Trở về sau chuyến đi Móng Cái từ cuối tháng 3, chị Thúy Hằng (Sơn Tây, Hà Nội) vẫn chưa nguôi cảm xúc khi nhớ lại hành trình trên tuyến cao tốc được mệnh danh là cung đường ven biển đẹp nhất Việt Nam. Chị say sưa kể về cảm giác thênh thang khi xe chạy êm ru trên bốn làn cao tốc, một bên là núi non trùng điệp, một bên là vịnh Bái Tử Long lấp lánh. Hơn 20 năm trước, lần đầu đi Móng Cái, gia đình chị mất gần 7 giờ vật vã trên quốc lộ 18 cũ. Nay, cả đoạn đường từ Hà Nội qua Hải Phòng đến Quảng Ninh và Móng Cái đều là cao tốc, đường đẹp, xe phóng veo veo.
Cao tốc vươn tới mọi miền
Chị Hằng cho biết hầu hết cao tốc đều đi qua những cánh đồng, không khí trong lành. Đặc biệt, đoạn cao tốc Vân Đồn - Móng Cái có phong cảnh đẹp kinh khủng, với những cây cầu vượt biển kỳ vĩ như cầu Vân Tiên, mở ra tầm nhìn vô cực, cảm giác như bay giữa mây trời và sóng nước. Chỉ mất khoảng 3,5 giờ di chuyển, cửa khẩu quốc tế đã hiện ra. Năm ngoái, chị cùng bạn bè đi Huế cũng thế, dọc cao tốc ven biển miền Trung đẹp mê hồn, mọi người thi nhau dừng chụp hình.
Chị Minh Anh cũng có tâm trạng tương tự dịp Tết Nguyên đán 2026 khi gia đình tự lái xe đi Hà Giang. Trước đây, chị e dè vì đường hiểm trở, nhưng thực tế hạ tầng đã thay đổi vượt bậc. Đường lên tứ đại đỉnh đèo hay Mã Pì Lèng giờ đẹp và an toàn hơn nhiều. Ưu điểm lớn nhất của tự lái là sự chủ động, không phải săn vé rẻ hay lo lịch trình thay đổi. Công nghệ hỗ trợ đặt phòng trực tuyến giúp việc du lịch tự túc nhẹ nhàng hơn bao giờ hết.
Chị Minh Anh chia sẻ thêm: “Đợt tết, nhà tôi tính đi Hà Giang từ mùng hai đến mùng năm, nhưng chồng phải trực nên chuyển sang đi chiều mùng một, mùng bốn về. Lễ này cũng thế, chưa quyết định đi đâu, nhưng nếu có thời gian thì chạy tới Ninh Bình. Xe nhà mình, đường cao tốc đẹp, nhanh, chủ động né cao điểm. Đi xe nhà tiện nhất là chủ động tuyệt đối, lên xe chỉ việc trò chuyện, ngắm cảnh. Vé máy bay ngày càng đắt, mỗi lễ tết săn vé cũng hết hơi. Từ ngày có cao tốc, nhà tôi đi chơi nhiều hơn hẳn.”
Hành trình xuyên Việt trên những cung đường cao tốc
Anh Thành An (Hà Nội), một lái xe chuyên nghiệp, quyết định đưa vợ con xuyên Việt trong kỳ nghỉ lễ. Anh muốn khoe đoạn cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ, chặng đường “mềm mại” nhất miền Trung, băng qua những lòng hồ thủy điện xanh ngắt. Từ flycam, “dải nhựa” cao tốc uốn lượn qua mặt nước phẳng lặng, các gò đất nổi lên như ốc đảo. Anh từng nhiều lần dừng chân phục vụ khách chụp hình và mong có thể chụp cho vợ bộ hình kỷ niệm giữa khung cảnh kỳ vĩ này.
