Vết Sẹo Lịch Sử Trên Những Cây Dầu Cổ Thụ Ở Làng Tà Lài
Đến nay, những vết tích in hằn trên mỗi gốc cây dầu tại làng Tà Lài vẫn còn rõ ràng, dễ dàng nhận thấy. Nhìn vào, ai cũng cảm thấy xót xa, nhưng nếu không có giá trị hữu ích từ việc lấy dầu thắp sáng và bán cho các xưởng đóng ghe thuyền ngày xưa, liệu những cây cổ thụ này có tồn tại được đến bây giờ? Đó là câu hỏi gợi lên từ khung cảnh độc đáo nơi đây.
Làng Tà Lài: Nơi Giao Thoa Giữa Thiên Nhiên Và Văn Hóa
Làng Tà Lài tọa lạc ở thượng nguồn sông Đồng Nai, giáp ranh với Vườn quốc gia Cát Tiên, thuộc địa phận tỉnh Đồng Nai. Đây là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc Mạ và Stiêng, tạo nên một cộng đồng giàu bản sắc. Cánh đồng tại làng được ví von như "cánh đồng châu Âu" nhờ vẻ đẹp hiếm có: xung quanh được bao bọc bởi màu xanh ngút ngàn của rừng, còn giữa đồng lại có hàng trăm cây dầu cổ thụ vươn cao sừng sững, tạo nên một khung cảnh kỳ vĩ và độc lạ.
Dấu Vết Của Quá Khứ: Từ Việc Lấy Dầu Đến Bảo Tồn
Điều đặc biệt thu hút sự chú ý là trên thân các cây dầu đều có dấu vết bị đẽo thành lỗ và bị đốt. Theo lời kể của bà con đồng bào, đây là di tích từ những năm xưa, khi người dân đốt cây để lấy dầu thắp sáng, phần dư thừa thì bán cho các xưởng đóng ghe, thuyền, giúp kiếm thêm thu nhập mua thức ăn. Anh K'Dũng, 41 tuổi, nhớ lại: "Từ hồi còn bé, khoảng 6-7 tuổi, tôi đã theo người lớn đi lấy dầu. Họ dùng dao rựa chặt vào cây tạo lỗ, rồi đốt để cây tiết ra dầu."
Sau này, khi đời sống được nâng cao và nhờ sự vận động tích cực của chính quyền cùng lực lượng kiểm lâm, người đồng bào đã ngừng việc đốt cây lấy dầu. Tuy nhiên, những vết thương cháy xém trên thân cây vẫn còn đó, như một chứng nhân lịch sử. Một số cây không thể trụ vững theo thời gian, chỉ còn trơ lại gốc. Anh K'Dũng giải thích: "Những cây dầu bị cháy, ngã đổ chủ yếu là do sét đánh. Cánh đồng này hay có sét, mỗi khi trời mưa, mọi người đều sợ không dám ra đồng."
Thách Thức Và Cơ Hội Cho Cộng Đồng
Ngoài sét, một mối nguy hiểm khác luôn thường trực với đồng bào là voi rừng. Vào mỗi mùa lúa chín, voi rừng thường xuyên ra phá hoại, buộc bà con phải canh chừng, đuổi đàn và tranh thủ gặt hái để giảm thiểu thiệt hại. Để ứng phó, chính quyền đã lắp đặt hàng rào cảnh báo voi rừng ngăn chặn giữa cánh đồng và rừng Nam Cát Tiên, giúp bảo vệ mùa màng.
Cuối mỗi ngày làm việc vất vả, bà con đồng bào thường gùi thực phẩm về nhà, mang theo hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn. Hiện nay, cộng đồng ở làng Tà Lài mong muốn du lịch được đẩy mạnh khai thác tại cánh đồng Tà Lài, biến nơi đây thành điểm đến hấp dẫn để tăng thêm thu nhập và quảng bá văn hóa địa phương.
Những vết sẹo trên cây dầu không chỉ là ký ức của quá khứ mà còn mở ra tiềm năng du lịch sinh thái và văn hóa, góp phần bảo tồn di sản và phát triển bền vững cho làng Tà Lài.
