Sau thời gian gián đoạn vì dịch Covid-19, quán bánh đa cua mang hương vị Hải Phòng đã trở lại TP.HCM khi người con gái của chủ quán tiếp nối sự nghiệp, mang theo những trải nghiệm ẩm thực từ nhiều năm học tập và làm việc tại Nhật Bản. Quán mới tọa lạc tại địa chỉ 221 Nguyễn Công Trứ, phường Bến Thành, TP.HCM, trên lầu 1 trong một không gian ấm cúng.
Nguồn gốc bánh đa cua và thương hiệu Dì Lý
Bánh đa cua, nếu tìm hiểu xuất xứ trên internet, bạn sẽ dễ “đi lạc” vì nhiều thông tin khác nhau, thậm chí trái ngược. Có người nói món này xuất phát từ các tỉnh miền Trung, có người lại cho rằng khởi nguồn từ miền Tây, cụ thể là Bến Tre. Tuy nhiên, theo giới du lịch chia sẻ nhiều nhất, món ngon này là đặc sản Hải Phòng từ nhiều thập kỷ qua và đến nay vẫn còn hấp dẫn. Thương hiệu “Bánh đa cua Dì Lý” xuất hiện ở Sài Gòn gần 10 năm nay cũng chính là hương vị đất cảng ấy.
Từ cầu thủ bóng đá và tuyển thủ bóng chuyền đến quán ăn
Câu chuyện bắt đầu từ gia đình chú Minh và dì Lý. Chú Minh thời trẻ là cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp của quân đội, đá cho CLB Thể Công, thuộc thế hệ năm 1965 – thế hệ đặt nền móng vững chắc cho hào quang của “Cơn lốc đỏ” sau này. Dì Lý cũng là tuyển thủ bóng chuyền của tuyển Hải Dương. Hai người bén duyên rồi ngoài nhiệm vụ luyện tập thi đấu, họ mở quán cà phê trước rạp hát Sông Cấm ở Hải Phòng để có thêm thu nhập.
Sau nhiều biến cố gia đình, năm 1988, cả hai đưa con cái vào TP.HCM lập nghiệp, mở sạp buôn bán vải ở chợ An Đông (quận 5 cũ). Thời gian này như mở ra một trang sách mới của cuộc đời. Cựu tuyển thủ bóng chuyền ngoài việc kinh doanh ở chợ thì dồn hết đam mê vào bếp núc nấu nướng và chuyên tâm làm nhiều món ngon đãi khách. Dần dà, khách đến chơi ai cũng thích nên khuyên nên mở nhà hàng “để nhiều người có cơ hội thưởng thức hương vị quê hương”.
Năm 2017: Quán đầu tiên ra đời
Năm 2017, nhờ sự thuyết phục của một cựu người mẫu đang sinh sống ở Singapore mỗi khi có dịp về thăm, dì Lý quyết định mở quán bánh đa cua mang tên mình sau khi đã đóng sạp ở chợ An Đông và về hưu từ năm 2013. Quán đầu tiên mở tại 103 Đồng Khởi (Q.1 cũ) và nhận được sự yêu mến từ rất nhiều tệp khách, từ dân địa phương đến khách nước ngoài và cả những Việt kiều xa quê mỗi khi có dịp về Việt Nam. Đến năm 2020, dì Lý tiếp tục mở thêm chi nhánh 2 tại 138 Hai Bà Trưng (cũng Q.1 cũ). Tuy nhiên, dịch Covid-19 ập tới và Bánh đa cua Dì Lý cũng phải đóng cửa. Nhưng tình yêu dành cho ẩm thực Bắc từ gia đình này thì không dừng lại ở đây, khi người con gái của dì – một du học sinh nhiều năm từ Nhật Bản – quyết định quay về.
Thế hệ thứ hai tiếp nối, mở ra hướng tiếp cận mới
Ở thế hệ của dì Lý, những món Bắc giống như một cách để lưu giữ ký ức, nhớ về quê hương và những bữa cơm gia đình. Mỗi món ăn đều gợi nhớ những khoảnh khắc đẹp về miền Bắc và được nấu bằng mong muốn chia sẻ những kỷ niệm ấy với thực khách. Trong khi đó, người con gái sau khi tốt nghiệp cấp 3 thì sang Nhật học tiếng từ năm 2004 và tốt nghiệp Đại học Meiji khoa quản trị kinh doanh năm 2010. Năm 2014, cô trở về Việt Nam và bây giờ đang nỗ lực bắt tay vào mở cửa lại “Bánh đa cua Dì Lý” ở một không gian ấm cúng khác trên lầu 1 tại số 221 Nguyễn Công Trứ (phường Bến Thành, TP.HCM).
“Trong khoảng thời gian sinh viên 6 năm thì em có cơ hội được đứng bếp và làm quản lý chuỗi nhà hàng bên Nhật. Nên em khá quen với việc vận hành nhà hàng cũng như cách giữ chất lượng món ăn. Sau khi tốt nghiệp thì em vào làm cho một công ty bảo hiểm ở Nhật khoảng 3 năm. Vì là người thích ăn ngon nên trong khoảng thời gian ở Nhật em rất thích tìm tòi và đi ăn mấy quán ngon…”, người con gái chia sẻ.
Bí quyết từ cua đồng và sự tinh tế trong chế biến
Trong kho tàng ẩm thực Việt Nam, ai cũng biết cua đồng nhiều dinh dưỡng và nếu chế biến kết hợp nhiều loại rau thì trở thành món ăn bài thuốc tự nhiên với chi phí thấp. Không chỉ ngành dinh dưỡng học hiện đại ngày nay mà chính các thầy thuốc Đông y từ lâu đã phát hiện cua đồng là thuốc bổ của gân cốt, xương khớp và còn nhiều công dụng khác nữa đối với sức khỏe. Tuy nhiên, để đưa “quà tặng của đồng ruộng” này đến với đời sống đô thị vốn chuộng cầu kỳ, sang trọng và thậm chí cao cấp thì đầu bếp thiếu tinh tế khó làm được.
Đến thế hệ sau thì câu chuyện lại khác. Con gái của dì Lý lớn lên ở miền Nam, rồi có nhiều năm học tập và làm việc tại Nhật. Và những gì thôi thúc chắc chắn không chỉ là mâm cơm gia đình mà còn là những món ăn đường phố của Việt Nam. “Có những ngày đi học về, em và bạn bè người Việt lại cùng nhau mày mò nấu món Việt chỉ để vơi đi nỗi nhớ nhà. Chính quãng thời gian đó khiến em yêu ẩm thực Việt theo một cách rất riêng. Khi quay về tiếp nối quán, em cũng mang theo những trải nghiệm từ Sài Gòn và Nhật Bản để hoàn thiện món ăn, nhưng vẫn giữ tinh thần gốc. Ví dụ như có những món được điều chỉnh cách thưởng thức để gần gũi hơn với khẩu vị của người Sài Gòn, và khách nước ngoài như bánh đa trộn theo phong cách đầy đặn, hào sảng hơn, trong khi vẫn giữ nguyên hương vị cốt lõi của món Bắc”, cô tâm sự.
Là một người cũng thích ăn ngon kiểu dân dã và từng được nếm hương vị Bánh đa cua Dì Lý những ngày đầu, lần này người viết cảm nhận rõ hơn những gì được bổ sung, gia giảm khi quán mới mở cửa lại. Nhất là khi trên bàn có thêm ớt sa tế tự làm, có thêm món đá me mà nhà bếp kiên nhẫn khèo trên bếp củi…
