Festival Phở 2026: Bước tiến quan trọng hướng tới di sản thế giới
Festival Phở 2026 không chỉ là dịp tôn vinh giá trị của một món ăn đã trở thành biểu tượng quốc gia, mà còn góp phần khẳng định vị thế của phở Việt trong tiến trình hội nhập. Sự kiện hướng tới mục tiêu đưa phở trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thể hiện tầm nhìn sâu rộng về bảo tồn và phát huy văn hóa ẩm thực.
Lễ khai mạc sôi động với sự tham dự của nhiều đại biểu
Sự kiện do Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức. Lễ khai mạc diễn ra tại Phố đi bộ Thiên Trường với chủ đề “Phở Việt - Di sản sống trong lòng thời đại”, thu hút sự tham dự của lãnh đạo tỉnh Ninh Bình, đại diện Bộ Ngoại giao, cùng các sở, ban, ngành địa phương. Đông đảo nghệ nhân, đầu bếp, làng nghề và thương hiệu phở tiêu biểu trên cả nước cũng có mặt, tạo nên không khí trang trọng và đầy tự hào.
Phát biểu khai mạc nhấn mạnh lịch sử và giá trị văn hóa
Nghệ nhân Lê Thị Thiết, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam kiêm Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực tỉnh Ninh Bình, đã phát biểu khai mạc. Bà nêu bật lịch sử của vùng đất cổ Thiên Trường, bao gồm tỉnh Nam Định cũ và Ninh Bình ngày nay, nơi được coi là quê hương phát tích của vương triều Trần và là trung tâm văn hóa của đồng bằng sông Hồng.
Nghệ nhân Lê Thị Thiết nhấn mạnh: “Trong dòng chảy văn hóa ấy, nghề phở Nam Định xưa đã hình thành, bồi đắp và trở thành biểu tượng tiêu biểu của ẩm thực Việt Nam.” Từ những làng nghề truyền thống như Vân Cù và Giao Cù, các nghệ nhân tài hoa đã gìn giữ và trao truyền bí quyết qua nhiều thế hệ. Ngày nay, phở đã được sáng tạo thành nhiều loại khác nhau, lan tỏa khắp đất nước và vươn ra thế giới, mang theo hương thơm nồi nước dùng và tinh thần văn hóa Việt.
Ý nghĩa của việc phở được công nhận di sản quốc gia
Một dấu mốc quan trọng là vào năm 2024, Phở Nam Định và phở Hà Nội đã chính thức được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây không chỉ là sự ghi nhận giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật ẩm thực, mà còn đặt ra trách nhiệm lớn trong việc bảo tồn, phát huy và lan tỏa di sản này. Festival Phở 2026 được tổ chức trong bối cảnh đó, nhằm tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu và hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận.
Nhà nghiên cứu Văn hóa ẩm thực Lê Tân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam, đã tham gia kiểm tra quy trình làm bánh phở tại các gian hàng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến chất lượng và truyền thống.
Quy mô và hoạt động đa dạng của Festival
Festival diễn ra trong 3 ngày từ 20 đến 22/3, quy tụ gần 50 gian hàng từ khắp ba miền đất nước. Đây là một trong những sự kiện chuyên đề về phở có quy mô lớn hiếm hoi, kết hợp đồng bộ giữa:
- Trình diễn nghề truyền thống
- Trải nghiệm ẩm thực trực tiếp
- Hoạt động văn hóa và biểu diễn nghệ thuật
- Tọa đàm chuyên sâu về di sản và phát triển
Không gian sự kiện được thiết kế để tái hiện hành trình phát triển của phở, từ cội nguồn làng nghề đến sự lan tỏa trong đời sống hiện đại. Các khu vực trải nghiệm như “Cội nguồn Phở” cho phép nghệ nhân trình diễn quy trình chế biến phở bò Nam Định và phở gà Hà Nội theo phương thức truyền thống.
Vai trò của cộng đồng làng nghề và doanh nghiệp
Festival năm nay nhấn mạnh vai trò của cộng đồng làng nghề, đặc biệt là làng phở Vân Cù – cái nôi của phở bò truyền thống. Trước lễ khai mạc, chuỗi hoạt động “Về với đình làng Vân Cù - Mở trang di sản” đã được tổ chức, tái hiện nghi lễ tri ân Tổ nghề và giới thiệu quy trình chế biến.
Bên cạnh đó, sự tham gia của các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Hàng tiêu dùng Masan (Masan Consumer) đã mang lại nguồn lực tài chính và tổ chức, thể hiện sự gắn kết giữa bảo tồn di sản và phát triển công nghiệp văn hóa. Sự phối hợp với các địa phương, làng nghề và nghệ nhân trên cả nước đã tạo nên không gian giao lưu và lan tỏa giá trị văn hóa ẩm thực Việt.
Tác động đến du lịch và kinh tế địa phương
Thông qua các hoạt động phong phú, Ban Tổ chức kỳ vọng Festival sẽ góp phần khẳng định thương hiệu Phở Nam Định của tỉnh Ninh Bình và Phở Việt nói chung. Sự kiện không chỉ thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế-văn hóa địa phương, mà còn lan tỏa hình ảnh con người và vùng đất Thiên Trường thân thiện, giàu bản sắc.
Ngay sau lễ khai mạc, các không gian văn hóa ẩm thực đồng loạt mở cửa, thu hút đông đảo người dân và du khách. Những bát phở nóng hổi được chế biến trực tiếp, cùng với giao lưu và biểu diễn nghệ thuật, đã tạo nên không khí sôi động, đưa phở từ không gian bếp núc quen thuộc ra cộng đồng rộng lớn hơn.
Festival Phở 2026 là một bước đi cụ thể trong lộ trình hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc bảo vệ và quảng bá di sản văn hóa độc đáo này cho thế giới.
