Tham gia famtrip khảo sát du lịch xanh Ninh Bình do Liên Chi hội Du lịch Xanh Việt Nam phối hợp Hiệp hội Du lịch địa phương tổ chức, chúng tôi có dịp ghé thăm Thung Nham – nơi được mệnh danh là “thiên đường của các loài chim”. Dù đã từng đến đây nhiều lần, nhưng lần này, điểm đến vẫn khiến tôi ngỡ ngàng bởi show thực cảnh mới mang tên “Khúc hát thiên nhiên”.
Trải nghiệm xanh giữa lòng di sản
Lấy núi rừng, sông nước làm phông nền sống, show diễn đưa người xem bước vào hành trình nghệ thuật đặc sắc qua bốn trạm dừng: mở ra với mặt nước Hồ Tiên cùng bước chân “Khởi hành” kỳ thú của Dế Mèn; tiếp nối không gian bầu trời với khoảnh khắc vỗ cánh “Vươn cao”; chậm lại lắng nghe lời thì thầm của vạn vật trong “Hồi sinh”; và khép lại với vũ điệu “Nở rộ” của các loài hoa.
Bà Cao Thị Hòa, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ Thương mại và Du lịch Doanh Sinh – Khu du lịch sinh thái Thung Nham, cho biết nơi đây luôn giữ lại vẻ đẹp nguyên bản của thiên nhiên, từ vườn chim tự nhiên, cảnh quan sinh thái đến kiến trúc thân thiện với môi trường.
Rời Thung Nham, đoàn khảo sát tiếp tục đến Tràng An – Bái Đính, nơi thiên nhiên và văn hóa hòa quyện trong chiều sâu di sản, và kết thúc hành trình tại Emeralda Resort Ninh Bình – khu nghỉ dưỡng đậm chất làng quê Bắc Bộ bên Khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long. Đây đều là những điểm đến vừa được Hiệp hội Du lịch Việt Nam gắn biển Du lịch Xanh VITA Green.
Với việc tiên phong thực hiện bộ tiêu chí du lịch xanh và dẫn đầu cả nước về số lượng đơn vị được cấp nhãn VITA Green, Ninh Bình đang từng bước định hình hệ sinh thái du lịch bền vững, hướng tới hình ảnh điểm đến xanh, hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam và khu vực.
Nguồn tài nguyên “xanh” vô giá
Ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, đánh giá Ninh Bình là một trong những địa phương tiêu biểu hội tụ điều kiện để trở thành hình mẫu du lịch xanh, với trụ cột là Quần thể Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Tràng An cùng hệ thống núi đá vôi, rừng ngập mặn. Nguồn tài nguyên “xanh” này là kho tàng vô giá để mảnh đất cố đô phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với giá trị văn hóa bản địa. Đây cũng là hướng đi chiến lược giúp Ninh Bình nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị điểm đến, nhất là khi du khách ngày càng quan tâm đến yếu tố xanh và trách nhiệm trong hành trình du lịch.
Tiên phong lan tỏa giá trị xanh
Năm 2025, Quần thể danh thắng Tràng An giành danh hiệu “Best of the best” – hạng mục cao nhất của Giải thưởng du lịch Travellers' Choice do Trip Advisor vinh danh, dành cho 1% điểm đến tốt nhất thế giới. Tam Cốc-Bích Động và Chùa Bái Đính cũng được bình chọn là Điểm đến nổi bật năm 2025, nằm trong Top 10% điểm đến được yêu thích nhất thế giới.
Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình Bùi Văn Mạnh cho biết, thành công của du lịch Ninh Bình dựa trên mô hình ba trụ cột: Nhà nước – doanh nghiệp – cộng đồng địa phương. Nhà nước đóng vai trò tham mưu, xây dựng chiến lược, quy hoạch và giám sát; doanh nghiệp là chủ thể thực hiện dự án; cộng đồng địa phương vừa là chủ thể di sản, vừa tham gia bảo tồn và khai thác. Chỉ khi cả ba bên đồng hành, vị thế điểm đến mới được nâng cao toàn diện.
Theo ông Mạnh, Ninh Bình đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể như khuyến khích chèo thuyền tay, đi bộ trekking theo lộ trình định sẵn để hạn chế tác động tiêu cực; kiên quyết từ chối các đề xuất sử dụng động cơ hay cáp treo trong khu vực di sản, dù có thể mang lại giá trị kinh tế lớn, nhằm bảo đảm lợi ích lâu dài cho môi trường và cộng đồng.
Những “khoảng trống” cần lấp đầy
Dẫu vậy, hành trình phủ xanh du lịch Ninh Bình vẫn còn những thách thức. Theo Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Ninh Bình Dương Thị Thanh, đó là sự thiếu đồng đều trong nhận thức về du lịch xanh giữa các đơn vị; sự hạn chế về nguồn lực đầu tư khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ khó đổi mới công nghệ, hoàn thiện quy trình và đào tạo nhân lực. Bên cạnh đó, việc hình thành sản phẩm du lịch xanh đặc trưng, có chiều sâu và khả năng cạnh tranh cao vẫn cần thêm thời gian, sự liên kết và hỗ trợ đồng bộ.
Ông Tống Anh Đệ, Tổng Giám đốc Ninh Bình Legend Hotel – đơn vị đã được gắn biển du lịch xanh VITA Green, cho biết chuyển đổi xanh là những hoạt động gần gũi, bắt đầu từ việc nhỏ nhất, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn mơ hồ về bản chất du lịch xanh hoặc không biết bắt đầu từ đâu. Sở Du lịch cần tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp lưu trú, lữ hành, điểm đến và cộng đồng để hình thành chuỗi sản phẩm du lịch xanh trên tất cả các mắt xích.
Với mục tiêu tập hợp, liên kết các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch xanh, Chi hội Du lịch xanh tỉnh Ninh Bình đã chính thức được thành lập. Chi hội sẽ nhân rộng các mô hình du lịch xanh thông qua vận động, hướng dẫn hội viên thực hiện tiêu chí; phối hợp tổ chức xúc tiến, quảng bá, đào tạo, hội thảo và liên kết hợp tác phát triển du lịch xanh.
