Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ việc hâm nóng thức ăn ngày Tết
Trong dịp Tết, việc hâm nóng thức ăn nhiều lần là thói quen phổ biến tại nhiều gia đình Việt Nam. Tuy nhiên, hành động tưởng chừng vô hại này có thể biến mâm cơm sum vầy thành nguồn cơn gây ngộ độc thực phẩm, đe dọa sức khỏe của cả nhà.
Khoảng nhiệt độ nguy hiểm và sự sinh sôi của vi khuẩn
Bác sĩ Chu Thị Dung từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3 nhấn mạnh: "Hâm nóng không đồng nghĩa với việc làm thực phẩm an toàn tuyệt đối." Thức ăn thường được bày biện trên bàn nhiều giờ trước khi cất vào tủ lạnh, tạo ra "khoảng nhiệt độ thuận lợi" cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ.
Khi quy trình nấu chín, để nguội, bày ra, cất tủ lạnh và hâm nóng lặp lại nhiều lần, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên theo cấp số nhân. Đáng lo ngại, một số loại vi khuẩn có khả năng tạo ra độc tố bền nhiệt, nghĩa là dù đun sôi lại, độc tố đã hình thành vẫn tồn tại. Thực phẩm có thể trông bình thường, mùi vị không đổi nhưng đã tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc nghiêm trọng.
Những "điểm đen" vi khuẩn trên mâm cỗ Tết
Bác sĩ Dung chỉ ra các nhóm thực phẩm dễ gây chủ quan nhất trong dịp Tết:
- Nhóm tinh bột: Cơm nguội, xôi, bánh chưng, bánh tét là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển nếu để ngoài không khí quá lâu.
- Món kho và canh hầm: Thịt kho tàu, canh măng thường được nấu số lượng lớn. Việc làm nguội chậm và hâm lại cả nồi nhiều lần có thể khiến thực phẩm biến chất, mất an toàn.
- Món nguội và gỏi: Nộm, giò chả hoặc các món dùng tay gắp chung rất dễ nhiễm khuẩn chéo từ môi trường và người sử dụng.
Lưu ý quan trọng: Thực phẩm không nhất thiết phải có mùi ôi thiu mới gây hại. Đánh giá độ an toàn chỉ dựa vào cảm quan như nhìn và ngửi là hoàn toàn không đủ để bảo vệ sức khỏe.
Quy tắc "vàng" khi xử lý đồ ăn thừa ngày Tết
Để giữ Tết trọn vẹn và an toàn, gia đình cần tuân thủ các nguyên tắc bảo quản sau đây:
- Quy tắc 2 giờ: Thức ăn chín nên được chia nhỏ và cho vào tủ lạnh sớm, tốt nhất là trong vòng 2 giờ sau khi nấu. Không nên để nguyên nồi lớn ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.
- Hâm đúng lượng dùng: Khi ăn lại, chỉ lấy và hâm đủ lượng dùng cho một bữa. Tuyệt đối không hâm cả nồi rồi lại cất phần dư vào tủ lạnh.
- Nguyên tắc "Một lần": Mỗi món ăn chỉ nên hâm lại tối đa một lần và phải đảm bảo thực phẩm được làm nóng đều toàn bộ.
- Dứt khoát loại bỏ: Với cơm, xôi, bánh chưng đã để ngoài quá lâu hoặc thực phẩm đã có dấu hiệu nhớt, đổi mùi, cần bỏ đi ngay lập tức. Đừng vì tiếc rẻ mà đánh đổi sức khỏe của cả gia đình.
Bác sĩ Dung khuyên rằng Tết là để tận hưởng sự sum vầy. Hãy nấu vừa đủ ăn, bảo quản đúng cách và ưu tiên thực phẩm tươi mới để bảo vệ hệ tiêu hóa trong những ngày đầu năm, đảm bảo một mùa lễ hội an lành và khỏe mạnh cho mọi người.
