MV 'Come My Way' của Sơn Tùng M-TP hợp tác với rapper Tyga đang là tâm điểm tranh luận, không chỉ về âm nhạc và hình ảnh mà còn về cáo buộc chiếm dụng nghệ thuật. Tâm điểm là việc ê-kíp sản xuất MV bị tố sử dụng hình ảnh và ngôn ngữ tạo hình từ tác phẩm sắp đặt 'Tàn Chỉ' (Vestige of the Land) của nghệ sĩ thị giác Lê Giang mà không xin phép.
Lùm xùm bắt đầu
Ngày 2/6, tổ chức phi lợi nhuận Hanoi Grapevine đăng bài chỉ ra điểm tương đồng giữa 'Tàn Chỉ' và bối cảnh trong MV 'Come My Way' ở phút 3:55. Grapevine công bố nội dung email giữa Lê Giang và đơn vị sản xuất. Trong email, Lê Giang hỏi về nguồn gốc ý tưởng, cho rằng set quay có nhiều điểm tương đồng với tác phẩm năm 2017 của cô dưới sự bảo trợ của Viện Goethe Hà Nội.
'Tàn Chỉ' có cấu trúc kiến trúc gợi liên tưởng đình làng Bắc Bộ đổ vỡ, bề mặt vôi hóa thô nhám và phù điêu rồng rải rác. Lê Giang liên hệ Microwave Soups, đơn vị chỉ đạo mỹ thuật và thiết kế bối cảnh MV, yêu cầu làm rõ. Microwave Soups xác nhận 'Tàn Chỉ' từng xuất hiện trong moodboard tham khảo ban đầu, nhưng đã bị loại khỏi creative deck vì đạo diễn cho rằng không phù hợp.
Ê-kíp giải thích ý tưởng ban đầu từ hình tượng sâu bướm, xây dựng không gian vừa là nơi trú ngụ vừa là sân khấu. Nguồn cảm hứng kiến trúc chính từ nhà rường truyền thống Việt Nam, sau đó điều chỉnh do bối cảnh Ninh Bình. Các họa tiết trang trí tham khảo từ hoa văn kiến trúc truyền thống Việt Nam, mảnh vỡ dưới sàn kết hợp chi tiết chuẩn bị trước và điều chỉnh tại hiện trường.
Khủng hoảng lan rộng
Bài đăng của Grapevine gây tranh cãi. Rạng sáng 3/6, Microwave Soups xin lỗi công khai Lê Giang, thừa nhận tham khảo ngôn ngữ tạo hình phù điêu trong 'Tàn Chỉ' mà chưa xin phép. 'Chúng em hoàn toàn nhận trách nhiệm về thiếu sót này... thực sự xin lỗi vì đã không ứng xử đủ cẩn trọng', đơn vị viết. Antiantiart, đơn vị sản xuất và điều phối dự án, cũng chia sẻ bài xin lỗi và nhận một phần trách nhiệm vì không kiểm soát khâu thiết kế bối cảnh.
Sơn Tùng giữ im lặng, chưa phát ngôn chính thức. Ngày 4/6, anh đăng clip vũ đạo 'Come My Way'. Sự việc tưởng khép lại, nhưng sáng 5/6, Lê Giang lên tiếng. Trên trang cá nhân, cô cho rằng thông báo xin lỗi 'đánh tráo khái niệm', chưa phản ánh đúng bản chất. 'Đây là lời xin lỗi thiếu tôn trọng và không đúng bản chất sự việc sử dụng tác phẩm mà không xin phép', cô viết.
Lê Giang khẳng định các bên chưa chịu trách nhiệm cụ thể về hành vi xâm phạm quyền tác giả theo luật sở hữu trí tuệ. Cô cho biết chủ sở hữu MV vẫn chưa liên hệ để thực hiện nghĩa vụ khi sử dụng tác phẩm. Ngoài ra, cô phải đối mặt với công kích cá nhân và bình luận ảnh hưởng uy tín trên mạng xã hội. Nữ nghệ sĩ đau lòng khi tranh cãi xuất phát từ những người trong lĩnh vực sáng tạo, nơi tôn trọng chất xám là giá trị cốt lõi.
Dù các đơn vị sản xuất đã xin lỗi và nhận thiếu sót, vấn đề cốt lõi về sử dụng tác phẩm chưa xin phép vẫn chưa được giải quyết thỏa đáng.
