Đầu tháng 6, trong chuyến công tác tới Quảng Châu, chị Phạm Thị Thu Hằng đến từ Hà Nội bất ngờ có cơ hội trở thành vị khách đầu tiên của Việt Nam trải nghiệm dịch vụ taxi bay không người lái tại Trung Quốc. Chị được EHang - công ty Trung Quốc được cấp phép hoạt động thương mại với mẫu taxi bay không người lái EH216-S - mời thử nghiệm khi tới thăm trụ sở hãng tại thành phố Quảng Châu.
"Tôi được giới thiệu là người Việt đầu tiên được trải nghiệm với mẫu máy bay EH216-S nên không tránh khỏi cảm giác hồi hộp, căng thẳng. Chắc chắn đây là một trong những trải nghiệm thú vị nhất của chuyến đi", chị Hằng chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Ký giấy miễn trừ trách nhiệm và bảo hiểm 4 tỷ đồng
Chuyến bay diễn ra tại khu vực thử nghiệm của EHang ở quận Hoàng Phố, thành phố Quảng Châu. Tại trụ sở công ty, vị khách được nhân viên xác minh danh tính, giới thiệu quy trình bay an toàn và hướng dẫn chi tiết về thiết bị bay. EH216-S là mẫu taxi bay chở người cất và hạ cánh thẳng đứng, phục vụ khai thác thương mại chở khách tại Trung Quốc. Máy bay có thiết kế 16 cánh quạt, chở tối đa 2 hành khách kèm hành lý, nhưng ở giai đoạn hiện tại mỗi chuyến chỉ chở một người để đảm bảo an toàn. Tải trọng tối đa dưới 250kg.
Trước khi lên máy bay, khách phải trải qua kiểm tra sức khỏe và phổ biến an toàn bay nghiêm ngặt. Hành khách được đưa vào phòng chờ riêng để xem video hướng dẫn, kiểm tra cân nặng, khai báo tình trạng sức khỏe, xác nhận không mắc bệnh lý tim mạch, huyết áp hoặc các vấn đề ảnh hưởng đến chuyến bay. "Tôi phải ký giấy miễn trừ trách nhiệm, xác nhận đủ điều kiện sức khỏe và chấp nhận những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình bay", vị khách cho hay. Bên cạnh đó, mỗi hành khách được công ty mua bảo hiểm trị giá 1 triệu nhân dân tệ (gần 4 tỷ đồng). Nếu muốn, khách có thể đóng thêm phí để nâng mức bảo hiểm ngay tại chỗ.
Nhiệt độ cabin cao, chưa có điều hòa
Nhân viên cảnh báo về mức nhiệt trong khoang lái. Thời điểm đó, nhiệt độ ngoài trời ở Quảng Châu khoảng 37 độ C, nhưng bên trong buồng lái có thể cao hơn do thế hệ taxi này chưa được trang bị điều hòa làm mát. Thiết bị chạy bằng năng lượng mặt trời. Khoang lái gần như bao quanh bằng kính, nên nhân viên phổ biến nguy cơ sốc nhiệt. Hãng chuẩn bị sẵn bình xịt làm mát, quạt cầm tay và kính râm để hỗ trợ khách.
Sau khi hoàn tất thủ tục, cảm giác háo hức nhanh chóng nhường chỗ cho sự hồi hộp. "Ký xong giấy tờ, tôi nhận thấy mọi việc rất nghiêm túc. Bản thân mỗi người cần tự đánh giá tình trạng sức khỏe, cân nhắc quyết định và ý thức rõ những rủi ro trước khi bước lên phương tiện không người lái", vị khách chia sẻ.
Từ căng thẳng tới choáng ngợp khi lên cao
Chuyến bay dự kiến cất cánh lúc 15h, nhưng khoảng 5 phút trước giờ bay, chiếc EH216-S được robot tự động đưa từ nhà chứa ra sân đỗ để hai kỹ thuật viên kiểm tra lần cuối. Ngồi ở phòng chờ, vị khách thấy các nhân viên kiểm tra kỹ lưỡng và liên tục trao đổi qua bộ đàm. Sau đó, nhân viên thông báo cần kiểm tra thêm nên chuyến bay chưa thể khởi hành đúng giờ, khiến chị Hằng thêm căng thẳng. Khoảng 10 phút sau, đội kỹ thuật xác nhận mọi thông số đạt yêu cầu và chuyến bay đủ điều kiện cất cánh.
