Hơn 4 năm sau vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng China Eastern Airlines khiến 132 người thiệt mạng tại Trung Quốc, dữ liệu mới từ hộp đen cho thấy thảm kịch có thể không phải là tai nạn ngoài ý muốn. Theo báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB), máy bay bắt đầu lao xuống sau khi một hoặc nhiều phi công trong buồng lái kích hoạt cần ngắt nhiên liệu của cả hai động cơ giữa chuyến bay.
Diễn biến vụ tai nạn
Chuyến bay số hiệu 5735 khởi hành từ Côn Minh đến Quảng Châu vào ngày 21/3/2022. Không lâu sau khi cất cánh, máy bay gần như lao thẳng đứng xuống sườn đồi tại thành phố Ngô Châu, khu tự trị Choang Quảng Tây. Toàn bộ 132 hành khách và phi hành đoàn thiệt mạng, nhiều mảnh vỡ cắm sâu tới gần 18 mét dưới mặt đất.
Phân tích từ chuyên gia
Jeff Guzzetti, cựu điều tra viên tai nạn của Cục Hàng không Liên bang Mỹ và NTSB, cho biết việc đồng thời gạt hai cần ngắt nhiên liệu đã khiến động cơ mất nguồn cấp và dừng hoạt động. Dữ liệu điều khiển buồng lái cho thấy ngay sau đó máy bay rơi vào trạng thái lao dốc dữ dội và thực hiện ít nhất một vòng xoay 360 độ. Theo ông Guzzetti, các bánh lái điều khiển trong buồng lái liên tục xoay qua lại bất thường, cho thấy khả năng có ít nhất hai người cùng giành quyền điều khiển máy bay. Ông nhấn mạnh: "Những thao tác mạnh nhằm chúi mũi và xoay máy bay cho thấy đây là hành động có chủ ý".
Phản ứng từ Trung Quốc
Bộ Ngoại giao và Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc chưa phản hồi các câu hỏi liên quan đến dữ liệu mới. Năm 2024, cơ quan hàng không Trung Quốc cho biết phi công và tiếp viên đều vượt qua kiểm tra sức khỏe trước chuyến bay.
Quan điểm khác
John Cox, chuyên gia an toàn hàng không và cựu phi công hãng bay thương mại, nhận định việc ngắt nhiên liệu nhiều khả năng xuất phát từ thao tác trong buồng lái, có thể do một phi công thực hiện. Tuy nhiên, ông cho rằng dấu hiệu giằng co điều khiển "chưa hoàn toàn mang tính kết luận".
Thông tin kỹ thuật
Theo NTSB, thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay ngừng hoạt động khi máy bay còn ở độ cao khoảng 7.900 mét do mất điện sau khi động cơ dừng. Hộp đen bị hư hỏng nặng sau cú va chạm, trong khi dữ liệu ghi âm buồng lái chưa được công bố. Dữ liệu cũng cho thấy trong giai đoạn đầu lao xuống, máy bay có lúc chúi với góc tới 40 độ, lớn hơn nhiều so với vài độ trong quá trình hạ độ cao thông thường. Guzzetti nhận xét: "Đây là kiểu chuyển động thường thấy ở các màn biểu diễn nhào lộn trên không", đồng thời cho rằng hành khách có thể đã trải qua cú sốc lớn do lực tác động từ những thao tác đột ngột của máy bay.
