Chế độ ăn Carnivore: Phương pháp dinh dưỡng gây tranh cãi
Chế độ ăn Carnivore là một phương pháp ăn kiêng tập trung chủ yếu vào các thực phẩm có nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng và một số sản phẩm từ sữa. Người theo chế độ này hoàn toàn loại bỏ trái cây, rau, các loại đậu, ngũ cốc và hạt khỏi khẩu phần ăn hàng ngày. Nguyên tắc cốt lõi của Carnivore là cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng cho cơ thể chủ yếu từ protein và chất béo, đồng thời hạn chế tối đa lượng carbohydrate nạp vào.
Ưu điểm của chế độ ăn Carnivore
ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, chuyên gia Dinh dưỡng - Tiết chế tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết ưu điểm lớn nhất của chế độ Carnivore là cung cấp protein hoàn chỉnh, giúp xây dựng và sửa chữa các mô trong cơ thể. Ngoài ra, chế độ này cung cấp hàm lượng sắt cao, đặc biệt là sắt heme, loại sắt dễ hấp thụ hơn so với sắt non-heme từ thực vật. Sắt đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo hồng cầu, vận chuyển oxy vào máu và hỗ trợ chuyển hóa năng lượng.
Hàm lượng protein dồi dào trong chế độ ăn Carnivore còn giúp giảm nồng độ hormone ghrelin, một loại hormone gây cảm giác đói, từ đó giúp cơ thể no lâu hơn và hỗ trợ kiểm soát tổng năng lượng nạp vào. Đối với người béo phì mắc đái tháo đường type 2, việc hạn chế carbohydrate có thể cải thiện kiểm soát lượng đường trong máu, giảm nguy cơ biến chứng, trong khi cơ thể vẫn duy trì hoạt động nhờ năng lượng từ chuyển hóa chất béo và protein.
Rủi ro và tác dụng phụ tiềm ẩn
Tuy nhiên, bác sĩ Tùng cảnh báo rằng chế độ ăn Carnivore cũng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ và không được khuyến khích áp dụng rộng rãi. Việc ăn quá ít hoặc không có carbohydrate có thể dẫn đến các triệu chứng như mệt mỏi, chóng mặt, giảm tập trung và suy giảm trí nhớ do não thiếu glucose. Cơ thể cũng có nguy cơ bị mất nước, chuột rút cơ bắp, rụng tóc, mất ngủ, khô da và thay đổi kinh nguyệt.
Một vấn đề nghiêm trọng khác là thiếu hụt chất xơ, vốn có nhiều trong rau củ, trái cây, ngũ cốc và các loại hạt. Chất xơ giúp duy trì sức khỏe đường ruột, và khi áp dụng chế độ Carnivore, người ăn có thể gặp phải tình trạng rối loạn tiêu hóa. Ngoài ra, nhiều hợp chất thực vật tự nhiên (phytochemicals) cũng bị thiếu hụt, làm ảnh hưởng đến cân bằng vi khuẩn đường ruột và chức năng miễn dịch. Về lâu dài, điều này có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý đường tiêu hóa, bao gồm ung thư.
Khuyến nghị giảm cân lành mạnh từ chuyên gia
Bác sĩ Duy Tùng nhấn mạnh rằng, mặc dù ăn toàn thịt có thể giúp giảm cân, nhưng đây không phải là phương pháp lành mạnh được khuyến khích. Để giảm cân đúng cách, mỗi người cần tuân thủ nguyên tắc tạo thâm hụt calo bền vững (nạp ít hơn tiêu thụ) và ăn uống cân bằng chất dinh dưỡng. Nên hạn chế các thực phẩm đóng hộp, chế biến sẵn, thực phẩm nhiều đường và chất béo xấu.
Chế độ dinh dưỡng cần kết hợp với lối sống điều độ, bao gồm tập thể dục từ 30 đến 60 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần, và tăng dần cường độ khi cơ thể đã quen. Ngủ đủ giấc, chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày và không bỏ bữa cũng giúp duy trì năng lượng và tạo nên một cơ thể săn chắc.
Người có dấu hiệu thừa cân hoặc béo phì nên đến thăm khám tại chuyên khoa dinh dưỡng để được tư vấn chế độ ăn hợp lý và xây dựng kế hoạch vận động phù hợp. Thông qua các phương pháp như đo thành phần cơ thể bằng máy InBody 770 và xét nghiệm vi chất bằng máy sắc ký lỏng hiệu năng cao UPLC, bác sĩ có thể đánh giá chính xác thể trạng và đưa ra liệu trình giảm cân an toàn, không gây mệt mỏi hay căng thẳng.
