Ngày 18/7/2023, một giáo viên 26 tuổi bước vào căn phòng nhỏ tại trường tiểu học Seoi, quận Seocho, Seoul, và không bao giờ trở ra. Cô Kim Eun Ji, mới đứng lớp một năm, đã xử lý vụ một học sinh dùng bút chì cào vào trán bạn theo đúng quy trình. Tưởng chừng câu chuyện kết thúc êm đẹp, nhưng cô liên tục nhận phàn nàn từ phụ huynh, áp lực chồng chất cho đến khi không trụ nổi. Hệ thống pháp lý Hàn Quốc kết luận không đủ bằng chứng để quy trách nhiệm cho ai, khiến công lý không được thực thi.
Ngày 2/9/2023, 350.000 giáo viên Hàn Quốc xuống đường phản đối, đòi công bằng cho đồng nghiệp. Đến tháng 2/2024, chính phủ công nhận cái chết của cô Kim là tử vong khi thi hành công vụ, một quyết định được báo chí gọi là 'lịch sử'. Hai năm sau, series Teach You a Lesson trên Netflix khơi lại sự kiện, gây tranh cãi với hơn 67 triệu giờ xem trong tuần đầu.
Bản năng bạo lực và sự thỏa mãn
Nhà tâm lý học Steven Pinker từng lập luận rằng bạo lực toàn cầu giảm đáng kể, nhưng bản năng bạo lực vẫn còn, chỉ tìm kênh biểu hiện khác. Từ đấu trường La Mã đến phim hành động Hollywood, con người tạo không gian an toàn để trải nghiệm bạo lực. Teach You a Lesson là bản thể mới nhất, lấp đầy khoảng trống giữa giảm bạo lực thực tế và nhu cầu xem bạo lực giải trí.
Hai cực bạo lực trong phim
Phim xây dựng hai cực bạo lực đối lập: một từ học sinh cá biệt, bốc đồng, dùng sức mạnh gia đình áp bức kẻ yếu; hai từ thanh tra Na Hwa Jin, có tính toán, được cấp phép để tái lập trật tự. Khán giả cổ vũ Na Hwa Jin vì anh đại diện cho phương án mà đời thực từ chối: một người có quyền lực và sẵn sàng dùng nó đúng chỗ.
Thất bại của phương án văn minh
Những thành tựu xã hội như 'Quyền học sinh' bị lợi dụng làm lá chắn bởi học cá biệt và phụ huynh giàu có. Giáo viên bị trói tay bởi quy định bảo vệ học sinh, trong khi kẻ ác biết chính xác ranh giới và sống thoải mái sau nó. Khi cái ác dùng văn minh làm lá chắn, văn minh trở nên bất lực.
Catharsis và giá trị của phim
Triết gia Aristotle gọi sự thanh lọc cảm xúc qua nghệ thuật là 'catharsis'. Cảm giác hả hê khi xem Teach You a Lesson đến từ việc cán cân đạo đức được lập lại, kẻ bắt nạt đối mặt hậu quả. Tuy nhiên, tiếp xúc liên tục với bạo lực có thể nâng ngưỡng kích thích, đòi hỏi nội dung mạnh hơn sau này.
Hơn 67 triệu giờ xem cho thấy sức mạnh của câu chuyện so với lý thuyết khô khan. Cục Bảo vệ Quyền Sư phạm trong phim là cơ quan hư cấu, phản chiếu nỗi đau xã hội thật, không phải đề xuất chính sách. Phim thành công vì nó là lời đe dọa vào lỗ hổng đạo đức, dễ chạm cảm xúc hơn bài học giáo điều.
