Hội Vật Truyền Thống Hà Nội: Sôi Động Nhưng Tiềm Ẩn Rủi Ro Và Thách Thức
Lễ hội thôn Thư Cưu, thuộc xã Đông Anh, Hà Nội, có thể không quá nổi tiếng với đông đảo công chúng, nhưng một khi đặt chân đến đây, du khách sẽ không khỏi bất ngờ trước Giải vật Dân tộc được tổ chức nhân dịp hội làng. Một sới vật quy mô, được che chắn cẩn thận để các đô vật có thể thi đấu trong mọi điều kiện thời tiết, luôn thu hút khán đài chật kín người xem. Không chỉ thanh niên nam nữ trong làng, lễ hội còn quy tụ nhiều đô vật có tiếng, bao gồm cả những gương mặt nữ nổi bật như Anh Thơ, Quỳnh Như, và Anh Thư.
Khôi Phục Và Lan Tỏa Truyền Thống Vật Cổ Truyền
Dù không phải ai cũng am hiểu sâu về các đòn thế hay luật thi đấu, nhưng không khí sôi động với tiếng trống thùng cổ vũ và những tràng hò reo của khán giả hầu như không bao giờ ngớt. Anh Đào Hữu Hồng, một cư dân thôn Xuân Trạch, chia sẻ: “Vùng đất Đông Anh xưa vốn nổi tiếng với truyền thống vật cổ truyền, nhiều hội làng từng có giải đấu vật. Tuy nhiên, một thời gian dài, môn thể thao này bị gián đoạn vì nhiều lý do. Những năm gần đây, nhiều hội làng đã khôi phục giải đấu vật, thu hút không chỉ thanh niên mà cả những người trung niên và cao tuổi tham gia. Tôi rất vui khi được chứng kiến những trận đấu đẹp mắt và đầy ý nghĩa này.”
Hà Nội từ lâu đã được biết đến như một cái nôi của các “lò” vật truyền thống. Có thể kể đến làng Mai Động (nay thuộc phường Vĩnh Tuy), làng Triều Khúc (phường Thanh Liệt), hay ở xứ Đoài với các làng Cấn Hữu (xã Quốc Oai) và Yên Nội (xã Vật Lại). Ở khu vực phía bắc thành phố, các xã như Đông Anh, Quang Minh, Sóc Sơn đều có phong trào vật phát triển mạnh mẽ.
Sự Phát Triển Mạnh Mẽ Và Chuyên Nghiệp Hóa
Khi đời sống văn hóa và tinh thần ngày càng được nâng cao, nhiều hội làng đã được khôi phục, mang đến sức sống mới cho môn vật cổ truyền. Các giải đấu không chỉ thu hút thanh niên địa phương mà còn có sự góp mặt của nhiều kiện tướng quốc gia và thậm chí là các đô vật quốc tế. Nhiều giải được tổ chức một cách chuyên nghiệp, chẳng hạn như Giải đấu vật Lễ hội Cổ Loa, Giải đấu vật Triều Khúc, Yên Nội, và gần đây nhất là Giải đấu vật xã Dương Hòa.
Ở giải đấu này, lễ khai mạc đặc sắc với màn trình diễn “vật thờ” của hai đô vật cao niên trong làng. Những miếng đánh tuy không quá mạnh mẽ nhưng lại giàu kỹ thuật, được thực hiện một cách bài bản và khoan thai, thể hiện bề dày văn hóa truyền thống của địa phương. Giải đấu vật năm nay bao gồm các nội dung: Nâng cao, phong trào và không chuyên (giải chân đất). Các trận đấu được tổ chức theo đúng Luật Vật dân tộc hiện hành, đảm bảo an toàn và đề cao tinh thần trung thực, cao thượng.
Những Thách Thức Và Vấn Đề Đáng Quan Tâm
Tuy nhiên, bên cạnh sự phát triển sôi nổi, năm nay đã xuất hiện những sự cố đáng tiếc. Điển hình là trường hợp một đô vật tử vong khi tham gia giải đấu vật lễ hội thôn Thái Lai (xã Kim Anh), cùng với việc một nữ đô vật xinh đẹp sau khi tham gia hội vật ở xã Đông Anh bị quấy rối bằng những hình ảnh cắt ghép và nhiều bình luận khiếm nhã. Đây không phải là trường hợp duy nhất, khi nhiều đô vật nữ khác cũng thường xuyên bị quay phim, chụp ảnh và đăng tải lên mạng với những lời bình luận thiếu tế nhị, thậm chí thô tục.
Theo đô vật Đào Hồng Sơn, rủi ro chấn thương là điều không thể tránh khỏi trong môn đấu vật. Các vận động viên chuyên nghiệp và bán chuyên nghiệp thường có kỹ năng phòng tránh sang chấn, trong khi vận động viên phong trào lại thiếu những kỹ năng này. Một số vận động viên phong trào còn sử dụng các miếng đánh không được phép, dẫn đến nguy cơ chấn thương cao hơn. Bên cạnh đó, việc ban tổ chức không giám sát chặt chẽ cân nặng của các vận động viên cũng là một nguy cơ tiềm ẩn khi các đô vật thi đấu ở những hạng cân chênh lệch.
Hướng Đến Sự Phát Triển Bền Vững
Đấu vật tại các lễ hội đang phát triển mạnh ở nhiều địa phương, do đó, cơ quan chức năng cần sớm xây dựng các quy định, điều lệ tổ chức và giám sát chặt chẽ hơn. Điều này sẽ giúp ban tổ chức các sới vật cũng như các vận động viên, dù là phong trào hay chuyên nghiệp, tuân thủ đúng các tiêu chuẩn an toàn. Đồng thời, khán giả cũng cần nâng cao ý thức, trở nên lành mạnh và văn minh hơn khi tham dự, xem và cổ vũ, nhằm lan tỏa những giá trị tốt đẹp của môn thể thao truyền thống này.
