Ngày 17.6.2026, UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 1095/QĐ-UBND điều chỉnh tiến độ dự án Quần thể khu du lịch sinh thái, cáp treo Mẫu Sơn, ấn định hạn chót cho tuyến cáp treo là quý 2/2028. Dự án tổng vốn hơn 7.352 tỉ đồng, quy mô 692,26 ha, được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 1 với mức đầu tư hơn 4.898 tỉ đồng buộc nhà đầu tư phải hoàn thành tuyến cáp treo cùng các công trình phụ trợ đúng hạn. Giai đoạn 2 (2.454 tỉ đồng) gồm khu khách sạn, trung tâm sự kiện và khu mua sắm sẽ được xây dựng, dự kiến khai thác đồng bộ toàn bộ quần thể vào quý 4/2032.
Gỡ nút thắt kéo dài nhiều năm
Dự án từng trễ hẹn nhiều lần kể từ khi có chủ trương năm 2018, nhưng nay công tác mặt bằng đã có tiến triển rõ rệt. Tại khu vực Phặt Chỉ và ga đi, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đạt 100%. Khu vực đỉnh Mẫu Sơn đã đạt trên 95%. Hơn 150 hộ dân đã phối hợp kiểm đếm, trên 60 hộ nhận tiền tạm ứng và bàn giao mặt bằng, nhiều hộ tự nguyện di dời hàng chục ngôi mộ bị ảnh hưởng. Hiện dự án đang tập trung xử lý 4 công trình hạ tầng cần di dời: Trạm Khí tượng, Trạm VOV, Trạm VNPT và đường dây 110 kV, cùng khu vực hầm rượu Mẫu Sơn Đỉnh.
Ông Đoàn Thanh Sơn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, khẳng định quyết tâm của tỉnh: "Mặc dù gặp nhiều khó khăn, tỉnh luôn kiên trì đồng hành cùng doanh nghiệp, tập trung tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện thủ tục pháp lý và tạo điều kiện thuận lợi nhất để dự án được triển khai."
Hiện trạng hoang tàn trên đỉnh Mẫu Sơn
Trong khi dự án rục rịch tăng tốc, thực tế trên đỉnh Mẫu Sơn vẫn là bức tranh ngổn ngang. Ở độ cao hơn 1.500 m, các căn biệt thự Pháp cổ rêu phong, mái ngói sụp lở, cỏ dại giăng kín. Dù được ví như "Đà Lạt của vùng Đông Bắc", khu vực đỉnh núi thiếu trầm trọng dịch vụ lưu trú và nhà hàng đạt chuẩn. Sự đối lập giữa quá khứ tấp nập và hiện tại điêu tàn khiến du khách thất vọng. Anh Trần Văn Hoàng (35 tuổi, du khách Hà Nội) chia sẻ: "Lái xe gần 200 km từ Hà Nội lên đây, gia đình tôi háo hức muốn trải nghiệm không khí mát mẻ. Thế nhưng lên tới nơi, tìm mỏi mắt không thấy quán ăn hay chỗ nghỉ khang trang. Trẻ con đói bụng mà dịch vụ sơ sài quá, chúng tôi đành ngậm ngùi chụp vội vài bức ảnh rồi quay xuống núi."
Sự hoang tàn còn ảnh hưởng đến đời sống đồng bào Dao. Nhiều hộ nằm trong vùng dự án rơi vào cảnh "đi mắc núi, ở lại mắc sông", nhà cửa xuống cấp không thể cơi nới hay xây mới. Thu nhập eo hẹp chỉ bám víu vào việc bán chanh rừng, mật ong hay dịch vụ tắm lá thuốc thưa thớt khách. Anh Dương Trung Minh (xã Mẫu Sơn) bộc bạch: "Chúng tôi nằm trong vùng dự án, nhà cửa xuống cấp nhiều năm nay mà không thể cơi nới hay xây mới, muốn mạnh dạn vay vốn làm cái homestay nhỏ đón khách cũng khó khăn. Giờ nghe tin tỉnh chốt mốc thời gian làm cáp treo rõ ràng, bà con ai cũng khấp khởi mừng. Chúng tôi chỉ mong Nhà nước và chủ đầu tư làm đúng tiến độ, để dân bản sớm ổn định cuộc sống, có thêm công ăn việc làm."
Kỳ vọng sinh kế mới cho người dân bản địa
Với các mốc thời gian thi công mới, bài toán sinh kế đang dần hé mở. Tỉnh Lạng Sơn định hướng khi dự án đi vào hoạt động sẽ ưu tiên sử dụng lao động tại chỗ, tạo việc làm mới, đặc biệt cho con em các hộ bị thu hồi đất. Dự án cáp treo Mẫu Sơn không chỉ hứa hẹn hồi sinh khu du lịch mà còn mang lại cuộc sống ổn định cho người dân nơi đây, sau nhiều năm chờ đợi trong cảnh quy hoạch treo.
