Người dân Philippines đang đổ xô lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời trên mái nhà để tránh gánh nặng giá điện tăng cao. Làn sóng này đưa quốc gia Đông Nam Á trở thành nước chi tiêu nhiều nhất cho tấm pin mặt trời trên thế giới kể từ khi xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran nổ ra cuối tháng 2.
Giá điện sinh hoạt cao nhất khu vực
Philippines là một trong số ít quốc gia ở Đông Nam Á hầu như không có trợ cấp điện, và giá điện sinh hoạt của nước này cao nhất khu vực. Chỉ có Singapore là gần bằng, nhưng sức mua bình quân của người dân Singapore cao hơn gần 13 lần.
Công ty phân phối điện Meralco đã tăng giá 10% kể từ khi cuộc xung đột ở Trung Đông bắt đầu. Hiện tại, một hộ gia đình trung bình chi khoảng 12% thu nhập hàng tháng cho điện, dựa trên mức tiêu thụ giả sử 200 kilowatt-giờ (xấp xỉ mức trung bình hàng tháng của 3 người).
Làn sóng chuyển đổi sang năng lượng mặt trời
Adrian Sabatera, một kỹ sư phần mềm 39 tuổi, đã nghĩ đến việc lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời trong nhiều năm nhưng thấy nó quá tốn kém. Tuy nhiên, anh đã thay đổi suy nghĩ khi chi phí lắp đặt giảm xuống còn giá điện tiếp tục tăng. “Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu 1/3 hộ gia đình trung lưu cuối cùng cũng tìm đến pin năng lượng mặt trời”, Sabatera nói. Gần đây, anh đã quyết định lắp đặt hệ thống trị giá 570.000 peso (244 triệu VNĐ) tại căn nhà ở Manila mà anh ấy ở chung với 3 người khác.
Theo dữ liệu thương mại từ Trung Quốc, quốc gia chiếm phần lớn nguồn cung pin năng lượng mặt trời toàn cầu, Philippines nhập khẩu 407 triệu USD pin mặt trời từ tháng 3 – 5, tăng 145% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngay cả khi lượng xuất khẩu tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc giảm 13% trong tháng 5 sau khi bãi bỏ chính sách hoàn thuế, xuất khẩu sang Philippines vẫn tăng 1/3.
Nhu cầu tăng vọt và triển vọng
Philergy German Solar, một công ty lắp đặt có trụ sở tại Manila, ghi nhận số lượng yêu cầu từ khách hàng nhiều hơn gấp 2,5 lần trong 5 tháng đầu năm nay so với năm ngoái. Theo CEO Jochen Staudter, có thời điểm công ty nhận được 3.000 yêu cầu mỗi ngày. Khách hàng đang quyết định mua hàng “nhanh hơn nhiều so với trước đây”, ông Staudter cho biết. “Nhu cầu sẽ tiếp tục tăng cao do giá điện cao”.
Trong 2 năm tới, công suất điện mặt trời phân tán có thể tăng gần gấp 3 lần, lên đến 3.500 megawatt (MW), tương đương với quy mô hiện tại của các dự án điện mặt trời quy mô lớn tại Philippines, đồng thời thời gian hoàn vốn vay giảm từ 4 năm xuống còn 3,1 năm, theo Alnie Demoral, nhà phân tích tại viện nghiên cứu năng lượng Ember. Theo số liệu của chính phủ, năng lượng mặt trời chiếm chưa đến 4% tổng lượng điện tiêu thụ quốc gia.
Thách thức trong triển khai
Việc đồng nội địa peso suy yếu đã làm trầm trọng thêm tình trạng giá điện tăng cao do Philippines phụ thuộc vào than và khí đốt nhập khẩu để sản xuất điện. Điều này đã đẩy lạm phát lên mức cao nhất trong nhiều năm và làm chậm tốc độ tăng trưởng.
Doanh nhân Jason Porciuncula ở Manila đã lắp đặt hệ thống điện 12 kilowatt kèm pin lưu trữ vào tháng 1. Khi giá điện đạt mức cao kỷ lục vào tháng 5, hóa đơn tiền điện hàng tháng của ông đã giảm xuống chỉ còn 1/5 so với mức 21.000 peso của mùa hè năm ngoái.
Nhưng mọi việc không hề suôn sẻ. Việc lắp đặt đang chậm hơn so với nhu cầu do tình trạng tích trữ linh kiện, giá thiết bị biến động và khâu kiểm tra chất lượng không đầy đủ, bà Brenda Valerio, giám đốc New Energy Nexus tại Philippines, cho biết.
Chính phủ cung cấp các khoản vay lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời lên đến 500.000 peso với lãi suất 5%, thấp hơn lãi suất thị trường. Tuy nhiên, chương trình này không áp dụng cho người lao động trong khu vực tư nhân. Một yếu tố cản trở khác là chi phí ban đầu cao, thường vượt quá mức thu nhập trung bình hàng năm của một hộ gia đình là 353.200 peso. “Cơ hội là có thật, nhưng chi phí ban đầu thường quá cao đối với hộ gia đình hoặc doanh nghiệp, bất kể thời gian hoàn vốn nhanh đến mức nào”, Demoral của Ember cho biết.
