Trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, việc giữ chân du khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn đang trở thành mục tiêu chiến lược của ngành du lịch TP.HCM. Theo ông Võ Anh Tài, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist), kinh tế cuối tuần cần được xem là 'khung thời gian vàng' để kích cầu tiêu dùng, giúp chuyển dịch hành vi du khách từ đi về trong ngày sang lưu trú dài hơn, từ đó gia tăng đáng kể chi tiêu.
Kinh tế cuối tuần - Hệ sinh thái tiêu dùng liên hoàn
Tại hội thảo 'Kinh tế cuối tuần - Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới cho TP.HCM sau hợp nhất' ngày 22/4, ông Võ Anh Tài nhấn mạnh rằng kinh tế cuối tuần không chỉ là tập hợp các hoạt động đơn lẻ, mà cần được tổ chức thành một hệ sinh thái tiêu dùng liên hoàn. Hệ sinh thái này bao gồm du lịch, lưu trú, ẩm thực, mua sắm, giải trí, sự kiện và kinh tế ban đêm, nhằm tối đa hóa thời gian lưu trú và mức chi tiêu của người dân và du khách.
Mô hình này cho phép tận dụng tối đa hạ tầng đô thị và hệ thống dịch vụ sẵn có mà không đòi hỏi đầu tư mới quá lớn, nhưng vẫn thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế ban đêm và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Quan trọng hơn, kinh tế cuối tuần góp phần nâng cao sức hấp dẫn điểm đến, tạo lý do để du khách quay lại thông qua các sản phẩm đặc trưng và chuỗi sự kiện liên tục.
Ba trục phát triển chiến lược
Theo đề xuất của ông Võ Anh Tài, cấu trúc phát triển kinh tế cuối tuần tại TP.HCM có thể hình dung theo ba trục chiến lược:
- Lõi đô thị trung tâm: Bao gồm khu vực hiện hữu và Thủ Thiêm, đóng vai trò trung tâm trải nghiệm cao cấp với các hoạt động văn hóa, ẩm thực, mua sắm, sự kiện và kinh tế ban đêm, dẫn dắt xu hướng tiêu dùng.
- Hành lang phía Bắc và Đông Bắc: Kết nối Bình Dương, nơi có thể phát triển các tổ hợp thương mại, giải trí, MICE và du lịch công nghiệp - mô hình đã thành công tại nhiều quốc gia phát triển.
- Hành lang sinh thái - biển: Kết nối xuống Bà Rịa - Vũng Tàu và Cần Giờ, đóng vai trò không gian nghỉ dưỡng, du lịch biển và trải nghiệm thiên nhiên, giúp kéo dài thời gian lưu trú lên 2-3 ngày hoặc hơn.
Ông Tài nhấn mạnh: 'Nếu được kết nối hiệu quả, ba trục này sẽ hình thành một hệ sinh thái kinh tế cuối tuần hoàn chỉnh ở quy mô siêu đô thị vùng, điều mà không nhiều thành phố trong khu vực có được'.
Giải pháp đột phá để hiện thực hóa
Để hiện thực hóa mô hình này, ông Tài đề xuất một loạt giải pháp mang tính đột phá:
Quy hoạch không gian kinh tế cuối tuần
Cần quy hoạch 'không gian kinh tế cuối tuần' ở cấp vùng, với định vị rõ ràng cho từng khu vực, tránh phát triển manh mún và cạnh tranh nội vùng.
Phát triển sản phẩm biểu tượng
Các sản phẩm mang tính biểu tượng như du lịch đường sông kết hợp ẩm thực và nghệ thuật, lễ hội ánh sáng quy mô lớn, hay các tổ hợp giải trí tích hợp sẽ là chìa khóa thu hút và giữ chân du khách. 'Không có sản phẩm biểu tượng, sẽ không có điểm đến mạnh', ông khẳng định.
Thúc đẩy kinh tế ban đêm
Cần có cơ chế thí điểm linh hoạt, một 'sandbox chính sách' cho phép mở rộng giờ hoạt động và thử nghiệm các mô hình dịch vụ mới. Song song, xây dựng lịch sự kiện cuối tuần mang tính hệ thống ở quy mô thành phố và toàn vùng, công bố trước và duy trì ổn định quanh năm.
Chương trình kích cầu du lịch cuối tuần
Thiết kế và triển khai các chương trình kích cầu du lịch cuối tuần nội vùng theo hướng dài hạn, xây dựng theo chuỗi sản phẩm liên hoàn giữa trung tâm đô thị - công nghiệp - nghỉ dưỡng biển, có sự tham gia đồng bộ của doanh nghiệp lữ hành, lưu trú, vận chuyển và điểm đến.
Nền tảng số tích hợp
Xây dựng nền tảng số tích hợp như một 'super app' giúp du khách lên kế hoạch, đặt dịch vụ, di chuyển, thanh toán và cá nhân hóa trải nghiệm theo thời gian thực, nâng cao trải nghiệm và giúp thành phố quản lý dòng khách.
Hạ tầng kết nối chuyên biệt
Phát triển hạ tầng kết nối chuyên biệt, bao gồm giao thông liên vùng nhanh, tuyến du lịch đường thủy và dịch vụ vận chuyển đêm, nhằm mở rộng không gian tiêu dùng. Các tổ hợp trải nghiệm quy mô lớn theo mô hình 'integrated resort' hoặc 'lifestyle complex' cũng cần được hình thành.
Vai trò dẫn dắt của nhà nước và doanh nghiệp
Ông Tài nhấn mạnh yếu tố quyết định nằm ở cơ chế và vai trò dẫn dắt. Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, thiết kế chính sách và điều phối, trong khi doanh nghiệp đảm nhận đầu tư, vận hành và sáng tạo sản phẩm. Saigontourist sẵn sàng tham gia sâu hơn, không chỉ cung cấp dịch vụ mà còn cùng thành phố xây dựng hệ sinh thái, phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng trải nghiệm.
'Nếu được triển khai đúng hướng, kinh tế cuối tuần sẽ không chỉ là động lực tăng trưởng mới, mà còn là công cụ tái định vị TP.HCM mở rộng như một siêu đô thị trải nghiệm hàng đầu khu vực. Đây sẽ là nơi du khách luôn có lý do để ở lại lâu hơn, quay lại nhiều lần hơn và chi tiêu nhiều hơn', ông Tài khẳng định.
Triển vọng du lịch TP.HCM
Trong quý I, TP.HCM đón gần 20 triệu lượt khách, với khách nội địa chiếm tỷ trọng lớn. Khách quốc tế tiếp tục phục hồi tích cực, đóng góp đáng kể vào tổng thu du lịch. Sở Du lịch TP.HCM đánh giá một trong những yếu tố quan trọng duy trì đà tăng trưởng là việc chủ động đổi mới sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ. Năm nay, ngành du lịch TP.HCM đặt mục tiêu đón khoảng 11 triệu lượt khách quốc tế và 50 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu du lịch dự kiến đạt khoảng 330.000 tỷ đồng.