Anh Thành An tâm sự: “Chạy xe xuyên Việt từ Hà Nội vào TP.HCM là ước mơ của vợ chồng tôi từ thời trẻ. Càng đi, thấy cao tốc càng nối dài, tôi càng tin giấc mơ sớm thành hiện thực. Đến giờ, các con đã lớn, cao tốc Bắc - Nam gần như hoàn thiện, không còn lý do để trì hoãn. Chuyến đi này chắc chắn là hành trình để đời.”
Anh Phạm Văn Nam (Hà Nội) vừa đưa bố mẹ đi xuyên Việt 14 ngày. Anh khoe: “Có cao tốc sướng quá, mình đi cùng hai người cao tuổi mà ai cũng khỏe re, trải nghiệm một vòng Việt Nam không còn xa vời.” Anh từ Hà Nội về Hải Phòng đón bố mẹ, khởi hành lúc 7h30, sau 500 km cao tốc đến Đồng Hới lúc 16h30. Từ ngày thứ hai, anh đi bình quân 300-400 km/ngày, dừng ở Hội An, Quy Nhơn, Phú Yên, Nha Trang, Bình Lập, Vĩnh Hy, Cà Ná, Mũi Né, đến ngày thứ năm có mặt tại TP.HCM. Sau đó, gia đình đi miền Tây đến Cà Mau rồi quay lại TP.HCM. Hai cụ bay về Hải Phòng, anh tự lái từ TP.HCM ra Hà Nội mất 3 ngày. Hành trình 14 ngày, gần 5.000 km, dù có lúc xăng lên 34.000 đồng/lít, nhưng đó là chặng đường đẹp và hạnh phúc nhất.
Cao tốc nối sâu về Tây Nam Bộ
Nếu các tín đồ du lịch phía Bắc đã trải nghiệm cao tốc từ gần một thập niên trước, thì vài năm gần đây, cao tốc mới nối sâu về các tỉnh Tây Nam Bộ, mang trải nghiệm mới mẻ cho người phương Nam. Khoảng cách giữa mọi miền thu hẹp, những chuyến đi phượt hay về thăm nhà không còn vất vả.
Chị Trương Thị Hạ Huyền (36 tuổi, TP.HCM) cho biết dịp lễ 30/4, gia đình chị tự lái về Kiên Giang thăm bố mẹ, sau đó đi tàu sang Phú Quốc du lịch. “Trước đây chưa có cao tốc, từ TP.HCM đi Kiên Giang mất 8 tiếng, chưa kể tắc đường. Nay chỉ còn 4-5 tiếng, đường thông thoáng, mỗi năm gia đình tôi có thể đi du lịch kết hợp về thăm bố mẹ vài lần, thay vì trước đây cả năm chỉ về một lần dịp tết.”
Anh Minh Đức, chồng chị Huyền, hào hứng nói thêm: cả hai vợ chồng đều có bằng lái, thay phiên nhau lái xe. Họ chọn cao tốc Bến Lức - Long Thành, sau đó vào cao tốc TP.HCM - Trung Lương và Trung Lương - Mỹ Thuận, đến Cần Thơ, rồi cao tốc Lộ Tẻ - Rạch Giá về đến nhà. “Trước đây, để vào cao tốc TP.HCM - Trung Lương, tôi phải qua đường Nguyễn Văn Linh nhiều giao lộ kẹt xe. Nay tôi đi tránh sang Nguyễn Hữu Thọ và qua cao tốc Bến Lức - Long Thành, đường vắng, không qua nội thành, tiết kiệm hơn 1 giờ.”
Anh Lý Ngọc Tuyến (TP.HCM) hào hứng khi lần đầu đi Côn Đảo mà không cần canh mua vé máy bay trước vài tháng. Anh đi đường cao tốc đến Sóc Trăng mất 4 giờ, sau đó đi tàu 2,5 giờ nữa là đến Côn Đảo. “Vé máy bay đi Côn Đảo vừa hiếm vừa đắt, đi tàu từ các cảng khác thì thời gian dài, nhiều người say sóng. Tuyến này tiết kiệm thời gian hơn nhiều.”
