Một nam sinh 15 tuổi ở tỉnh Hà Nam, Trung Quốc đã tử vong do biến chứng cấp của tiểu đường tuýp 2 sau nhiều năm duy trì chế độ ăn uống không lành mạnh và thiếu ngủ trầm trọng. Sự việc xảy ra vào cuối tháng 6 tại khoa Cấp cứu của một bệnh viện nhi địa phương.
Diễn biến vụ việc
Theo thông tin từ bệnh viện, người cha đã cõng con trai 15 tuổi lao vào phòng cấp cứu trong tình trạng hôn mê sâu, cơ thể lạnh, mạch gần như không còn. Dù các bác sĩ đã dốc toàn lực hồi sức, cậu bé vẫn không qua khỏi. Người mẹ cho biết, trong vài ngày trước đó, con trai thường xuyên than mệt nhưng gia đình chỉ nghĩ do học hành căng thẳng và thiếu ngủ, nên chỉ nhắc nhở con nghỉ ngơi và bồi bổ.
Tối hôm xảy ra sự việc, sau bữa ăn, cậu bé ăn thêm bánh ngọt rồi bất ngờ lịm đi chỉ sau vài phút. Gia đình lập tức đưa đến bệnh viện nhưng mọi thứ diễn ra quá nhanh.
Nguyên nhân tử vong
Bác sĩ điều trị, Liu Fang, cho biết bệnh nhi rơi vào tình trạng nguy kịch do biến chứng cấp của nhiễm toan ceton tiểu đường (Diabetic ketoacidosis - DKA), một biến chứng cực kỳ nguy hiểm của tiểu đường tuýp 2. Đáng tiếc, gia đình hoàn toàn không biết trước đó em đã mắc bệnh.
Khai thác bệnh sử cho thấy hai yếu tố kéo dài nhiều năm đã âm thầm đẩy cơ thể nam sinh đến suy kiệt. Thứ nhất, bữa ăn hằng ngày của em chủ yếu là gà rán, khoai tây chiên, đồ ăn nhiều dầu mỡ, kèm nước ngọt thay nước lọc. Lượng đường và năng lượng rỗng nạp vào liên tục khiến tuyến tụy phải hoạt động quá mức, lâu dài dẫn đến rối loạn chuyển hóa và tăng nguy cơ kháng insulin. Thứ hai, nam sinh gần như không ngủ trước nửa đêm, thường xuyên học bài, chơi điện thoại hoặc game đến rất khuya. Thiếu ngủ kéo dài làm rối loạn đồng hồ sinh học, ảnh hưởng nội tiết, giảm khả năng điều hòa đường huyết và phục hồi cơ thể.
Cơ chế gây tử vong
Khi cơ thể thiếu insulin, glucose không thể sử dụng để tạo năng lượng. Cơ thể buộc phải phân giải mỡ, tạo ra thể ceton. Khi các chất này tích tụ quá mức, máu bị toan hóa, dẫn đến rối loạn toàn thân, phù não, suy đa cơ quan và có thể tử vong nhanh chóng. Đó chính là cơ chế của nhiễm toan ceton tiểu đường, biến chứng cấp tính nguy hiểm nhất của tiểu đường tuýp 2.
Xu hướng đáng báo động
Theo các báo cáo được đăng tải trên CCTV, Sina và Life Times, tỷ lệ mắc tiểu đường tuýp 2 ở nhóm 15-34 tuổi đã tăng gần gấp đôi trong 30 năm qua. Nguyên nhân chính được cho là đến từ lối sống thiếu lành mạnh kéo dài, bao gồm việc thường xuyên ăn đồ ăn nhanh và thực phẩm siêu chế biến, uống nước ngọt liên tục, ít vận động thể chất và duy trì thói quen sinh hoạt lệch nhịp sinh học trong thời gian dài. Đáng lo ngại, bệnh đang có xu hướng xuất hiện ngày càng sớm, đồng nghĩa với thời gian sống chung với biến chứng kéo dài hơn và nguy cơ tổn thương thận, mắt, tim mạch cao hơn.
Lời khuyên từ bác sĩ
Bác sĩ Liu Fang cảnh báo bốn việc đơn giản giúp bảo vệ sức khỏe ngay từ hôm nay: Kiểm tra đường huyết định kỳ, theo dõi glucose máu và HbA1c hằng năm, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ; điều chỉnh ăn uống và giấc ngủ, giảm đồ ngọt, đồ chiên rán, tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, ngủ sớm, tránh thức khuya kéo dài; tăng vận động thể chất ít nhất 150 phút/tuần với các hoạt động như đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, tránh ngồi lâu liên tục; tuân thủ điều trị nếu đã mắc bệnh, không chủ quan vì tuổi trẻ, cần dùng thuốc và theo dõi đường huyết đúng hướng dẫn y tế.
Câu chuyện của nam sinh 15 tuổi là lời cảnh báo rằng những thói quen tưởng chừng vô hại trong ăn uống và sinh hoạt có thể âm thầm bào mòn sức khỏe suốt nhiều năm. Đến khi các dấu hiệu bệnh lý xuất hiện và được phát hiện, tổn thương có thể đã trở nên nghiêm trọng.
