Ngày 16-5, Bộ Công an thông báo Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 5 vụ án hình sự liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự. Các vụ án này tập trung vào những tên tuổi quen thuộc trong lĩnh vực âm nhạc, giải trí số và tổ chức biểu diễn tại Việt Nam như BH Media, Lululola Entertainment, Mây Sài Gòn và 1900 Group.
BH Media - Ông lớn nhiều lần vướng lùm xùm bản quyền
Trong vụ án tại Công ty CP Thương mại và Dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media), cơ quan điều tra đã khởi tố bị can Nguyễn Hải Bình, Tổng Giám đốc BH Media, đồng thời là Phó Chủ tịch Hiệp hội Bản quyền tác giả Việt Nam. BH Media là doanh nghiệp hoạt động mạnh trong lĩnh vực phân phối nội dung số, quản lý hệ thống kênh YouTube và khai thác bản quyền âm nhạc. Đơn vị này sở hữu mạng lưới kênh với hàng chục triệu người theo dõi, trải rộng từ nhạc trẻ, dân ca, thiếu nhi đến nội dung giải trí và Phật giáo.
Tuy nhiên, BH Media từng nhiều lần vướng tranh cãi liên quan bản quyền. Đáng chú ý nhất là vụ việc ca khúc Tiến quân ca vào năm 2021. Khi đó, phản ánh trên VTV cho thấy bản ghi ca khúc bị xác nhận sở hữu bản quyền trên YouTube, gây ra làn sóng tranh luận lớn. Sau đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định mọi hành vi ngăn chặn hoặc cản trở việc phổ biến Tiến quân ca đều trái pháp luật. BH Media giải thích rằng quyền tác giả của tác phẩm vẫn thuộc về tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ, còn quyền liên quan đối với bản ghi thuộc đơn vị sản xuất là Hồ Gươm Audio, sau đó ủy quyền cho BH Media quản lý và khai thác trên YouTube.
Ngoài vụ việc liên quan Tiến quân ca, BH Media cũng từng xảy ra tranh chấp với nhiều nghệ sĩ và nhà sản xuất về quyền khai thác nội dung trên nền tảng số, trong đó có nhạc sĩ Giáng Son hay ca sĩ Thiên Vương. Đơn vị này cũng từng bị phản ứng vì các nội dung liên quan nghệ sĩ Thu Hiền trên YouTube.
Lululola - Hiện tượng live music tại Đà Lạt
Ở một vụ án khác, Cơ quan CSĐT Bộ Công an khởi tố Võ Văn Nam, Giám đốc Lululola Entertainment. Lululola là thương hiệu gắn với chuỗi đêm nhạc acoustic nổi tiếng tại Đà Lạt sau đại dịch COVID-19. Mô hình cà phê kết hợp biểu diễn âm nhạc ngoài trời của đơn vị này từng trở thành đặc sản giải trí tại Đà Lạt, thu hút đông đảo khán giả trẻ và khách du lịch.
Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng từng xuất hiện trong các đêm diễn của Lululola như Lệ Quyên, Phan Mạnh Quỳnh, Quốc Thiên, Trung Quân hay Văn Mai Hương. Các video biểu diễn phát hành trên YouTube thường đạt hàng triệu lượt xem. Giá vé tại Lululola dao động tùy ca sĩ, vị trí và thời điểm. Các show lớn thường có giá từ 400.000 đến 500.000 đồng (vé hạng C, B), lên tới 1,2 triệu đồng, thậm chí 1,8 triệu đồng/vé (hạng VVIP); các đêm acoustic nội bộ hoặc ban nhạc nhỏ có thể thấp hơn (từ 150.000 đến 200.000 đồng). Vé thường bao gồm một đồ uống. Lululola thường tổ chức các đêm nhạc acoustic vào thứ Hai, Tư, Sáu, Bảy và Chủ nhật hàng tuần. Sức chứa tại đây lên đến 400-1000 khách (khu trong nhà 4 lầu và khuôn viên ngoài trời) tùy theo cách bố trí sân khấu. Người xem có thể đặt vé qua website chính thức, fanpage hoặc các nền tảng bán vé đối tác như Klook, TicketGo hoặc Ticketbox.
Theo đánh giá của người xem, mặc dù Lululola có ít đêm nhạc với ca sĩ nổi tiếng nhưng bù lại có nhiều đêm nhạc của ca sĩ địa phương với giá cả phải chăng, phù hợp với đông đảo khán giả bình dân.
Mây Lang Thang - Du lịch kết hợp âm nhạc
Liên quan vụ án tại Công ty TNHH Mây Sài Gòn, cơ quan điều tra khởi tố hai bị can gồm Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy. Nguyễn Trung Trường Huy là doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực truyền thông và sáng tạo. Ông cùng Võ Hoàng Việt xây dựng thương hiệu Mây Lang Thang tại Đà Lạt từ năm 2019.
Ban đầu, Mây Lang Thang là mô hình kết hợp cà phê, homestay và sân khấu âm nhạc. Sau đó, thương hiệu này phát triển thành một trong những mô hình tiên phong cho xu hướng du lịch kết hợp trải nghiệm âm nhạc tại Việt Nam. Từ không gian nhỏ trên đường Hoàng Hoa Thám, Mây Lang Thang mở rộng sang nhiều địa điểm lớn hơn như Măng Lin, Đồi Mây, đồng thời tổ chức các đêm nhạc định kỳ tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.
Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng từng tham gia biểu diễn tại đây như Mỹ Tâm, Hà Anh Tuấn, Mỹ Linh, Uyên Linh, Hà Nhi hay Vũ. Mây Lang Thang và Mây Sài Gòn từng bị Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) nhắc tên trong tranh cãi về nghĩa vụ thanh toán tiền bản quyền âm nhạc cách đây vài năm.
Giá vé tại Mây Lang Thang dao động tùy ca sĩ, vị trí và thời điểm. Các show thường có giá từ 400.000 đến 500.000 đồng (hạng Standard 2) cho đến 1,5 triệu đồng/vé (hạng Premium). Các khu vực gần sân khấu có giá cao nhất và thường kèm đồ uống. Một số đêm diễn lớn tại Hà Nội và TP.HCM từng có giá vé lên gần 2 triệu đồng. Chuỗi sân khấu âm nhạc Mây Lang Thang thường tổ chức khoảng 20 đêm nhạc mỗi tháng, trải dài qua các địa điểm biểu diễn khác nhau. Tại Đà Lạt (cơ sở gốc), không gian nghe nhạc ngoài trời tại hẻm Hoàng Hoa Thám có sức chứa từ 700 đến 900 khán giả. Ngoài ra, tại tổ hợp này còn có sân khấu nhỏ hơn mang tên Mây In The Nest với sức chứa khoảng 300 khách. Tại các thành phố khác, khi tổ chức lưu diễn (ví dụ tại TP.HCM), Mây Lang Thang thường sử dụng các không gian rộng hơn với khoảng 1.400 đến 2.000 ghế.
Người xem có thể đặt vé qua website và fanpage của Mây Lang Thang hoặc các nền tảng bán vé đối tác như Ticketbox. Theo đánh giá của người xem, các đêm nhạc của Mây Lang Thang quy tụ nhiều ca sĩ nổi tiếng, có sức ảnh hưởng nên thường xuyên kín chỗ.
1900 Group - Tổ hợp giải trí tại Hạ Long
Trong nhóm vụ án liên quan 1900 Group, hai bị can bị khởi tố gồm Nguyễn Minh Đức và Ngô Thanh Tùng. Theo giới thiệu từ đơn vị này, 1900 Group hoạt động trong lĩnh vực F&B, tổ chức sự kiện và giải trí tại Hạ Long. Trong đó, Thông Zeo là tổ hợp cà phê phong cách Đà Lạt, còn Đồi Mặt Trời là không gian kết hợp nhà hàng, đồ uống và biểu diễn âm nhạc với sự tham gia của nhiều ca sĩ nổi tiếng.
Các đêm nhạc thuộc concept Thanh Âm Bên Thông, acoustic hoặc live show tại đây thường bán vé theo từng chương trình và nghệ sĩ khách mời. Một số show cỡ nhỏ hoặc event dạng club/event nội bộ của hệ sinh thái 1900 từng có giá khoảng 250.000 đến 350.000 đồng/vé. Tuy nhiên, với các đêm nhạc lớn tại Đồi Mặt Trời hoặc Thanh Âm Bên Thông có ca sĩ hạng A, mức giá thực tế có thể lên trên 1 triệu đồng/vé ở khu VIP.
Giọng ca để đời - Đế chế nhạc xưa
Ở vụ án tại Trung tâm Giọng ca để đời, cơ quan điều tra khởi tố bị can Diệp Văn Lập. Ông Diệp Văn Lập được công chúng biết đến nhiều hơn với nghệ danh Quang Lập - giọng ca nổi tiếng của dòng nhạc bolero và trữ tình quê hương trên YouTube, sở hữu kênh có hơn 1 triệu người theo dõi. Nhiều ca khúc gắn với tên tuổi Quang Lập như Về đâu mái tóc người thương, Sầu tím thiệp hồng, Đêm buồn tỉnh lẻ hay Nhật ký đời tôi từng thu hút lượng lớn người xem trên nền tảng số.
Giọng ca để đời là mô hình kênh nội dung khai thác nhạc vàng, bolero, các bản ghi live và video biểu diễn cũ để phát hành liên tục trên YouTube và Facebook, phục vụ nhóm khán giả trung niên yêu nhạc xưa. Trước đó, ca sĩ Quang Lập cũng từng xuất hiện trên truyền thông liên quan vụ tranh chấp căn nhà tại phường Bình Trị Đông, TP.HCM. Sau quá trình xét xử, tòa án tuyên buộc ông cùng những người liên quan phải bàn giao lại tài sản cho chủ sở hữu hợp pháp.
Theo Bộ Công an, sau khi được Viện KSND tối cao (Vụ 3) phê chuẩn, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã thi hành các quyết định tố tụng theo đúng quy định pháp luật. Cơ quan điều tra hiện tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ hành vi của các bị can và cá nhân liên quan, đồng thời xác minh, thu hồi tài sản nếu có.
Bộ Công an cho biết việc khởi tố loạt vụ án này nhằm thực hiện Công điện số 38 của Thủ tướng về tăng cường đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan; đồng thời đẩy nhanh tiến độ phát hiện, điều tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực này trên phạm vi cả nước.
