Cuốn sách mới của Gerard Denizeau dành cho những ai yêu thích danh họa Vincent Van Gogh, cung cấp thông tin tra cứu nhanh về cuộc đời ông cùng 45 kiệt tác để lại. Tác phẩm đặc biệt phân tích sâu biểu tượng hoa hướng dương – một chủ đề xuyên suốt trong sự nghiệp của Van Gogh.
Vì sao hoa hướng dương trở thành biểu tượng của Van Gogh?
Theo Gerard Denizeau, hoa hướng dương trong tranh Van Gogh không chỉ rực rỡ sắc màu mà còn chất chứa những suy tư về sự sống. Đối với một người đến từ đất nước hoa tulip, hoa hướng dương vùng Provence tất yếu trở thành biểu tượng của xứ sở nhiều nắng. Nó phản chiếu ánh sáng mặt trời, tái hiện hình tròn và sự rạng rỡ của ngôi sao này.
Qua nét vẽ và cọ màu của Van Gogh, những bông hoa như mang đường nét của một vật thể lạ lùng đang quan sát khán giả. Chụm lại với nhau, chúng hướng về người xem như một chùm khuôn mặt và con mắt kỳ lạ muốn khám phá tận cùng tâm hồn.
Dành cho người bạn Gauguin
Trong suốt mùa hè 1888, vui mừng với tin Paul Gauguin đến Arles, Van Gogh đã vẽ bốn bản Hoa hướng dương. Số lượng hoa thay đổi từ 12 đến 15 bông tùy từng bức. Bức tranh hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Neue Pinakothek ở Munich (Đức) là tác phẩm mở đầu cho loạt tranh phi thường này.
Trong bó hoa, không có gì đáng ngạc nhiên hơn những trạng thái phong phú: bông rạng rỡ vươn lên, bông gục xuống bên phải lọ, bông héo rũ ở giữa, bông có hạt bên trái, và chỗ đã tàn. Toàn bộ tính mong manh, bấp bênh của sự sống được kể bằng ngôn ngữ kỳ lạ của những bông hoa, dường gần gũi với người họa sĩ thống khổ hơn ngôn ngữ loài người.
Theo hướng này, khó tránh khỏi việc so sánh với bức tranh khách quan hơn mà Claude Monet đã vẽ về cùng đề tài – một bức tranh Van Gogh biết rõ và ngưỡng mộ.
Chối từ lựa chọn trang trí
Để cắm bó hoa, Van Gogh chọn một cái lọ quê kệch, lành lặn, vững vàng bằng đất nung tráng men. Ông chăm chút cho dáng bình và khối nổi của nó. Đối lập với sự lộn xộn của những bông hoa vươn lên theo mọi hướng, cái lọ khiêm tốn đem lại cảm giác yên tâm, thậm chí an ủi. Không ngạc nhiên khi họa sĩ ký tên lên phần phình ra của chiếc lọ gốm giản dị này.
Những nét rắn rỏi và gọn gàng của hình vẽ góp phần thể hiện sự vững vàng. Màu sắc cũng nổi bật: họa sĩ sử dụng thang màu vàng mới lạ, đảm bảo sự phong phú, hài hòa và đồng nhất. Nghệ sĩ say sưa với hoa hướng dương, trong khi Claude Monet chỉ thoáng chú ý đến nó. Không gì chứng tỏ điều này rõ rệt như tính thống nhất mạnh mẽ ở loạt tranh vẽ từ 1888 đến 1889.
Ý tưởng thiên tài
Bối cảnh được thu gọn thành hai phần: một hình chữ nhật màu vàng và một hình vuông màu xanh ngọc nhạt. Người xem buộc phải vận dụng trí khôn thị giác để tự dựng lại chiếc tủ gỗ nơi đặt lọ hoa và bức tường phía sau.
