Những 'cái bẫy' trong siêu thị âm thầm đẩy huyết áp và cholesterol tăng cao
Từ những gói snack đặt ngay lối đi, xúc xích trong ngăn mát đến các loại ngũ cốc ăn sáng mang hình ảnh khỏe mạnh trên bao bì, nhiều thực phẩm quen thuộc trong siêu thị đang trở thành một phần của chế độ ăn hằng ngày. Tuy nhiên, đằng sau sự tiện lợi ấy là những nguy cơ tiềm ẩn đối với huyết áp, cholesterol và sức khỏe tim mạch mà không phải người tiêu dùng nào cũng nhận ra.
Nguy cơ bị bỏ quên từ thực phẩm siêu chế biến
Trong nhịp sống hiện đại, siêu thị đã trở thành nơi cung cấp thực phẩm chính cho nhiều gia đình. Người tiêu dùng có xu hướng mua sắm theo tuần hoặc theo tháng, ưu tiên những sản phẩm có thể bảo quản lâu và chế biến nhanh. Chính xu hướng này đã tạo điều kiện cho các loại thực phẩm chế biến sẵn và siêu chế biến ngày càng phổ biến.
Theo một nghiên cứu tổng hợp được công bố tại Hội nghị khoa học ACC Asia 2025 của American College of Cardiology, mỗi 100 gram thực phẩm siêu chế biến tiêu thụ thêm mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp cao hơn 14,5%, nguy cơ mắc các biến cố tim mạch cao hơn 5,9% và nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân tăng 2,6%.
Nhóm nghiên cứu nhận định phần lớn thực phẩm siêu chế biến chứa lượng natri, đường bổ sung và chất béo không lành mạnh cao hơn đáng kể so với thực phẩm tươi sống, trong khi lại thiếu chất xơ và vi chất dinh dưỡng cần thiết.
Vị trí trưng bày ảnh hưởng đến lựa chọn của người tiêu dùng
Bước vào siêu thị, không khó để nhận thấy các sản phẩm ăn vặt, nước ngọt hoặc thực phẩm đóng gói thường xuất hiện ở những vị trí nổi bật nhất. Các nghiên cứu về hành vi tiêu dùng cho thấy vị trí trưng bày có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định mua hàng. Những sản phẩm đặt ngang tầm mắt, ở đầu dãy hàng hoặc gần quầy thanh toán thường có khả năng được lựa chọn cao hơn.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí BMC Medicine năm 2024 cho thấy các sản phẩm được ưu tiên hiển thị nổi bật trong môi trường bán lẻ trực tuyến thường có chất lượng dinh dưỡng thấp hơn mặt bằng chung và có xu hướng chứa nhiều đường, muối hoặc chất béo hơn.
Xúc xích, mì ăn liền và 'cái bẫy' ngũ cốc ăn sáng
Xúc xích và các loại thịt chế biến sẵn thường chứa lượng natri cao cùng nhiều phụ gia bảo quản. Khi tiêu thụ thường xuyên, natri có thể góp phần làm tăng huyết áp, một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch.
Mì ăn liền cũng là một ví dụ điển hình. Phần lớn lượng natri trong mì đến từ các gói gia vị đi kèm. Nếu sử dụng nhiều lần mỗi tuần trong thời gian dài, lượng muối tích lũy có thể vượt xa khuyến nghị của các tổ chức y tế.
Một 'cái bẫy' khác thường bị bỏ qua là các sản phẩm mang hình ảnh lành mạnh như ngũ cốc ăn sáng, thanh ngũ cốc hoặc sữa chua có hương vị. Dù được quảng bá là lựa chọn tốt cho sức khỏe, nhiều sản phẩm trong nhóm này chứa lượng đường bổ sung khá cao.
Tác động âm thầm lên huyết áp và cholesterol
Theo ThS.BS Nguyễn Danh Quý, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đại học Phenikaa, thực phẩm siêu chế biến là 'thủ phạm giấu mặt' khiến tình trạng tăng huyết áp ở người trẻ gia tăng. Ông nhấn mạnh: 'Trong phòng bệnh tim mạch, ăn uống là nền tảng, vận động là chất tăng cường. Phải kết hợp cả hai yếu tố mới có được trái tim khỏe'.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh tim mạch hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, bệnh tim mạch chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong, trong khi tỷ lệ tăng huyết áp ở nhóm tuổi từ 18 đến 69 đạt 18,9%.
Nghiên cứu NutriNet-Santé tại Pháp, theo dõi hơn 105.000 người trưởng thành, cho thấy cứ mỗi khi tỷ lệ thực phẩm siêu chế biến trong khẩu phần ăn tăng thêm 10%, nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng khoảng 12%, nguy cơ bệnh mạch vành tăng 13% và nguy cơ đột quỵ tăng 11%.
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên đọc nhãn thực phẩm, chú ý tới lượng natri, đường bổ sung và chất béo bão hòa để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
