Foie gras, món ăn xa xỉ từng gắn liền với giới thượng lưu Pháp, đang được bình dân hóa tại Trung Quốc nhờ sản lượng tăng vọt. Ông Li Fengshan, 50 tuổi, từng sống nghèo khổ chỉ ăn một bữa mỗi ngày, nay lái xe Maserati nhờ lợi nhuận từ trang trại nuôi ngỗng ở miền đông Trung Quốc. Công ty Changhao Biotechnology của ông đạt sản lượng 300 tấn năm ngoái và dự kiến tăng lên 500 tấn trong năm nay, trong khi một nhà sản xuất trung bình tại Pháp chỉ làm ra khoảng 10 tấn mỗi năm.
Gan ngỗng Trung Quốc giá rẻ, len lỏi mọi ngõ ngách
Gan ngỗng tại Trung Quốc xuất hiện trong các quán ăn bình dân với món cơm chiên gan ngỗng hay lát gan sống nhúng lẩu. Các sản phẩm sáng tạo như kem tráng miệng gan ngỗng đông lạnh hình quả anh đào hoặc hoa hồng, phủ rượu vang đỏ và sốt việt quất, đang thành trào lưu giới trẻ. Giá một lát gan ngỗng tại nhà hàng Trung Quốc chỉ 30-70 nhân dân tệ (4-10 USD), thấp hơn nhiều so với 15-40 euro (17-46 USD) tại Pháp.
Pháp mất dần vị thế dẫn đầu
Theo ước tính từ 5 nhà phân tích ngành tại Trung Quốc, sản lượng gan ngỗng nước này đạt 14.000 tấn năm ngoái, tăng 30% so với năm 2024, so với mức 2.000 tấn một thập kỷ trước. Trong khi đó, sản lượng Pháp giảm 3% xuống 15.044 tấn. Ông Fabien Chevalier, Chủ tịch Hiệp hội ngành foie gras Pháp (CIFOG), thừa nhận: "Điều đáng lo ngại là họ đang phát triển quá nhanh. Chúng tôi đã không lường trước được họ sẽ đến theo cách như vậy".
Xuất khẩu dần mở rộng dù vướng rào cản
Hiện Pháp và Trung Quốc chiếm hơn 80% sản lượng gan ngỗng toàn cầu. Dù chưa tới 5% sản lượng Trung Quốc được xuất khẩu do yêu cầu kiểm tra 300 loại hóa chất, các doanh nghiệp đang tìm đường ra biển lớn. Jilin Zhengfang Agriculture & Animal Husbandry, nhà sản xuất foie gras vịt lớn nhất Trung Quốc với sản lượng 1.500 tấn/năm, chuẩn bị xuất khẩu sang Đông Nam Á và châu Âu. Shandong Chunguan Food đã ký hợp đồng xuất khẩu sang Hàn Quốc và đang đàm phán với Nhật Bản, Nga.
Bí quyết: trợ cấp chính phủ và cường độ lao động cao
Chính phủ Trung Quốc hỗ trợ hơn 50% chi phí hạ tầng và vaccine cho nông dân. Ông Li cho biết nhân công tại trang trại phải chăm sóc hơn 400 con ngỗng, trong 10 ngày cuối của vòng đời 100 ngày phải làm việc xuyên đêm, ép mỗi con ăn 6 bữa/ngày. "Người châu Âu không còn khả năng nuôi số lượng lớn ngỗng nữa vì công việc này quá vất vả", ông Li chia sẻ. Gan ngỗng tại cơ sở ông đạt trọng lượng ít nhất 1 kg, trong khi gan vịt ở Pháp chỉ nặng 500-550 gram và gan ngỗng dưới 750 gram. Ông Li đang đàm phán với các công ty công nghệ để phát triển robot tự động ép ăn.
Bất chấp chỉ trích từ tổ chức bảo vệ động vật
Foie gras luôn vấp phải sự phản đối từ các tổ chức bảo vệ động vật quốc tế vì cho rằng việc ép ăn trong lồng là nhẫn tâm. Tuy nhiên, các nhà sản xuất Trung Quốc cho rằng vịt và ngỗng không có phản xạ nôn giống người nên việc đưa ống thức ăn vào không gây căng thẳng. Nhu cầu thế giới lớn đến mức xuất hiện các đường dây buôn lậu sản phẩm từ Thâm Quyến qua Hong Kong với khối lượng lên tới 10 tấn mỗi tháng.
