Cà phê là một trong ba thức uống phổ biến nhất thế giới, nhưng để có được những hạt cà phê chất lượng, người trồng phải đối mặt với nhiều thách thức. Loại cây này vốn "khó chiều", đòi hỏi điều kiện khí hậu, nguồn nước và thổ nhưỡng phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ những bí quyết quan trọng trong quá trình ươm trồng và chăm sóc cà phê, giúp người nông dân vượt qua bài toán khó.
Chọn đất và quản lý nước tưới
Khi chọn lô đất làm vườn ươm, điều kiện tiên quyết là phải có nguồn nước dồi dào để tưới ngập mỗi luống cây. Kinh nghiệm cho thấy, đưa đất đến chỗ có nước sẽ tiết kiệm chi phí hơn nhiều so với đưa nước đến chỗ đất trồng. Nếu không thể điều chỉnh dòng suối hay xây bể chứa, phương pháp ít tốn kém nhất là vận chuyển đất đã chuẩn bị sẵn đến khu vực có nước, đổ thành lớp dày 30-45 cm. Với cách này, vài người có thể tưới cả vườn ươm lớn nếu nước được dẫn đến từng luống, trong khi nếu phải vận chuyển nước từ xa, cần đến hai mươi người mới đủ sức tưới cho cùng diện tích.
Phương pháp dẫn nước tới luống không chỉ tiết kiệm sức lao động mà còn linh hoạt về thời gian. Khác với bình tưới chỉ dùng được vào sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh làm cháy lá, cách này có thể áp dụng bất cứ lúc nào trong ngày.
Xử lý mặt bằng vườn ươm
Nếu vườn ươm được đặt trên đất rừng, tốt nhất nên đốn cây, chặt nhỏ và vận chuyển đi nơi khác thay vì đốt tại chỗ. Dù tốn kém hơn, nhưng cách này giữ được lớp đất mùn và độ tơi xốp tự nhiên, giúp hạt nảy mầm tốt hơn. Đốt cây tại chỗ sẽ phá hủy lớp phủ thực vật, làm đất cứng và kém thích hợp cho sự phát triển của cây con.
Thiết kế luống trồng
Chiều rộng luống không quá 1,5 mét, chiều dài khoảng 5 mét. Giữa các luống nên đào rãnh nông để dẫn nước đến đầu mỗi luống. Vào mùa khô, cho nước chảy liên tục vào rãnh để thấm dần, giữ đất mát và ẩm. Khi thời tiết nóng nực, đắp các dải phân cách cao 7,5 cm dọc giữa luống để giữ nước lâu hơn. Tuy nhiên, khi có bão, cần dỡ bỏ các dải này và chuyển thành rãnh thoát nước để tránh ngập úng.
Chọn hạt giống
Hạt giống nên được lấy từ những cây khỏe mạnh, tươi tốt, từ những trái chín và chất lượng cao nhất. Dù nhiều người cho rằng việc chọn lọc kỹ lưỡng không mang lại khác biệt rõ rệt, nhưng để đảm bảo cây con sinh trưởng tốt, nên tách hạt khỏi thịt quả trước khi gieo. Khoảng cách giữa các hạt trong lỗ ít nhất 0,6 cm, giữa các lỗ từ 10-15 cm. Thời điểm gieo thích hợp là tháng 3 hoặc tháng 4, nếu trồng lại sau khi nhổ cây cũ thì gieo sớm hơn một tháng. Sau 14-18 tháng, bạn sẽ có một vườn cây tươi tốt nếu sử dụng đất chưa qua canh tác.
Tránh dùng cây non mọc dưới tán cà phê già, thay vào đó hãy ươm hạt giống, đặc biệt khi có đủ nước tưới. Phương pháp này giúp cây phát triển khỏe mạnh và đồng đều hơn.
