Chỉ mất vài phút, bát cơm nguội hay phần thức ăn trong tủ lạnh có thể nóng hổi như vừa mới nấu – đó là lý do lò vi sóng trở thành “cứu tinh” của nhiều gia đình trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, theo chuyên gia dinh dưỡng Nhật Bản Wakan Yumi chia sẻ trên Ngôi sao, thấy thực phẩm bốc khói sau khi quay không đồng nghĩa là vi khuẩn đã bị tiêu diệt hoàn toàn.
Khác với bếp gas hay lò nướng truyền nhiệt từ ngoài vào trong, lò vi sóng dùng sóng điện từ làm các phân tử nước trong thực phẩm dao động để sinh nhiệt. Vì nhiệt lượng không phải lúc nào cũng phân bố đều, các phần có độ dày hoặc hàm lượng nước khác nhau sẽ nóng không đồng nhất. Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, phần tâm của thực phẩm cần đạt ít nhất 75 độ C trong khoảng một phút mới có thể tiêu diệt hầu hết vi khuẩn gây bệnh. Nếu không đạt ngưỡng này, món ăn có thể rơi vào tình trạng “chín giả” – bên ngoài bốc hơi nghi ngút nhưng bên trong vẫn chỉ âm ấm.
Tại sao thức ăn nóng nhưng vi khuẩn vẫn tồn tại?
Nguyên nhân chính là sự phân bố nhiệt không đồng đều bên trong khoang lò. Thực phẩm có kích thước lớn, kết cấu dày hoặc đông lạnh thường khiến sóng vi ba khó xuyên tới phần lõi. Kết quả là bề mặt nóng nhanh, trong khi trung tâm vẫn nằm dưới ngưỡng diệt khuẩn.
Các món dễ gặp tình trạng “chín giả” nhất thường là:
- Thịt viên, chả băm, lườn gà nguyên miếng dày.
- Cá phi lê nguyên miếng hoặc khối thực phẩm đông lạnh.
- Các món hầm hoặc cơm nguội vun thành khối cao.
Rắc gia vị trước khi quay – sai lầm ít người để ý
Nhiều người có thói quen rắc muối hoặc gia vị lên bề mặt thức ăn trước khi cho vào lò vi sóng. Theo chuyên gia Wakan Yumi, lớp gia vị này có thể làm sóng vi ba tập trung nhiều hơn ở lớp ngoài, khiến nhiệt khó xuyên sâu vào phần lõi của thực phẩm. Điều này vô tình làm tăng nguy cơ thức ăn “chín giả”.
Một thay đổi nhỏ khác là chọn dụng cụ đựng. Các chuyên gia khuyến khích sử dụng khay hoặc đĩa chịu nhiệt dạng tròn, nông, bởi sóng vi ba phân bố đều hơn so với hộp vuông hoặc hộp có nhiều góc cạnh. Hộp vuông thường khiến năng lượng tập trung ở các góc, làm một số vị trí quá nóng trong khi phần khác vẫn chưa đủ nhiệt.
Cách hâm nóng an toàn để tránh ngộ độc
Để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm, các chuyên gia khuyên nên thực hiện một số thao tác đơn giản trước và trong khi quay:
- Cắt miếng thịt lớn thành miếng nhỏ hoặc lát mỏng để nhiệt dễ xuyên đều.
- Dàn cơm đông lạnh hoặc món hầm thành lớp mỏng thay vì vun thành khối cao.
- Tạm dừng lò giữa chừng để đảo hoặc lật thực phẩm nếu thời gian làm nóng kéo dài.
- Đậy nắp hoặc dùng màng bọc an toàn để giữ nhiệt và độ ẩm.
Vị trí đặt thức ăn trong lò cũng quyết định độ nóng đều
Với lò vi sóng có đĩa xoay, khu vực chính giữa thường nhận ít sóng hơn vì đĩa liên tục quay. Đặt thực phẩm lệch về phía mép đĩa sẽ giúp món ăn nóng đều hơn. Ngược lại, ở những dòng lò vi sóng đáy phẳng không có đĩa xoay, vùng trung tâm lại là nơi nhận nhiều năng lượng nhất, vì vậy nên đặt thực phẩm ở chính giữa.
Ngoài ra, sau nhiều lần sử dụng, dầu mỡ và cặn thức ăn bám trong khoang lò sẽ hấp thụ một phần năng lượng vi ba. Điều này khiến thực phẩm nhận ít nhiệt hơn dù thời gian quay không thay đổi. Lau sạch khoang lò sau mỗi lần dùng không chỉ giúp thiết bị bền hơn mà còn đảm bảo thức ăn được làm nóng đúng nhiệt độ cần thiết.
