Lãnh đạo Trung ương cảnh báo: Hát nhép là thiếu trung thực, khán giả sẽ quay lưng
Trong bối cảnh số hóa đang tác động mạnh mẽ đến văn hóa, ông Trần Thanh Lâm, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đã lên tiếng về hiện tượng "hát nhép" tại một tọa đàm gần đây. Ông nhấn mạnh đây là hành vi thiếu trung thực, có thể khiến khán giả quay lưng và làm suy giảm giá trị nghệ thuật.
Hát nhép: Biểu hiện của sự dễ dãi và thiếu văn hóa
Tại tọa đàm "Văn hóa trong kỷ nguyên số - Từ bản sắc đến sức mạnh mềm quốc gia" do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam và HTV tổ chức ở TP.HCM, ông Trần Thanh Lâm đã chỉ ra những lỗ hổng trong "thế trận an ninh văn hóa". Ông cho rằng sự xâm lăng của văn hóa ngoại lai cùng với tình trạng dễ dãi, cẩu thả trong biểu diễn đang đe dọa các chuẩn mực xã hội.
Ông Lâm phân tích: "Hát nhép bản chất là hát không trung thực, nói một đằng làm một nẻo. Chúng ta hình dung một nghệ sĩ ghi âm sẵn 10-15 bài tủ, 'đút túi' mang đi biểu diễn, thì còn đâu là cảm xúc, còn đâu là việc nâng cao trình độ nghệ thuật. Khi đã có sẵn những bài hát được ghi âm, làm gì còn cảm xúc, còn sự phản ứng trực tiếp với khán giả. Đến một lúc nào đó, khán giả sẽ quay lưng lại, ngồi ở nhà để xem, chứ cần gì đến tận rạp, sân khấu nữa".
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận một số chương trình đặc thù có thể cần ghi âm sẵn để đảm bảo chất lượng, nhưng tinh thần chung vẫn là hướng đến sự trung thực trong biểu diễn.
Quy định cấm hát nhép được ủng hộ rộng rãi
Trước đó, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã ban hành văn bản siết chặt kỷ cương, nghiêm cấm hành vi sử dụng bản ghi âm thay cho giọng hát trực tiếp. Tiếp theo, Cục Nghệ thuật Biểu diễn thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng gửi Công văn số 745 đến các địa phương để chấn chỉnh tình trạng này, coi đó là hành vi "có dấu hiệu lừa dối khán giả".
Nhạc sĩ Nguyễn Minh Cường chia sẻ: "Tôi nghĩ các ca sĩ cũng mong muốn được thể hiện giọng hát của mình nhằm mang đến những tiết mục biểu diễn tốt nhất trước công chúng". Đồng quan điểm, nhạc sĩ Lưu Thiên Hương cho rằng động thái này phù hợp với xu hướng chuyên nghiệp hóa, đáp ứng nhu cầu của khán giả sẵn sàng chi trả cho các buổi concert.
Nhiều ca sĩ khác cũng lên tiếng ủng hộ. Ca sĩ Thiên Vương thẳng thắn: "Một ca sĩ lạm dụng hát nhép sẽ là một cái kết sớm cho sự nghiệp của họ". Ca sĩ Thảo Trang thì nhận định hát nhép như "cực hình" đối với người chuyên nghiệp, dù cô thừa nhận trong một số trường hợp ghi hình, việc thu âm trước là cần thiết để đảm bảo chất lượng âm thanh.
Thực trạng hát nhép và những tranh cãi
Thời gian qua, hiện tượng hát nhép, hát đè đã trở nên phổ biến không chỉ ở các chương trình truyền hình mà còn tại những sân khấu lớn. Ví dụ, tại Làn Sóng Xanh, ca sĩ Duyên Quỳnh từng gây tranh cãi khi để lộ hình ảnh buông micro nhưng giọng hát vẫn vang lên. Ở các concert, việc sử dụng hát đè gần như trở thành thông lệ, đặc biệt với những chương trình trình diễn công phu.
Ranh giới giữa hỗ trợ kỹ thuật và lạm dụng ngày càng mờ nhạt, khiến khán giả khó phân biệt giọng hát thật. Dù playback đôi khi là giải pháp kỹ thuật cần thiết, sự phụ thuộc quá mức vẫn làm giảm trải nghiệm và tiếp tục gây tranh cãi về tính trung thực trong nghệ thuật biểu diễn.
Ông Trần Thanh Lâm cũng đánh giá cao các động thái của Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, đồng thời cảm ơn báo chí đã "rung lên hồi chuông cảnh báo" để quay trở lại các giá trị tích cực của văn hóa và nghệ thuật.
