhau trong cuộc trò chuyện riêng sẽ khác với việc mặc đồng phục, ngồi trong bệnh viện rồi livestream", Thư nói. Theo cô, người đi bệnh viện đã vốn căng thẳng. Một câu đùa về "tiêm thuốc độc" hay nỗi đau của bệnh nhân có thể khiến họ nghi ngại liệu mình có được đối xử nghiêm túc hay không.
Phan Hoàng Nam (26 tuổi), ngụ đường Bình Chiểu, P.Tam Bình (TP.HCM), nhận xét áp lực tạo nội dung mới, gây sốc và thu hút lượt xem đang khiến một bộ phận người trẻ xem nhẹ bối cảnh. "Người quay có thể chỉ nghĩ clip này vui, bạn bè sẽ thích. Nhưng trên mạng, khán giả không chỉ có bạn bè. Video có thể đến với bệnh nhân, phụ huynh, giảng viên, nhà tuyển dụng và nhiều người không biết câu chuyện phía sau", Nam chia sẻ. Theo Nam, khi một người mặc đồng phục, xuất hiện tại bệnh viện hay công khai ngành học, hành vi cá nhân khó còn được xem là chuyện hoàn toàn riêng tư.
Chuyên gia phân tích: Khi sự cợt nhả che khuất khả năng nhận biết bối cảnh
Thạc sĩ Đặng Hoàng An, công tác tại Trung tâm nuôi dạy trẻ khiếm thị tỉnh Tây Ninh, cho rằng những sự việc trên không đơn thuần phản ánh cá tính của một bộ phận người trẻ. Đằng sau đó có thể là hạn chế trong khả năng nhận thức bối cảnh, điều chỉnh cảm xúc và kiểm soát hành vi. Theo ông An, cùng một câu đùa, nếu nói trong nhóm bạn thân có thể tạo tiếng cười, nhưng đặt trong bệnh viện hoặc gắn với nghề chăm sóc sức khỏe lại mang ý nghĩa khác. "Khoảnh khắc một lời nói đùa trở nên vô cảm là khi người nói chỉ quan tâm đến việc tạo tiếng cười mà quên tự hỏi điều mình nói có gây hại hoặc làm người khác tổn thương hay không", ông An nhận định. Ông chỉ ra 3 khoảng trống cần được nhìn nhận: nhận thức nghề nghiệp, đạo đức số, và quá trình hình thành nhân cách nghề nghiệp. "Kiến thức giúp chúng ta có cơ hội bước vào nghề, nhưng thái độ, đạo đức và nhân cách nghề nghiệp mới quyết định chúng ta có thể đi được bao xa", ông An nói.
Thạc sĩ Lê Anh Tú, giảng viên Khoa Quan hệ công chúng - Truyền thông, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, cho rằng bệnh viện là môi trường đặc thù nên việc livestream hoặc đăng tải nội dung liên quan đến người bệnh cần được cân nhắc kỹ. Theo ông Tú, những hình ảnh, phát ngôn xuất hiện trong bệnh viện không còn là câu chuyện riêng tư mà có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư của người bệnh, uy tín của bệnh viện và niềm tin của công chúng đối với ngành y. "Một nội dung sau khi đăng tải có thể bị chụp lại, cắt khỏi bối cảnh và tiếp tục lan truyền. Vì vậy, xóa bài hay giải thích "chỉ nói đùa" không đồng nghĩa hệ lụy cũng biến mất", ông Tú nói. Ông Tú cho rằng các cơ sở đào tạo và bệnh viện cần ban hành quy định rõ về quay phim, chụp ảnh, livestream và sử dụng mạng xã hội trong quá trình học tập, thực hành, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm.
