Du lịch cộng đồng ven biển Ninh Bình đang ngày càng khẳng định sức hút với những mô hình lưu trú độc đáo, mang đậm bản sắc nông thôn. Tại xã Minh Thái, mô hình Ecohost Trực Thắng đã trở thành điểm sáng, nơi du khách có thể trải nghiệm cuộc sống làng quê yên bình. Ngôi nhà truyền thống vốn được xây dựng để con cháu sum họp dịp lễ Tết, nay đã được cải tạo thành nơi lưu trú, giữ nguyên kiến trúc mái ngói, sân gạch, ao vườn. Du khách cùng chủ nhà đi chợ quê, nấu ăn, đạp xe khám phá làng xóm, tìm hiểu nghề làm kèn đồng, nghề mộc, văn hóa Công giáo và lịch sử vùng đất ven biển.
Những mô hình du lịch cộng đồng mới nổi
Xa hơn về phía cửa biển Ba Lạt, An Eco Homestay tại xã Giao Hòa là một ví dụ điển hình. Chị Doãn Thị Thoa (thôn Điện Biên Đông) đã đầu tư xây dựng khu lưu trú giữa không gian đồng quê, gắn trải nghiệm thiên nhiên với đời sống cộng đồng. Các hoạt động như tham quan rừng ngập mặn, đi thuyền cửa sông, mò ngao bãi triều, khám phá nhà thờ ven biển, thưởng thức ẩm thực bản địa được du khách trong và ngoài nước yêu thích bởi sự mộc mạc, gần gũi.
Vườn quốc gia Xuân Thủy - điểm nhấn du lịch sinh thái
Vườn quốc gia Xuân Thủy, vùng lõi của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới châu thổ sông Hồng, là sức hút lớn nhất của khu vực. Với hơn 7.000 ha, nơi đây có hơn 300 loài thực vật, gần 1.600 loài động vật và 222 loài chim, trong đó nhiều loài quý hiếm trong Sách đỏ. Xuân Thủy được ví như “ga chim quốc tế”, đón hàng chục nghìn cá thể chim di cư từ Siberia, Mông Cổ, Trung Quốc, Nhật Bản và các nước Đông Bắc Á.
Triển vọng sinh kế mới bền vững
Dù tiềm năng lớn, du lịch nông thôn ven biển Ninh Bình vẫn ở giai đoạn khởi đầu. Nhiều mô hình hoạt động đơn lẻ, thiếu liên kết; chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều; hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu. Một số địa phương như làng nghề cây cảnh Vị Khê vướng cơ chế sử dụng đất. Theo bà Bùi Thị Nhàn, Giám đốc điều hành Ecohost Việt Nam, với mô hình Ecohost, người dân là chủ thể du lịch, không chỉ phục vụ mà còn kể chuyện văn hóa, phong tục địa phương.
Đề án phát triển du lịch sinh thái Vườn quốc gia Xuân Thủy giai đoạn 2026-2030 vừa được UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt, với tổng đầu tư hơn 460 tỷ đồng, hướng tới bảo tồn thiên nhiên, xây dựng Xuân Thủy thành điểm đến quan sát chim hàng đầu châu Á. Đề án hình thành các điểm du lịch trọng tâm, 4 tuyến du lịch đặc trưng: du thuyền cửa sông, quan sát chim di cư, trải nghiệm sinh thái và du khảo đồng quê. Mục tiêu cải thiện sinh kế cho cộng đồng vùng đệm, giảm áp lực khai thác tài nguyên.
Ông Trịnh Văn Hậu, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch cộng đồng Giao Xuân, kỳ vọng đề án sẽ tổ chức du lịch bài bản, chuyên nghiệp, mang lại thu nhập ổn định cho người dân. Du lịch cộng đồng ven biển Ninh Bình đang dần khẳng định hướng đi bền vững, kết hợp bảo tồn và phát triển.
