Từ ngày 1/7, Nghị định 134/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, điều chỉnh mức phí bản quyền âm nhạc theo lương cơ sở mới. Nhiều quán cà phê tại TP.HCM đã thay đổi cách vận hành, thậm chí tắt hẳn nhạc để tránh bị phạt.
Phí bản quyền tăng cao, quán nhỏ lao đao
Theo quy định tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP và Nghị định 134/2026/NĐ-CP, mức phí bản quyền âm nhạc áp dụng cho các cơ sở kinh doanh dịch vụ được điều chỉnh theo mức lương cơ sở mới. Khoản thu do Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) và Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) phối hợp thực hiện.
Cụ thể, biểu phí áp dụng từ tháng 7, tổng chi phí bản quyền đối với các chuỗi hoặc cơ sở kinh doanh quy mô lớn có thể lên tới hơn 100 triệu đồng/năm, thay vì chỉ ở mức vài triệu đồng khi sử dụng tài khoản nghe nhạc trả phí cá nhân trước đây. Ngay cả với các cơ sở nhỏ, mức phí tối đa cũng có thể lên tới 20,24 triệu đồng/năm.
Quán cà phê chuyển sang nhạc nước ngoài, nhạc AI
Ngày 11/7, ghi nhận cho thấy nhiều quán cà phê ở TP.HCM đã thay đổi cách phát nhạc. Tại quán cà phê Bùi Văn Ngọ trên đường Tên Lửa (phường An Lạc), quán chỉ mở những bản nhạc nhẹ không lời với âm lượng vừa phải.
Anh Thái Trương Thành, quản lý quán, cho biết: “Trước nay để phục vụ khách, quán chủ yếu sử dụng tài khoản Spotify trả phí để phát nhạc nước ngoài và nhạc không lời, hầu như không mở nhạc Việt Nam hay nhạc của các ca sĩ đang nổi. Thực tế, việc kiểm soát và áp phí bản quyền rất khó vì gu nghe nhạc của khách thay đổi theo từng khung giờ”.
Tại FC Good Coffee ở khu Bắc Hải (phường Hòa Hưng), chị Huyền, quản lý quán, cho biết từ đầu tháng 7 cơ sở đã ngừng phát các ca khúc có lời của ca sĩ trong nước. Để thay thế, quán chuyển sang sử dụng nhạc nước ngoài, nhạc thiền, thậm chí là các bản nhạc do trí tuệ nhân tạo (AI) sáng tác nhằm tạo không gian cho khách mà không lo vi phạm quy định về bản quyền.
Nhiều quán 'tắt hẳn' nhạc, khách tự mở trên điện thoại
Chị Minh Hòa, chủ một quán cà phê - trà sữa trên đường Nguyễn Tri Phương (phường Vườn Lài), chia sẻ trước đây quán thường mở nhạc trẻ để thu hút khách trẻ tuổi. Sau khi quy định mới có hiệu lực, chị chuyển sang phát nhạc thiền. “Mở được vài hôm thì khách than nhạc thiền nghe buồn ngủ quá. Bí quá, nhiều lúc tôi tắt hẳn luôn cho rảnh nợ”, chị Hòa nói.
Anh Bình, quản lý một quán cà phê sân vườn trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (phường Xuân Hòa), cho biết quán đã ngừng phát các bản nhạc Việt. “Quán sân vườn rộng, trước đây mở nhạc rộn ràng, khách còn hát theo rất vui. Giờ sợ vi phạm bản quyền, không biết bài nào bị phạt, bài nào không nên mở nên tôi cho tắt hết. Không có âm nhạc, quán mất đi một phần không khí vốn có”, anh Bình nói.
Theo chia sẻ của một chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, doanh thu của quán đến từ đồ uống và dịch vụ, trong khi âm nhạc chỉ đóng vai trò hỗ trợ trải nghiệm của khách. “Trong bối cảnh kinh doanh khó khăn, cạnh tranh lớn, việc phải gánh thêm chi phí bản quyền lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi năm là quá sức. Chúng tôi ngừng phát nhạc, khách muốn nghe gì thì tự mở trên điện thoại cá nhân, quán không chịu trách nhiệm pháp lý”, người này cho biết.
57% doanh nghiệp F&B lo ngại ảnh hưởng lợi nhuận
Theo báo cáo khảo sát mới nhất của iPOS trên hơn 3.000 doanh nghiệp F&B, có tới 57% đơn vị bày tỏ lo ngại các chính sách pháp lý mới sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng. Không ít doanh nghiệp giãi bày, đang phải chi thêm cho hóa đơn điện tử, kê khai thuế, nâng cấp phần mềm quản lý và các yêu cầu chuẩn hóa hoạt động. Việc phát sinh thêm chi phí bản quyền âm nhạc tiếp tục tạo áp lực đối với các cơ sở kinh doanh.
Thông tin chưa đồng đều, nhiều quán vẫn vô tư phát nhạc Việt
Dù quy định mới đã có hiệu lực từ ngày 1/7, nhưng ghi nhận thực tế cho thấy việc tiếp cận thông tin giữa các cơ sở kinh doanh vẫn chưa đồng đều. Chiều 11/7, tại một quán cà phê sân vườn trên đường An Dương Vương (phường Phú Định), các ca khúc nhạc Việt có lời vẫn được phát qua hệ thống loa. Nhiều quán cà phê nhỏ, cà phê núp hẻm cũng vô tư phát những bài nhạc Việt đang thịnh hành trong giới trẻ.
Khi được hỏi về quy định mới, một nhân viên cho biết: “Quán chưa nghe nói gì về luật này. Chủ tiệm cũng không phổ biến nên từ trước đến nay em cứ bật nhạc theo thói quen”.
