Nước ép bưởi, dù là thức uống lành mạnh, có thể gây tương tác nguy hiểm với nhiều loại thuốc, đặc biệt là thuốc tim mạch, huyết áp và tiểu đường. Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, nguyên nhân nằm ở nhóm hợp chất furanocoumarin trong bưởi.
Cơ chế gây tương tác: Ức chế enzyme CYP3A4
Bác sĩ Anh giải thích, furanocoumarin trong bưởi có khả năng ức chế enzyme CYP3A4 tại ruột non - enzyme đóng vai trò chuyển hóa nhiều loại thuốc trước khi vào máu. Enzyme này giống như một "trạm kiểm soát", giúp loại bỏ bớt một phần thuốc ngay từ ruột.
Khi CYP3A4 bị ức chế, lượng thuốc hấp thu vào máu tăng lên đáng kể, khiến nồng độ thuốc cao hơn dự kiến, làm tăng nguy cơ tác dụng phụ. "Đáng lưu ý, chỉ khoảng một ly nước ép bưởi khoảng 200 ml cũng có thể làm giảm hoạt động của CYP3A4 trong 24 - 72 giờ", bác sĩ Anh nhấn mạnh.
Những thuốc dễ bị ảnh hưởng
Theo bác sĩ Anh, nhóm thuốc thường gặp bị ảnh hưởng gồm:
- Thuốc hạ mỡ máu (statin) như atorvastatin, simvastatin, lovastatin: nồng độ thuốc có thể tăng nhiều lần, tăng nguy cơ đau cơ, tiêu cơ vân và tổn thương thận.
- Thuốc chẹn kênh canxi trị tăng huyết áp như amlodipine, nifedipine, felodipine: dễ gây tụt huyết áp quá mức, chóng mặt, choáng váng hoặc ngất.
- Thuốc chống loạn nhịp như amiodarone: có thể tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim nghiêm trọng.
- Một số thuốc tiểu đường như repaglinide: tăng nguy cơ hạ đường huyết ở một số bệnh nhân.
Nước ép cam có tác động ngược lại
Khác với nước ép bưởi, nước ép cam có thể làm giảm hấp thu một số thuốc tại ruột non, khiến hiệu quả điều trị giảm. Tương tác này được ghi nhận với các thuốc như atenolol, celiprolol. Tuy nhiên, không phải tất cả thuốc đều bị ảnh hưởng, người bệnh không nên tự ý kiêng hoàn toàn nước cam.
"Đối với những người đang điều trị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch, bác sĩ khuyến cáo nên chủ động hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về khả năng tương tác giữa thuốc đang sử dụng với các loại thực phẩm, đặc biệt là nước bưởi", bác sĩ Anh khuyến cáo.