Theo chị Hằng, toàn bộ khu vực chỉ có một nhân viên điều phối mặt đất cùng hai kỹ thuật viên kiểm tra phương tiện. "So với một chuyến bay thương mại thông thường thì nhân sự rất gọn. Hầu như mọi thứ đều được tự động hóa", vị khách nhận xét. Sau khi cửa cabin khép lại, 16 cánh quạt đồng loạt tăng tốc. Chiếc taxi không người lái cất cánh theo phương thẳng đứng, khác hoàn toàn với máy bay truyền thống cần đường băng. Khoảng một phút sau khi khởi động, máy bay rời mặt đất. Vị khách cảm nhận sàn hơi rung nhẹ nhưng không đáng kể, tiếng động cơ nhỏ hơn nhiều so với tưởng tượng.
Trong cabin hoàn toàn không có vô lăng, cần điều khiển hay phi công. Trước mặt khách chỉ có màn hình hiển thị và nút gọi khẩn cấp kết nối với trung tâm điều hành dưới mặt đất. Toàn bộ quá trình bay được hệ thống tự động điều khiển. Chuyến trải nghiệm kéo dài khoảng 5 phút, đưa máy bay lên độ cao khoảng 50-80m rồi đi theo lộ trình định sẵn trước khi hạ cánh. Lần đầu tiên ngồi một mình trên phương tiện tự lái, vị khách thấy căng thẳng nhưng chỉ sau ít phút, sự lo lắng biến mất, thay vào đó là cảm giác choáng ngợp vì mọi chuyển động rất mượt và êm. Nhờ vận hành ổn định, chị thoải mái quay video và ngắm toàn cảnh Quảng Châu từ trên cao.
Chi phí chuyến bay thương mại khoảng 1 triệu đồng
Sau khoảng 5 phút trải nghiệm, taxi bay hạ cánh xuống vị trí xuất phát ban đầu. Theo tìm hiểu, một chuyến bay thương mại của hãng đang vận hành với thời gian 10 phút có mức chi phí khoảng 40 USD (1 triệu đồng). Đáng chú ý, chiếc máy bay không hoạt động độc lập mà đằng sau nó là một hệ thống điều hành tầm thấp, mạng lưới liên lạc, AI điều phối và quy trình kiểm soát an toàn.
Với chuyến đi này, vị khách Việt nhận định chị không chỉ được trải nghiệm một chuyến bay tự động mà còn tận mắt chứng kiến nền kinh tế tầm thấp đang hiện hữu. Công nghệ bay tự động mở ra những triển vọng mới cho du lịch, y tế, cứu hộ, logistics và nhiều lĩnh vực khác, giúp mở rộng khả năng của con người và khai thác không gian bầu trời. "Tôi thực sự mong một ngày không xa, những công nghệ như thế này sẽ có mặt tại Việt Nam và góp phần tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho đất nước", vị khách bày tỏ.
EHang và kinh tế tầm thấp
EHang là nhà sản xuất tiên phong về phương tiện cất hạ cánh thẳng đứng chạy điện (eVTOL), nổi bật nhất là mẫu EH216-S được cấp phép thương mại chở người. Kinh tế tầm thấp (Low Altitude Economy - LAE) chỉ các hoạt động kinh tế diễn ra trong không gian bay thấp, thường ở độ cao dưới 1.000m, gắn với ứng dụng máy bay không người lái, máy bay cỡ nhỏ, trực thăng và các hệ thống công nghệ điều khiển, quản lý không lưu tầm thấp. Đây là một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh bao gồm thiết bị, hạ tầng, dịch vụ và ứng dụng. Hiện Trung Quốc là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này với nhiều chính sách thúc đẩy taxi bay và máy bay không người lái. Ngoài Trung Quốc, Mỹ, UAE, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang đẩy nhanh thương mại hóa eVTOL, hướng tới vận hành trong các sự kiện lớn và giao thông đô thị.
