Rakuten Kobo từ chối gần một nửa số tác phẩm tự xuất bản
Nền tảng sách điện tử Rakuten Kobo đã từ chối 45% số tác phẩm được gửi tới dịch vụ tự xuất bản Kobo Writing Life trong năm 2025. Theo First Post, khoảng 80% các trường hợp bị từ chối này là do nghi ngờ nội dung do AI tạo ra. CEO Rakuten Kobo Michael Tamblyn chia sẻ với tờ The Bookseller rằng hiện nay họ phải thường xuyên sàng lọc sách để phát hiện nội dung AI và loại khỏi danh mục.
Ông Tamblyn nói: "Nếu khách hàng mua phải một cuốn sách do AI tạo ra, họ gần như chắc chắn sẽ đòi hoàn tiền và còn có thể tức giận với chúng tôi vì đã bán cuốn sách đó cho họ ngay từ đầu". Mặc dù Kobo từ lâu đã có quy trình xử lý nội dung để kiểm tra bản thảo trùng lặp và đảm bảo tuân thủ nguyên tắc nội dung, đây là lần đầu tiên nền tảng này đánh giá cách viết sách và liệu có sự tham gia của AI hay không.
Số lượng sách AI tăng vọt trên Amazon
Theo The Economist, số liệu từ Amazon cho thấy số lượng sách điện tử được phát hành trên nền tảng này đã tăng từ mức trung bình 100.000 cuốn mỗi tháng trước khi ChatGPT-3.5 ra mắt lên khoảng 300.000 cuốn vào cuối năm 2025. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng công cụ phát hiện nội dung AI để kiểm tra và xác nhận rằng chatbot là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự gia tăng này.
CEO Tamblyn nhận định: "Số lượng nội dung do AI tạo ra đang gia tăng đều đặn và liên tục. Chúng tôi từng thấy tên một nhà xuất bản mà chúng tôi chưa từng nghe tới xuất hiện trên Rakuten với cả nghìn đầu sách. Và chúng tôi nhận ra rằng đó thực chất không phải là một nhà xuất bản, mà chỉ là ba mô hình ngôn ngữ lớn khoác lên mình chiếc áo choàng của một nhà xuất bản mà thôi".
AI len lỏi vào lĩnh vực pháp lý
Không chỉ ảnh hưởng đến ngành xuất bản, AI còn tác động đến các lĩnh vực khác. Hai nhà kinh tế học Anand Shah (Viện Công nghệ MIT) và Joshua Levy (Đại học Nam California) phát hiện rằng số lượng vụ kiện dân sự do đương sự tự nộp đơn (không có luật sư) tại Mỹ đã tăng gấp đôi, lên 41.000 vụ trong giai đoạn 2023-2025. Ngày càng nhiều người sử dụng AI để tự nộp đơn kiện thay vì tốn chi phí thuê luật sư. Trong một mẫu khảo sát 1.600 đơn kiện, có tới 18% số đơn nộp vào năm 2026 chứa nội dung được xác định là do AI tạo ra.
Ngành xuất bản đối mặt với thách thức mới
Kể từ khi Hachette gỡ bỏ cuốn Shy Girl khỏi kệ sách vào tháng 3 năm nay, ngành xuất bản ngày càng lo ngại về mối đe dọa từ AI. Tamblyn bày tỏ: "Tôi nghĩ đó là hồi chuông cảnh báo cho các nhà xuất bản. Thực sự thì lúc này chúng tôi đang phải bơi ngược dòng. Sự bùng nổ của các tác phẩm văn học do AI tạo ra đang ảnh hưởng đến sách do con người viết, buộc họ phải nỗ lực nhiều hơn để cạnh tranh trong một thị trường đã quá bão hòa".
"Cách duy nhất để có được những tác phẩm mới mẻ, sáng tạo cùng những ý tưởng độc đáo là phải có chỗ đứng cho những người chuyên tâm viết lách và đưa tác phẩm đến tay độc giả. Nếu họ phải chật vật vượt qua cả một núi nội dung kém chất lượng do AI tạo ra, thì tôi cho rằng chúng ta chưa làm tốt việc vận hành thị trường", Tamblyn nhận định.
Chiến lược đối phó với sách AI
Trong khi các nền tảng xuất bản gặp khó khăn trong việc phân loại sách do AI hay con người viết, các nhà bán lẻ có quan điểm khác nhau. Một số cho rằng điều quan trọng nhất là độc giả, không quan trọng sách do ai viết. Tuy nhiên, Rakuten có cách tiếp cận khác. Tamblyn giải thích: "Độc giả luôn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, nhưng họ cũng chỉ là một mắt xích trong chuỗi kết nối giữa độc giả, nhà bán lẻ, nhà xuất bản, biên tập viên và tác giả. Chúng tôi có trách nhiệm góp phần xây dựng một thị trường tạo điều kiện cho các tác giả sáng tạo ra những tác phẩm chất lượng".
Hướng tới tương lai, Tamblyn dự đoán sẽ ngày càng có nhiều nhà xuất bản yêu cầu tác giả công khai thông tin về việc sử dụng AI trong quá trình sáng tác. "Qua trao đổi với các nhà xuất bản hiện nay, chúng tôi thấy họ đang yêu cầu cung cấp thông tin chi tiết hơn về quy trình tạo ra cuốn sách. Khi có được thông tin này, chúng tôi sẽ có cơ hội trao quyền kiểm soát nhất định vào tay độc giả", Tamblyn cho biết.
Mặc dù việc phát hiện văn bản do AI tạo ra gặp nhiều thách thức, khi các phần mềm hiện nay thường xuyên đưa ra kết quả sai lệch, công nghệ phát hiện vẫn đang tiến bộ nhanh chóng. Ông Tamblyn nhận định: "Ở cấp độ máy móc, việc phân biệt giữa văn bản do con người viết và văn bản do máy viết đang ngày càng trở nên khó khăn hơn". Tuy nhiên, ông hy vọng những bước tiến trong công nghệ phát hiện AI sẽ là giải pháp cho vấn đề hiện tại.
