Nghệ thuật biểu diễn 2025: Bức tranh rực rỡ và những thách thức phía trước
Năm 2025, gắn liền với các sự kiện trọng đại như 50 năm Giải phóng miền Nam, 80 năm Quốc khánh và 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, nghệ thuật biểu diễn đã trở thành phương tiện biểu đạt sinh động tinh thần yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Tuy nhiên, song hành với những thành tựu đáng ghi nhận, vẫn còn không ít hạn chế và "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ để phát triển bền vững.
Những chương trình nghệ thuật quy mô lớn gây tiếng vang
Chuỗi chương trình nghệ thuật tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, như concert "Tổ quốc trong tim" của Báo Nhân Dân, chương trình "Tự hào là người Việt Nam" từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, hay "80 năm hành trình Độc lập-Tự do" của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đã thu hút hơn 30.000 khán giả trực tiếp mỗi đêm cùng hàng triệu lượt theo dõi qua truyền hình và nền tảng số. Không gian Mỹ Đình được biến thành "quảng trường cảm xúc", nơi âm nhạc, ánh sáng và công nghệ trình chiếu hiện đại hòa quyện để kể câu chuyện Việt Nam đậm đà bản sắc.
Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc, Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn, nhận định: "Năm 2025 khép lại với một bức tranh nghệ thuật biểu diễn rực rỡ, giàu cảm xúc. Mỗi chương trình không chỉ là một màn trình diễn mà còn là một thông điệp văn hóa, là nhịp tim chung của hàng triệu con người hướng về cội nguồn với niềm tự hào sâu sắc".
Thành công vượt biên giới và sự hội nhập quốc tế
Năm 2025 chứng kiến bước chuyển mình của nghệ sĩ Việt trên trường quốc tế. Ca sĩ Tùng Dương nhận giải International Special Awards tại Music Awards Japan 2025, trong khi Đức Phúc được vinh danh tại Intervision Song Contest ở Liên bang Nga. Nhiều nghệ sĩ trẻ cũng giành giải thưởng tại các liên hoan xiếc, piano và nghệ thuật đương đại quốc tế, khẳng định thực lực và tầm vóc mới.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam tiếp tục là điểm đến hấp dẫn cho các đại nhạc hội quốc tế, với các concert quy mô lớn thu hút 40.000-50.000 khán giả mỗi đêm, minh chứng cho năng lực tổ chức sự kiện và sự cởi mở trong hội nhập văn hóa.
Phục hưng nghệ thuật truyền thống và ứng dụng công nghệ
Năm 2025 ghi nhận nỗ lực phục hưng nghệ thuật truyền thống thông qua sáng tạo hiện đại. Các nghệ sĩ như Phương Mỹ Chi, Soobin Hoàng Sơn và Hòa Minzy đã khéo léo lồng ghép yếu tố dân ca, xẩm, chèo vào cấu trúc pop, R&B và EDM, tạo nên sự giao thoa giàu bản sắc. Nhiều sản phẩm đạt hàng triệu lượt xem trực tuyến, chứng minh sức hấp dẫn của chất liệu dân tộc khi được xử lý bằng ngôn ngữ thẩm mỹ đương đại.
Trong lĩnh vực sân khấu, công nghệ 3D mapping, màn hình LED và âm thanh đa kênh được ứng dụng rộng rãi, mở rộng biên độ biểu đạt và góp phần "phá băng" tâm lý khán giả sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh và các sự cố hủy show.
Những điểm nghẽn cần tháo gỡ
Bên cạnh thành tựu, năm 2025 cũng đặt ra nhiều thách thức:
- Hạ tầng kỹ thuật: Nhiều nhà hát và trung tâm văn hóa địa phương xuống cấp, hệ thống âm thanh, ánh sáng lạc hậu, không đáp ứng yêu cầu tổ chức sự kiện lớn. Thiết bị nhập khẩu làm tăng chi phí và đẩy giá vé lên cao.
- Nhân lực: Ngành đối mặt với tình trạng "đứt gãy" ở một số khâu, đặc biệt là thiếu kỹ thuật viên, nhà sản xuất chuyên nghiệp và chuyên gia công nghệ sân khấu. Lực lượng nghệ sĩ trẻ đông đảo nhưng chất lượng chưa đồng đều, đào tạo còn nặng lý thuyết.
- Quản lý và kiểm duyệt: Khâu thẩm định một số chương trình còn sai sót, tình trạng tổ chức cuộc thi người đẹp tràn lan gây dư luận không tốt. Nếu không kiểm soát chặt, việc trao danh hiệu có thể dẫn đến "chạy theo thành tích".
- Bản quyền và chuyển đổi số: Giáo sư, Tiến sĩ Từ Thị Loan cảnh báo nguy cơ lệ thuộc công nghệ khiến sáng tác bị "công cụ hóa", thiếu chiều sâu tư tưởng. Ứng dụng AI đặt ra câu hỏi về tính xác thực và giá trị thẩm mỹ lâu dài.
Định hướng phát triển cho năm 2026
Để khắc phục hạn chế, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc nhấn mạnh cần tập trung nâng cao chất lượng, đảm bảo mỗi chương trình không chỉ đông khán giả mà còn để lại chiều sâu. Cục Nghệ thuật biểu diễn sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng tầm các chương trình lớn và mở rộng sân khấu tới miền núi, hải đảo.
Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng khẳng định nghệ thuật biểu diễn như một ngành công nghiệp sáng tạo, có khả năng đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và quảng bá hình ảnh quốc gia. Ông đề xuất gắn kết nghệ thuật biểu diễn với du lịch, thời trang, ẩm thực và công nghiệp nội dung số, đồng thời kêu gọi sự đồng hành của "bốn bên": Nhà nước, Nhà trường, Nghệ sĩ và Doanh nghiệp.
Với nền tảng vững chắc từ năm 2025, hy vọng năm 2026 sẽ không chỉ là sự kế thừa mà còn là năm bứt phá ngoạn mục, đưa nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiến xa hơn trên trường quốc tế.
