Giống như hàng triệu người tiêu dùng trên khắp cả nước, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ, chị Nguyễn Thị Thu Hương (phường Tây Mỗ, Hà Nội) dành nhiều thời gian để săn lùng thực phẩm tại siêu thị, chợ truyền thống và các nền tảng thương mại điện tử. Chị Hương chia sẻ: "Tết là dịp để mọi người tạm gác lại những lo toan, trở về với cội nguồn và tận hưởng không khí sum vầy ấm áp. Tôi muốn gia đình, người thân có một cái Tết trọn vẹn với mâm cơm đầy đủ hương vị truyền thống, nên ưu tiên mua thực phẩm chế biến sẵn để tiết kiệm thời gian."
Nỗi lo thực phẩm kém chất lượng tràn lan
Tuy nhiên, chị Hương và nhiều bà nội trợ khác đang đối mặt với nỗi băn khoăn lớn: làm sao để chọn được thực phẩm đảm bảo chất lượng. Thời gian gần đây, cơ quan chức năng liên tục phát hiện các tổ chức, cá nhân lợi dụng nhu cầu tăng cao dịp Tết để tuồn ra thị trường những sản phẩm không an toàn, sử dụng chất bảo quản vượt mức cho phép, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ ngộ độc
Thạc sĩ, bác sĩ Vũ Thị Lan Anh, Phó Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Bệnh viện đa khoa Hà Đông, nhấn mạnh: Dịp Tết luôn là thời điểm "nóng" về an toàn thực phẩm, đặc biệt với các sản phẩm chế biến sẵn như giò, chả, xúc xích, nem hải sản và bánh chưng. Bà giải thích: "Nhiều thực phẩm không rõ nguồn gốc được trà trộn vào thị trường, kết hợp với thói quen ăn uống thất thường và thời tiết nồm ẩm, khiến thực phẩm dễ ôi thiu. Điều này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao."
Sử dụng thực phẩm chế biến sẵn kém chất lượng có thể gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe:
- Ngắn hạn: Các triệu chứng ngộ độc cấp tính như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, thậm chí phải nhập viện cấp cứu.
- Dài hạn: Tích lũy chất bảo quản và phụ gia có thể gây tổn thương đường tiêu hóa, ảnh hưởng chức năng gan, thận, suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Khuyến cáo từ chuyên gia dinh dưỡng
Để phòng tránh rủi ro, các chuyên gia đưa ra lời khuyên thiết thực cho người tiêu dùng:
- Lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên mua từ cơ sở uy tín, đảm bảo điều kiện vệ sinh. Tránh các sản phẩm trôi nổi, không nhãn mác.
- Kiểm tra kỹ thông tin bao bì: Đảm bảo có đầy đủ ngày sản xuất, hạn sử dụng, thành phần và hướng dẫn bảo quản.
- Quan sát chất lượng cảm quan: Thực phẩm an toàn thường có màu sắc tự nhiên, mùi đặc trưng. Nếu thấy dấu hiệu nhớt, đổi màu hoặc mùi lạ, tuyệt đối không sử dụng.
Bảo quản và sử dụng đúng cách
Bác sĩ Lan Anh nhấn mạnh: "Thực phẩm chế biến sẵn cần được bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ 0-5 độ C, không để ở môi trường quá lâu, đặc biệt trong điều kiện nồm ẩm." Bà cũng khuyên không nên tích trữ quá nhiều, mà chỉ mua vừa đủ dùng để giữ độ tươi ngon và hạn chế rủi ro.
Biện pháp từ cơ quan chức năng
Tiến sĩ Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), cho biết: Để đảm bảo an toàn dịp Tết, đơn vị đã yêu cầu Sở Y tế các địa phương phối hợp thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, đặc biệt là nhóm sản phẩm tiêu thụ nhiều như thực phẩm tươi sống, bánh mứt kẹo, và thực phẩm chế biến sẵn. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền về biện pháp phòng chống ngộ độc, nâng cao nhận thức người dân trong việc lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn.
Với thông điệp "Lựa chọn đúng - Bảo quản đúng - Sử dụng đúng cách", hy vọng người tiêu dùng sẽ có một mùa Tết an toàn và khỏe mạnh.
