Từ công nhân điện đến ông chủ homestay: Hành trình 'thay áo mới' cho làng Pả Vi
Năm 2016, khi nghe tin làng Pả Vi ở Hà Giang có đề án phát triển du lịch, anh Hiển – một công nhân ngành điện – đã mê mẩn và quyết định nghỉ việc. Anh bán hai mảnh đất, vay mượn khắp nơi để có hơn 600 triệu đồng, bắt đầu hành trình khởi nghiệp tay ngang đầy thử thách. Lúc đó, chính quyền tỉnh Hà Giang đang quyết tâm "thay áo mới" cho ngôi làng thơ mộng này, với mong muốn giúp bà con vừa cải thiện kinh tế qua du lịch, vừa giữ gìn giá trị văn hóa truyền thống bao đời.
Khởi đầu từ con số 0
Ban đầu, đề án chỉ dành cho người H'Mông, nhưng sau đó mở rộng cho nhiều dân tộc khác tham gia phát triển mô hình du lịch cộng đồng. Thấy cơ hội, Hiển về bàn với vợ và đến gõ cửa chính quyền xin hỗ trợ làm homestay. Anh cùng gần 20 hộ khác được rót vốn 60 triệu đồng mỗi căn, bắt đầu khoanh đất, dựng nhà, và lên kế hoạch kinh doanh. Mọi thứ với Hiển đều bắt đầu từ "số 0", nhưng anh vẫn mường tượng đến ngày làng quê đổi khác, tự mỉm cười trên nền đất lởm chởm của những nương ngô bỏ hoang giữa bốn bề đá núi tai mèo.
Những bước đi đầu tiên và bài học quý giá
Tháng 4/2019, Làng Văn hóa Du lịch Cộng đồng Dân tộc H'Mông chính thức mở cửa đón khách. Hiển cùng bà con Pả Vi bày biện nhà cửa thật đẹp, chọn bộ trang phục ấn tượng nhất, và nấu vài món ngon để ăn mừng. Từ đó, bà con chuyển từ làm nương sang phục vụ du lịch, tuy lạ lẫm và hơi lo, nhưng ai nấy đều vui. Làng có gần 30 nóc nhà được thiết kế theo kiến trúc truyền thống của người H'Mông, nhưng ban đầu, du khách phải ở phòng cộng đồng rộng thênh thang, có ngày 30-40 khách cùng ngủ trên một sàn, chỉ ngăn nhau bằng tấm rèm, gây bất tiện.
Nhận ra bài học đầu tiên của người làm du lịch tay ngang, Hiển bớt mơ mộng và gom góp tiền để chỉnh sửa, ngăn phòng, thêm dịch vụ chăm sóc khách chu đáo hơn. "Tôi học từ người này người kia, lên mạng tìm hiểu và nghe du khách góp ý để làm mọi thứ tốt lên", anh chia sẻ. Sau 5 lần thay đổi, hiện tại nhà anh đã ngăn được 19 phòng sạch đẹp, tiện nghi, khiến khách đến ai cũng khen ngợi.
Thành công và tác động tích cực đến cộng đồng
Mô hình kinh doanh của Hiển không chỉ mang lại niềm vui cho bản thân mà còn tạo thêm việc làm cho bà con trong làng, với mức thu nhập gấp 4-5 lần so với canh tác nương ngô trước đây. Làng có ban quản lý, mỗi hộ kinh doanh đều là thành viên, hằng tháng họp rút kinh nghiệm và gỡ rối các vấn đề phát sinh. Thời gian đầu thưa khách, Hiển cùng đại diện các hộ thường ngồi lại bàn cách đổi mới để thu hút hơn. Chính quyền cũng chung tay quảng bá và hỗ trợ chuyển đổi số, giúp du khách biết đến làng ngày càng nhiều.
Vào mùa cao điểm, mỗi tháng nhà Hiển đón trên 1.000 khách lưu trú, đời sống dần khấm khá. Anh tâm sự: "Ở làng, ai làm tốt cái gì sẽ đứng ra hướng dẫn mọi người để cùng nhau phát triển. Nhất là các bạn trẻ, khi đến làm việc, luôn được động viên đừng bỏ học lập gia đình sớm rồi sống mãi với cái nghèo". Người đi trước đưa ra nhiều gợi ý, giúp thanh niên trong làng nỗ lực vươn lên. Hiển tự hào khoe rằng anh có ba nhân viên cũ hiện đang là sinh viên cao đẳng, những người từng có ý định bỏ học nhưng đã thay đổi theo hướng tích cực nhờ được khuyên nhủ.
Trái ngọt sau bao nỗ lực
Ngày nay, làng du lịch từ nương ngô đã nổi tiếng khắp các diễn đàn, khiến ai nấy đều mừng rỡ. Hiển cùng bà con bận rộn đón khách từ khắp nơi đổ về ngắm cảnh núi rừng, ghé Pả Vi nghỉ lại đêm để tham gia đốt lửa trại, xem múa truyền thống, và thưởng thức các món đặc sản như rượu ngô, mèn mén, lợn bản nướng, thắng cố, hay lẩu gà đen nghi ngút khói. Hồi mới bắt tay làm, Hiển đâu dám tin có ngày làng đông vui đến thế, nhưng bao nỗ lực chăm sóc rồi cũng đến lúc "trái ngọt" trĩu cành, minh chứng cho sự thành công của mô hình du lịch cộng đồng tại vùng cao Hà Giang.
