Người trưởng thành chi hàng triệu cho figure và game
Những mô hình figure, máy chơi game hay bộ Lego phiên bản giới hạn từng được xem là đồ chơi trẻ em nay đã trở thành thú vui của nhiều nam giới trưởng thành. Không ít người sẵn sàng dành một khoản tiền đáng kể để sở hữu những món đồ gắn với nhân vật yêu thích hoặc hoàn thiện bộ sưu tập của mình. Xu hướng này đang phát triển mạnh trên toàn cầu.
Theo Grand View Research, thị trường mô hình anime và figure được định giá khoảng 4,8 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến đạt hơn 8,1 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng trung bình 9,3% mỗi năm. Báo cáo cũng cho thấy người từ 15 tuổi trở lên là nhóm khách hàng lớn nhất của thị trường figure nhờ khả năng chi tiêu và nhu cầu sưu tầm ngày càng tăng.
Game thủ trung bình 36 tuổi và sự trỗi dậy của 'Kidult'
Không chỉ figure, game cũng đang thu hút chủ yếu người trưởng thành. Theo Hiệp hội Phần mềm Giải trí Hoa Kỳ (ESA), độ tuổi trung bình của game thủ hiện là 36, cho thấy chơi game đã trở thành một hình thức giải trí phổ biến ở người lớn.
Giới nghiên cứu gọi nhóm khách hàng này là 'Kidult', những người trưởng thành vẫn yêu thích các sản phẩm gắn với tuổi thơ như figure, Lego, truyện tranh hay game. Theo công ty nghiên cứu thị trường Circana, chính nhóm Kidult đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của ngành đồ chơi toàn cầu.
Mua ký ức, không chỉ mua món đồ
Đằng sau những bộ figure hay chiếc máy chơi game đắt tiền không chỉ là nhu cầu giải trí, mà còn là mong muốn tìm lại những cảm xúc gắn với tuổi thơ. Các nhà tâm lý học gọi đây là hiệu ứng hoài niệm (nostalgia), trạng thái cảm xúc tích cực khi con người nhớ về những trải nghiệm trong quá khứ.
Theo Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), cảm giác hoài niệm có thể giúp cải thiện tâm trạng, tăng cảm giác kết nối và giảm căng thẳng trong cuộc sống. Bên cạnh đó, nhiều người xem việc sưu tầm là cách thể hiện cá tính. Một góc làm việc với figure anime, mô hình siêu anh hùng hay bộ Lego lắp ráp không chỉ phản ánh sở thích mà còn là dấu ấn cá nhân.
Chia sẻ từ một người trẻ sưu tầm figure
Nam Khánh (22 tuổi), một sinh viên có gần ba năm sưu tầm figure, cho biết sở thích này bắt đầu từ niềm yêu thích các bộ anime thời cấp hai. Khi còn nhỏ, điều kiện kinh tế không cho phép nên Khánh chỉ có thể ngắm các mô hình qua mạng. Đến khi có thu nhập từ công việc làm thêm, cậu bắt đầu mua những figure đầu tiên.
'Mỗi mô hình đều gắn với một nhân vật hoặc một giai đoạn mình yêu thích. Có những mẫu mình phải chờ nhiều tháng mới săn được. Với người ngoài, đó chỉ là đồ chơi, nhưng với mình, đó là cả một phần ký ức,' Khánh chia sẻ.
Theo Khánh, mỗi tháng cậu thường dành một khoản ngân sách cố định để theo đuổi sở thích và chỉ mua khi thực sự yêu thích sản phẩm. 'Mình không coi đây là khoản đầu tư hay chạy theo trào lưu. Điều khiến mình vui nhất là nhìn bộ sưu tập lớn dần theo thời gian và nhớ lại những kỷ niệm gắn với từng món đồ', cậu chia sẻ.
Thú vui đáng giá, nhưng cần có giới hạn
Sự phát triển của văn hóa sưu tầm đã góp phần hình thành một cộng đồng những người có chung sở thích, nơi họ chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi mô hình và kết nối thông qua các sự kiện, triển lãm hay hội nhóm trực tuyến. Với nhiều người, figure hay game không chỉ là một món đồ để trưng bày mà còn là cách giải tỏa căng thẳng, nuôi dưỡng sự sáng tạo và duy trì niềm vui trong cuộc sống.
Không ít nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các hoạt động giải trí mang tính sở thích cá nhân có thể đem lại lợi ích cho sức khỏe tinh thần nếu được duy trì ở mức hợp lý. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc dành thời gian cho các hoạt động giải trí và thư giãn là một trong những yếu tố góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, giống như nhiều thú vui khác, sưu tầm cũng có thể trở thành gánh nặng nếu người chơi mất kiểm soát tài chính. Tâm lý 'săn' phiên bản giới hạn, chạy theo xu hướng hoặc mua vì sợ bỏ lỡ (FOMO) khiến không ít người sẵn sàng chi vượt quá khả năng chi trả. Theo từ điển của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), FOMO là trạng thái lo lắng khi cho rằng mình đang bỏ lỡ những trải nghiệm hoặc cơ hội mà người khác có được, từ đó thúc đẩy các quyết định mang tính bốc đồng.
Dù vậy, nếu biết cân đối giữa sở thích và điều kiện kinh tế, những 'món đồ chơi' tuổi thơ vẫn có thể mang lại giá trị tinh thần tích cực. Chúng không chỉ lưu giữ những ký ức đẹp mà còn phản ánh cách đàn ông hiện đại lựa chọn tận hưởng cuộc sống và chăm sóc cảm xúc của chính mình.