Vẽ lại bản đồ du lịch
Cao tốc nối đến đâu, du lịch khởi sắc đến đó. Các điểm đến như Đà Lạt, Nha Trang hút khách nhất trong các dịp lễ dài ngày từ TP.HCM. Từ khi có cao tốc, lượng xe tự lái tăng chóng mặt. Dịp Tết Nguyên đán vừa qua, Lâm Đồng đón gần 1 triệu lượt khách, doanh thu khoảng 2.000 tỉ đồng, mức cao nhất trong 6 năm.
Chị Dịu Hoàng (quê Đà Lạt, sống tại TP.HCM) kể: “Tôi thường xuyên về nhà và thấy lượng xe tăng lên rất đông, đặc biệt gần đây khi di chuyển bằng xe tự lái thuận tiện hơn. Trước đây, đường TP.HCM - Đà Lạt chủ yếu qua quốc lộ 20, nay hầu hết dùng cao tốc Dầu Giây - Phan Thiết, sau đó chọn đường nhánh đến Đà Lạt chỉ 4 tiếng. Thời gian ngắn lại khiến xu hướng dùng xe gia đình, xe tự lái ngày càng phổ biến.”
Đèo Hải Vân, nối Đà Nẵng và Huế, là cung đường ngắn nhưng nổi tiếng với du khách đam mê khám phá bằng xe. Con đèo uốn lượn qua những dãy núi hùng vĩ, tầm nhìn ra Biển Đông, sương mù tô điểm vẻ đẹp huyền bí. Nhiều du khách kết hợp đèo với Hội An và các bãi biển, tạo thành chuyến đi trong ngày hoàn hảo, theo Travel and Tour World.
Anh Lưu Hoàng Tuấn (45 tuổi) vừa có chuyến tự lái từ TP.HCM đi Đầm Ô Loan (Phú Yên) và rất thích thú với hạ tầng đồng bộ, hiện đại. “Tôi ấn tượng với đoạn từ Nha Trang đi Phú Yên, ngắm biển Đại Lãnh từ trên cao, những cánh đồng lúa và đàn chim trời. Trải nghiệm hầm chui Đèo Cả, dù không phải dài nhất, nhưng cho thấy hạ tầng Việt Nam phát triển nhanh, như xem phim nước ngoài. Chúng tôi từ Nha Trang đi Phú Yên check-in tháp Nghinh Phong, Gành Đá Đĩa, ăn hải sản ở Đầm Ô Loan, quay về Nha Trang chỉ trong một ngày. Các điểm đến đang thu hẹp nhờ mạng lưới cao tốc.”
Trên thế giới, du lịch đường bộ là hình thức phổ biến, với những cung đường đẹp như tranh vẽ. Mới nhất, Việt Nam xuất hiện trong danh sách các quốc gia có hành trình du lịch đường bộ đẹp nhất thế giới do Travel and Tour World bình chọn.
Động lực phát triển du lịch
Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Vietravel Corporation, nhận định: các tuyến đường dọc, ngang, cao tốc, vành đai, cầu… liên tục được đầu tư, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các điểm đến khoảng một nửa, giúp khách tiếp cận nhanh hơn, sâu hơn vào tài nguyên du lịch. Hệ thống cao tốc là xương sống, đi cùng mỗi tuyến có đường nhánh tỏa ra như hình xương cá. Đường nhánh tỏa tới đâu, du lịch phát triển tới đó, làm nổi bật giá trị đặc trưng của từng địa phương về cảnh quan, địa lý, văn hóa. Với chính sách visa kéo dài 45-90 ngày cho khách nước ngoài, cùng xu hướng caravan thịnh hành, mạng lưới cao tốc sẽ là cơ hội để ngành du lịch xây dựng những bộ sản phẩm mới đa dạng, hấp dẫn, tạo giá trị kinh tế cho nhiều địa phương.
